Гісторыя Пагоста
Валерый Янковіч
Выдавец: Колорград
Памер: 187с.
Мінск 2018
ік МіхаілаУладзіміра Альберт ВіюкКаяловіч занатаваў, што Статкевіч перад смерцю стаў манахам. He змог перажыць такой трагедыі бацька Багдан, ды і жонка Кацярына. А дачка Кацярыны і МіхаілаУладзіміра, таксама Кацярына, памерла сіратою ў падлеткавым узросте, у 1663 годзе. Такім чынам, на ёй канчаткова перарвалася лінія нашчадкаў Пятра і Кацярыны, народжаных князёўнай Гарайскай (Радзівілавай).
Ганна ФранцкевічРадзімская дароўным запісам ад 27.01.1664 г. (актыкаваным 11.06.1664 г. ужо без
147
яе, памерла яна ў Пагосце) фактычна адмовілася ад сваіх правоў на маёнткі на карысць дачкі Крысціны Статкевіч і зяця Мікалая Іванавіча ДруцкаЛюбецкага, перадаўшы ім застаўныя ад Пятра Гарайскага на маёнткі Пагост, Лунін і палову маёнтка Любавічы ад Багдана Статкевіча. (30, с. 339340)
Князь Баіуслаў Радзівіл заявіў аб намеры вярнуць Лунін і Пагост. Баіуслаў сын Януша, стрыечнага брата Юрыя, які тэстаментам адпісаў гэтыя маёнткі Янушу і Крыштафу. На стан 1664 году ад роду Крыштафа Радзівіла засталася толькі ягоная ўнучка Ганна Марыя, стрыечная пляменніца Баіуслава, з якой ён і пабраўся шлюбам. (18, с. 487) Тым самым Баіуслаў у судзе прадстаўляў маёмасныя прэтэнзіі як патомак братоў Януша і Крыштафа. Заява ў суд матывавалася тым, што не засталося ніводнага прамога нашчадка Кацярыны Гарайскай (Радзівіл), роднай сястры Юрыя Радзівіла, тэстамент якога ёю быў сганоўча аспрэчаны ў судзе. Лпрача таго, Баіуслаў Радзівіл не прызнаваў сапраўднасці запісу Кацярыны Гарайскай свайму мужу Статкевічу маёнткаў Лунін і Пагост. Такім чынам, Багуслаў быў адзіным нашчадкам Радзівілаў сваёй галіны, і толькі ён меў законныя правы на атрыманне ў спадчыну тых маёнткаў
Крысціна Статкевіч і Мікалай ДруцкаЛюбецкія пачалі сваё сумеснае жыццё з судовых працэсаў. Справа была скончана толькі ў 1668 годзе на карысць ДруцкаЛюбецкіх. Пакуль скончана. Для Крысціны і Мікалая скочана. Радзівілы адновяць барацьбу за некалі свае маёнткі Пагост, Лунін і
148
Парахонск у 1754 годзе. Канчатковае рашэнне на карысць ДруцкаЛюбецкіх будзе прынята толькі ў 1779 годзе. Вось толькі пажыць яшчэ маладым (абодвум яшчэ задоўга да сарака), а ўжо даволі заможным Крысціне і Мікалаю не давялося. Памерлі яны амаль адразу пасля выраку Пінскага земскага суда ад 02.06.1668 г. Ну, а апекунамі сыноў Мікалая і Крысціны амаль адразу пасля завяршэння судзебных працэсаў маёнткі Лунін, а затым Пагост ужо у 1671 годзе, пасля смерці Крысціны і Мікалая, былі застаўлены архімандрыту слуцкаму Феадосію Васілевічу на 9 гадоў.
Але праз 7 гадоў пасля смерці Феадосія апекуны гвалтоўна забралі гэтыя землі ў сястры Ф. Васілевіча Лізаветы, настаяцельніцы Віленскага СвятаДухаўскага Базыльянскага манастыра паненак. (30, с.340342)
На жаль, Мікалаю і Крысціне так і не давялося пажыць у Пагосце, а шлюбу магла паспрыяць наяўнасць маёнткаў у адным толькі Аршанскім павеце, гэта Відзенічы ДруцкіхЛюбецкіх і Любавічы Статкевічаў.
ДруцкіяЛюбецкія належалі да сярэднезаможнай шляхты да шлюбу Мікалая з Крысцінай. Нечаканая смерць дачкі, зяця, унучкі, абодвух мужоў, а затым і самой Ганны ФранцкевічРадзімскай зрабіла князя Мікалая ДруцкаЛюбецкага заможным, але ненадоўга. Неўзабаве не стала і яго самога з жонкай. Узнікае ўражанне, што ўслед за Пагостам нібыта хадзіла смерць. Напаткала яна і арэндатараў, пінскага га
149
брэя Сімшыча і архімандрыта Феадосія Васілевіча. (А можа, насамрэч, яе нехта настойліва зазываў?)
Надалей Пагостам валодалі толькі ДруцкаЛюбецкія. Напачатку сын Мікалая і Крысціны СымонДаменік, каралеўскі палкоўнік, падстолі і стольнік уладзімірскі, затым стольнік оўруцкі, кашталян мінскі.
150
Рддавод Пагостл
1 Юрый Радзівіл 12.10.1539 г. Пагост належыць
(Пераможца, маёнтку Бобрык
ён жа Геркулес) Новагародскі павет
Вялікі гетман літоўскі
(памёр у 1541 г.)
2 Мікалай Радзівіл 1541 г. Пагост
(Руды) Новагародскі павет
ваявода троцкі,
вялікі гетман літоўскі
3 Мікалай Радзівіл 1559 г. Пагост
(Руды) Новагародскі павет
ваявода троцкі,
вялікі гетман літоўскі
4 Мікалай Радзівіл 1567 г. маёнткі Пагост,
(Руды) Бобрык
5 Мікалай 1584 г. таксама,
Мікалаевіч Пагост
лоўчы літоўскі, у Пінскім павеце
ваявода новагародскі
6 Радзівіл 1589 маенткі Пагост,
Юрый Мікалаевіч 1613 г. Лунін, Бобрык,
кашталян троцкі, Хатынічы
унук рудага
7 Януш і Крыштаф 1613 г. маенткі Пагост,
Крыштафавічы Лунін, Бобрык,
Радзівілы Хатынічы
стрыечныя браты
Юрыя Мікалаевіча
Рдддвод Пдгостд
8 Петр і Крыштаф 1614 г. маенткі Пагост,
Гарайскіе (Радзівілы) Лунін, Бобрык
пляменнікі Юрыя Мікала і Хатынічы
евіча Радзівіла, дзеці...
9 Петр Гарайскі 1633 г. маенткі Пагост,
і Ганна Францкевіч Лунін і Парахонск
Радзімінская
10 Ганна Францкевіч 1636 г. маенткі Пагост
Радзімінская і Лунін
11 Ганна Францкевіч 1642 г. маенткі Пагост,
Радзімская і Лунін, Парахонск,
Багдан Вільгельмавіч Любавічы
Статкевіч
12 Арэнда 1643 маенткі Пагост,
пінскаму габрэю 1647 г. Лунін
Лейзеру Сімшычу
13 Кацярына 1649 г. маенткі Пагост,
Пятроўна Гарайская Лунін, Парахонск,
(Радзівіл) і Міхаіл Баркалабава
Уладзімір Багданавіч і Буйнічы
Статкевіч
14 Кацярына Міхай 1663 г. маентак Пагост і інш.
лаўнаУладзіміраўна
Статкевіч (Радзівіл)
15 Ганна Францкевіч 1664 г. маентак Пагост і інш.
Радзімінская
Рддлвод Пдгостл
16 Мікалай і Крысціна 1664 г. маёнткі Пагост, Лунін,
ДруцкаЛюбецкія Парахонск, Любавічы,
Відзенічы.
17 Арэнда архімандры 1671 маентак Пагост
ту слуцкаму 1678 г.
Феадосію Васілевічу
18 СымонДаменік 1690 г. маентак Пагост і інш.
і Францішка (Копець)
Др.Люб.
стольнік уладзімірскі,
кашталян мінскі
19 Юзаф і Дарота 1725 г. маентак Пагост і інш.
(Асалінская) Др.Люб.
20 Францішак 1755 г. маенткі Пагост і інш.
і Генафена (Алізар)
Др.Люб.
суддзя земскі, харужы,
маршалак, кашталян
мінскі, князь
21 Ануфры 1806 г. маентак Пагост,
ДруцкаЛюбецкі в.Данілаука, Бакінічы
маршалак Пінскага паве
та, стацкі радца
22 Францішак 1818 г. маёнтак Пагост
Ксаверы (Ксаверы) (з в. Камень
і Марыя Др.Люб. і в. Боркі) першае
міністр фінансаў Каралеўства ўпамінанне вескі
Польшчы, сапраўдны таемны Боркі
радца Расейскай імперыі.
Рддлвод Пагоста
23 Марыя Юзафаўна 1856 г. маёнтак Пагост
(СцыпіёндэльКамп) і вёскі
Др.Люб.
24 Аляксандр невядо маёнтак Пагост
МедардКсаверы ма. і вескі
Францішак і
Марыя
Філіцыя (Шэмет)
ДруцкаЛюбецкія
25 Уладзіслаў 1868 г. маёнтак Пагост
Францішак Загародскі з лесапіль
Ксаверы ным заводам і інш.
АнтоніМар'ян маёнткі
і МарыяІягана
(Замойская)
Др.Люб.
26 МарыяІягана 1913 г. тое самае
Замойская
27 ЯнінаЯдзвіга да 1939 г.
СтаніславаМарыя
ЛюдвікаЮзэфа
унучка Ксаверыя і Марыі,
апошняя ўладальніца
Пагоста, Каменя і Борак
28 Пагост стаў з 1939 г.
дзяржаўнай
маёмасцю
7. Ндшд родндя мовд
На якой мове размаўл
КНІГІ ОНЛАЙН
