Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
ІІн ЖІ^ЛJpAbT «і . J*^
Мар'ян Пецюкевіч
сляды
НЕЗДБЫЎНЫЯ
ПР0ДКА9
ная медыцына, духоўная культура, народная літаратура (у тым ліку тэксты апавяданняў, прыслоўяў, песняў, праклёнаў). Зберагаецца і фотаархіў да працы.
Пасмяротна выдадзены яго ўспаміны «У пошукахзачараваныхскарбаў» (1998), «Кара за службу народу» (2001) і частка навуковых артыкулаў «Сляды незабыўныя продкаў» (2007).
Тв.: Кнігі: У пошуках зачараваных скарбаў. — Вільня: Рунь, 1998. —183 с,; Кара заслужбу народу. Абразкі з ссыльнага жыцця. — Беласток: Беларускае гістарычнае таварыства, 2001. — 198 с.; Лісты, 19561982 / рэд. А. Глагоўская, В. Харужы. — Беласток, 2005; Сляды незабыўныя продкаў: этнаграфічныя нарысы. — Мн.: Кнігазбор, 2007. —124 с.; Мой дзённік. Падарожжа ў Рым. — Вільня: Таварыства беларускай культуры ў Літве, 2007.
Літ.: Саламевіч Я. Пецюкевіч М. // Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя — Мн.: БелСЭ, 1989; Кожан К. 3 аўтабіяграфіі Мар’яна Пецюкевіча // Памяць: Гісторыкадакументальная хроніка Браслаўскага раёна. — Мн., 1998. — С. 590593; Кулажанка Л., Мальдзіс А., Сачанка С. Літаратурныя мясціны Беларусі: краязнаўчы даведнік: у 3х кн. Кн.1: Брэсц., Віцеб. і Гомел. вобл. — Мн.: БелЭн, 2000. — С. 143; Саламевіч Я. Пецюкевіч М.//БЭ. Т. 12. —Мн.: БелЭн, 2001, —С. 341; Спецыяльны выпускда 100годдзя даследчыка// Павет. — 2004. — № 10, кастрычнік; Цяцеркі. Незавершаная манаграфія // Павет. — 2004. — № 10 (35), кастрычнік. — С. 4; Саламевіч Я. Этнаграфія — яго любоў // Сляды незабыўныя продкаў: этнаграфічныя нарысы. — Мн.: Кнігазбор, 2007. — С. 120123.
ПІВАВАРМІКАЛАЙ ВАСІЛЬЕВІЧ (5.12.1971, п. Лужасна Віцебскага раёна), педагог, краязнаўца. Кандыдат гіст. навук (2007). Скончыў Мазалаўскую СШ Віцебскага раёна(1988), гіст. факультэтМДПІ (1993). Працуе ў Лужаснянскай школеінтернацегімназіі для здольных і таленавітых дзяцей з Віцебскай вобл. (з 1993), на пасадзе дацэнта на кафедры гісторыі Беларусі ВДУ (з 2008).
Комплексна даследуе Віцебшчыну, аддаючы перавагу вывучэнню гісторыі і культуры краю, экалагічнага стану, помнікаў прыроды і ахоўваемых тэрыторый, жыцця і дзейнасці землякоў, распрацоўцы турыстычнакраязнаўчых маршрутаў у наваколлях Віцебска. Прыняў удзел у стварэнні гіст. часткі экспазіцыі выставачнага цэнтра «Духаўскі круглік». Аўтар перасоўных выстаў «Наш край» (1999, Лужаснянская гімназія), «Нечаканыя ваколіцы» (2009, «Задзвінне», ВРГКМ), «Гонар і слава Прыдзвінскага краю» (2010, Лужаснянская гімназія), прысвечаных папулярызацыі турыстычных рэсурсаў наваколляў Віцебска.
Аўтар кніг «Методыка выяўлення і рэгістрацыі помнікаў прыроды ў краязнаўчай працы» (1999), «Турнстскокраеведческне походы н экскурснн в
окрестностях Внтебска» (2002), «Даследчыкі ПолацкаВіцебскай даўніны XVI ст. 1944 г.» (2006), аўтарукладальнік кнігі «Віцебскі раён: краязнаўчыя нарысы» (2008). Аўтар больш за 40 артыкулаў у міжнародным. рэспубліканскім, рэгіянальным навуковым друку, 50 артыкулаў у перыядычным друку на краязнаўчую тэматыку («Краязнаўчая газета», «Народнае слова», «Віцьбічы», «Віцебскі рабочы», «Жыццё Прыдзвіння», «Вечерннй
232
Вптебск»), Распрацаваў і выдаў больш за 10 буклетаў, прысвечаных наваколлям Віцебска. Распрацоўшчык і стваральнік сайта «Наш край: наваколлі Віцебска» (www.kraj.Vitebsk, net, 1999, 2003), а таксама сайтаў прысвечаных Лужаснянскаму дэндрапарку і р. Лужаснянцы. Стварыў базу звестак па гісторыі і культуры наваколляў Віцебска, якая ўтрымлівае інфармацыю пра помнікі даўніны, прыроды, славутых землякоў, пісьмовыя гіст. крыніцы, пошукавы рух, персаналіі краязнаўцаў Віцебшчыны, значны графічны матэрыял. Фотаздымкі перыядычна друкуюцца ў «Краязнаўчай газеце».
Тв.: Кнігі: Методыка выяўлення і рэгістрацыі помнікаў прыроды ў краязнаўчай працы. — Віцебск, 1999. — 32 с.; Турнстскокраеведческне походы п экскурснн в окрестностях Внтебска. — Внтебск 2002 —116 с • Даследчыкі ПолацкаВіцебскай даўніны XVI ст. 1944 г.: даведнік. — Віцебск: ВАД, 2006. — 176 с.; Маршрутамн Прндвмнья. — Вптебск: Обл. комнтет по спорту н турнзму, 2007. —16 с.; Віцебскі раён' краязнаўчыя нарысы / І.А. Абрамава [і інш.]; аўт.уклад. М.В. Півавар. — Мінск: Паркус плюс, 2008. — 328 с.
Артыкулы_у, навуковым друку: Краязнаўства // Беларускі фальклор: энцыклапедыя: у 2 т. / рэдкал.; Г.П. Пашкоў [і інш.]. — Мінск: БелЭн, 2005. — Т. 1. — С. 719721; Турнстнческокраеведческая экскурспя по пойме Лужеснянкм кусадьбе Сапунова в урочшце Каховка // 90 гадоў Віцебскай вучонай архіўнай камісіі' матэрыялы навуковай канферэнцыі, Віцебск, 24 лістапада 1999 г. — Мн.: БелНДІДАС, 2000; Краязнаўчыя цікавасці і турыстычныя рэсурсы месцаў, звязаных з дзейнасцю А.П. Сапунова //Архіўная спадчына Віцебшчыны як крыніца вывучэння гісторыі краю: матэрыялы архіўных чытанняў, прысвечаных 150годдзю з дня нараджэння А.П. Сапунова, Віцебск, 67 чэрвеня 2001 г. — Мн.: БелНДІДАС, 2002; Гісторыкакультурная і прыродная спадчына ў наваколлях Віцебска: Некаторыя звесткі пра аб’екты, якія могут быць зарэгістраваны як помнікі прыроды, гісторыі і культуры // Веснік ВДУ. —2003. — № 1. — С. 311; Пстарычныя й краязнаўчыя вандроўкі як сродак выхавання // Мэтадычны дапаможнік беларускага настаўніка. — Мн.: Цэнтар Супольнасць, 2003. — 222 с. С. 197205; Месца краязнаўства ў гістарычнай навуцы і ідэалогіі Беларусі, Расіі, Украіны ў другой палове XX ст. // Славянскі свет: Мінулае і сучаснае: матэрыялы Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі Мінск, 26 сакавіка 2004 г. у 3 ч. / ВДУ; рэдкал.: А.П. Жытко [і інш.]. — Мінск, 2004. — Ч. 3. — С. 138143; Пошукавы рух Беларусі ў 2й палове XX ст. // Віцебшчына ў гады Вялікай Айчыннай вайньг матэрыяль'і Рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, Віцебск, 24 чэрвеня 2004 г. / ВДУ, ВАКМ; рэдкал.: В.У. Акуневіч [і інш.]. — Віцебск, 2004. — С. 118122; Краязнаўчая дзейнасць клуба «Узгор'е» ў Віцебску у канцы 1980 пачатку 90х гадоў // Веснік ВДУ. — 2004. — № 4. — С. 1013; Гістарычнае краязнаўства у Беларусі ў другой палове XX стагоддзя // Беларускі гістарычны часопіс. — 2005. — № 3. — С. 4652' Краязнаўца з Віцебска, або He забывайма пра сваіх рупліўцаў // Настаўніцкія інавацыі. № 2/3. Метадычны бюлетэнь для настаўнікаў. — Гдыня, 2005. —С. 3438; Клуб «Дзвіна» —асяродакгістарычнага краязнаўства ў школе // Народная асвета. — 2005. — № 3. — С. 4952; Е.Р. Раманаў і развіццё гістарычнага краязнаўства Віцебшчыны//«Открыть мнрудушу белоруса...»: міжнародная навуковапрактычная канферэнцыя прысвечаная 150годдзюздня нараджэння Е.Р Раманава, Гомель, 2526 кастрычнка 2005 г. / рэдкал.: А.Р. Яшчанка [і інш.]. — Гомель: ГДУ, 2005. — С. 177180; Гісторыя краязнаўства: Да выдання зборніка персаналій краязнаўцаў і гісторыкаў Віцебшчыны // Романовскпе чтення 2; сборннк трудов Международной научной конференцнн, Могнлев, 1011 ноября 2005 г. / МгГУ; редкол. О.В. Дьяченко [н др.]. — Могнлев, 2006. — С. 9799; Краязнаўчыя даследаванні Віцебска дзяржаўнымі установамі ў 19601991 гг. // Гарады Беларусі ў кантэксце палітыкі, эканомікі, культуры: зб. навук. арт. / ГрДУ; рэдкал.: І.П. Крэнь, І.В. Соркіна (адк. рэд.) [і інш.]. — Гродно: ГрГУ, 2007. — С. 394398; Новыя помнікі прыроды ў Гарадоцкім раёне// Гарадоччына ўчора, сёння, заўтра: матэрыялы I Гарадоцкіх краязнаўчых чытанняў, 28 кастрычніка 2007 г. / ГРКМ; А.М. Дарафееў (адк. рэд.) [і інш.]. — Гарадок, 2008. — С. 142144; (разам з В.В.
233
Шведам) Беларускне н латышскпе псследователн Подвянья XIX — первой третн XX в. // Latgale ka kultures pierobeza. — Daugawpils: Saule, 2008. — C. 3948; Вывучэнне гісторыі i культуры Полаччыны XVI пачатку XXI стст.: Даследчыкі і іх працы (даследчыкі Полаччыны XVI пачатку XXI стст. і іх працы яккраязнаўчыя помнікі) // Матэрыялы гісторыкакраязнаўчай канферэнцыі. Да 80годдзя Полацкага краязнаўчага музея / уклад. В.Д, Краско. — Полацк: НПГКМЗ, 2008. — С. 157175; Краязнаўцы Лепельшчыны XVI першай паловы XX ст. // III Лепельскія чытанні: матэрыялы навуковапрактычнай канферэнцыі, 10 кастрычніка 2008, г. Лепель / ред. кол.: А. Стельмах, У. Баранов. — Віцебск: Бюро оператавной полнграфнн, 2008. — С. 104121; Краязнаўцы Полаччыны другой паловы XX ст. // Беларускае Падзвінне: Вопыт, методыка і вынікі палявых даследаванняў. Да 80годдзя пачатку археалагічных раскопак у г. Полацку: зборнік навуковых прац рэспубліканскага навуковапрактычнага семінара, 2021 лістапада 2008 года / пад аг. рэд. Д.У. Дука, У.А. Лобача. — Наваполацк: ПДУ, 2009. — С. 236243; Стан помнікаў, узведзеных у гонар падзей Вялікай Айчыннай вайны ў Віцебскім раёне // Віцебшчына ў 19411944 гг.: Супраціў. Вызваленне. Памяць: матэрыялы рэспубліканскай навуковапрактычнай канферэнцыі, Віцебск, 1819 чэрвеня 2009 г. / ВДУ; рэдкал.: В.У. Акуневіч (адк. рэд.) [і інш.]. — Віцебск: ВДУ, 2009. — С. 308311.
Літ.: Краязнаўцы Віцебскага раёна // Памяць: Віцебскі раён; Гісторыкадакументальная хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. У.І. Мезенцаў. — Мн.: Маст. літ., 2004. — С. 724; Дзядзінкіна С. Віртуальнае падарожжа па наваколлях Віцебска // НС. — 2002. — № 72. — С. 5; Шпакоўская Г. Космас — назва якому краязнаўства // НС. — 2002. — 14 снеж. — С. 3; Герасіменка М.П. Экспедыцыя «Наш край» у дзеянні // Детскмй турнзм н краеведенне Беларусн / авт.сост. С.С. Мнтраховнч. — Мн.: Рмфтур, 2003. — С. 82; Слабнн В.К. Ннтернетный сайт «Наш край» в экологнческом н патрнотнческом образованнн м воспнтаннн // Краеведенне в учебновоспнтательном процессе школ п вузов: сборннк матерналов республнканской научнопрактмческой конференцнн, 1617 октября 2003 г. — Брест: БрГУ, 2003. — С. 45—46; Варславан М. Гэта не прафесія, а стан душы // КГ. — 2006. — №2 (115), студзень. — С. 5; Карпас Е. «Нсторнческне» трудностн тестяровання // ЗЮ. — 2006. —12 мая. — С. 7; Шпакоўская Г. Краязнаўства — аснова патрыятызму // НС. — 2008. — 5 снеж. — С. 5.
ПІЛАВЕЦ ГАЛІНА ІВАНАЎНА (18.04.1963, в. Сяло Лёзненскага раёна Віцебскай вобл), педагог. Скончыла СШ № 1 г.п. Лёзна (1980), геаграфічны факультэт БДУ (1985). Працавала у СШ № 37 (19851986), СШ № 39 г. Віцебска (19901998), ст. выкладчыкам, дацэнтам у ВДУ (з 1998). Даследуе змены ландшафтаў, землекарыстанне на Віцебшчыне. Вывучае і папулярызуе жыццё і дзейнасць вядомага віцебскага метэаролага др. паловы XIX пач. XX ст. А.С. БялыніцкагаБірулі. Аўтар манаграфіі «Хозяйственное освоенне Внтебской областн в XVIXX веках (нсторнкогеографнческнй аналнз)».
КНІГІ ОНЛАЙН
