Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы XX - пачатку XXI ст.
біябібліяграфічны даведнік
Мікалай Півавар
Выдавец: Кнігазбор
Памер: 372с.
Мінск 2010
288
сацыяльнаэканамічнае і культурнае ўзаемадзеяннеўДзвінскім рэгіёне: матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі «Разам на працягу стагоддзяў (беларускалатышскія ўзаемадачыненні ў Дзвінскім рэгіёне)» Віцебск, 1415 лістапада, 2006 год / пад рэд. Л. Хмяльніцкай. — Мн.: Тонпік, 2006. — С. 6683; Сплетенме судеб: Нсаак Розенфельд, Софья ДымшнцТолстая, Маркн Белла Шагалы//Бюллетень Музея Марка Шагала. Вып. 14. — Вмтебск, 2006. — С. 87109; Марк Шагал. Возвраіценне на роднну //Декоратнвное нскусство (Москва). — 2006. — № 6. — С. 5053; Летняя школа прн Музее Шагала: пскусство без гранмц//Бюллетень Музея Марка Шагала. Вып. 15. — Мн.: Рпфтур, 2008. —С. 1721; Марк Шагал н внтебская масонская ложа // Бюллетень Музея Марка Шагала. Вып. 15. — Мн.: Рнфтур, 2008. — С. 7580; Марк Шагал в художественной культуре Беларусн 19201990х годов // Шагаловскнй сборннк. Вып. 3: матермалы XXIV Шагаловскнх чтеннй в Вмтебске (20002004). — Мн.: Рнфтур, 2008. —С. 9299; Архнтектурный пейзаж на работах Марка Шагала внтебского пернода // Тамсама. — С. 100103; Новые сведення к бпографнп Беллы Розенфельд внтебского перпода // Тамсама. — С. 104109; Сентябрьскнй конфлнкт 1919 года в Внтебском народном художественном учплтце // Тамсама — С. 110114; Марк Шагал: Годы учебы в Вмтебском городском учнлніде // Тамсама. — С. 115124; (разам з В. Шышанавым) К псторпп коллекцнй современного мскусства в музеях Вптебска, 19181941 гг. // Тамсама. — С. 125161; Фнлософ Семен Грузенберг м академнческая среда Внтебска 19191920 годов // Невельскнй сборннк. Вып. 13. — СПб.: Акрополь, 2008. — С. 117130; «II etait Ie levain de sa generation». Lettres de Blaise Cendrars a Marc Chagall, moi octobre 1913 // Dismoi’ Blaise. Leger, Chagall, Picasso et Blaise Cendrars, 27juin 12 octobre 2009. — Paris, 2009. — P. 7781; Нллюстрацнн Марка Шагала к поэме Н. В. Гоголя «Мертвые душн» = Illustrations by Marc Chagall for N. N. Gogol «Dead souls»: сопроводптельный текст к набору репродукцнй. — Мн.: Мннская печатная фабрпка Гознака, 2009; БеларусьЛатвня: Новый мост культурного сотруднпчества // Бюллетень Музея Марка Шагала. Вып. 1617. — Внтебск: ВОТ, 2009. — С. 1213; К нсторпп одной ндеп Марка Шагала: Отгородскогохудожественного музея к Музею современного нскусства в Внтебске // Тамсама. — С. 102114; «Прнвал комеднантов»: Первый театральный опыт Марка Шагала //Тамсама. — С. 115122.
Артыкулы у мясцовым перыядычным друку: Першы дзяржаўны архіў на Беларусі: Віцебскі архіў старажытных актаў // ВР — 1989. — № 164. — С. 4; На Театральной, у Пнона // ВК. — 1990. — 14 ліп.; Хто зруйнаваў Замкавую гару? // ВР — 1990. — № 146; Вечны помнік Віцебшчыне // ВР. — 1990 — 9 жніўня' Віцебскія вежы // ВР. — 1990. — № 197; 3 віцебскай геральдыкі // ВР — 1990. — 6 снеж.; У Зафатая. На Спасской // ВК. — 1990. — № 26 (1, 8, 15, 22 снеж.; За сто лет до революцнн // ВК. — 1991 — 9 сак • Унмверснтет в Внтебске // ВК. — 1991. — № 11. — С. 6; Ён ведаў больш за нас // ВК. — 1991. — 23, 30 сак.; Энцыклапедыя паўночнай Беларусі // ВР. — 1991. — № 5861; Апошнія гады // ВР. — 1991. — 27, 28, 29 сак.; Памяці прафесара // ВР. — 1991. — 30 сак.; Віцебская гімназія // ВР. — 1992. — 21, 22 студз.;Только дождь спас Внтебск // ВК. —1992. —13 лют.; Картнны весьма мрачны н мало утешнтельны // ВК. —1992. — 20 лют.; Пять парнкмахеров н 34 золотых дел мастера // ВК. — 1992. — 27 лют.; Віцебскія базыльяне // Выбар. —1992. — Ns 5. — С. 45; «На Белай Русі, у Сар’і...» // ВР. —1992. —4 чэрв.; Старыя дамы Віцебска // ВК. — 1992. — 16, 30 крас., 14, 21,28 мая, 11, 25 чэрв., 2 ліп.; (разам з I. Цішкіным) Адкрыццё Аршанскага езуіцкага калегіума // АГ. — 1992. — 7 ліп.; Внтебская магдебургня // Славянскнй базар. —1992. — 18 ліп.; Віцебскае старажытнасховішча // ГлР. — 1992. — 5 ліст.; Вы не нз шляхты? // ВК. — 1993. — 3 снеж; Князі Агінскія ў Віцебску// Выбар. — 1993. — № 12. — С. 3; Даследчык і краязнаўца // БЗ. —1993. —6, 9 кастр.; Смаляны: нарыс з гісторыі вёскі // ГлР. — 1993. — 11, 18 ліст, 2, 9,16, 23 снеж.; Аршанскі езуіцкі калегіум // ГлР —1994. — 22,29 верас.; Падземны горад // Наша Ніва. —1995. — № 5; Царква на Прачысценскай гары // Внтебскне ведомостн. — 1995. — 25 жніўня; У Маркавым манастыры // Вмтебскне ведомостн. — 1995. — 8 верас.; Вул іца, якую ведаюць у свеце // ГлР. — 1995. — 28 верас.; У Віцебску, у Задзвінні // ГлР — 1996. — 1, 8 лют.; Царква ў Маркавым манастыры // Віцьбічы. — 1997. — 28 чэрв.; Гісторыкакраязнаўчыя перыёдыкі Віцебшчыны//ГлР. —1997. —13сак.; «...К оздобе меской» // ГлР. —1997. — 24 крас.; Шагал н КГБ// ВК. — 2002. — 9 жніўня; Mecenat ksiqzqt Ogihskich na Witebszczyzznie // Glos znad Niemna. — 2000. — 6 stycz.; Калона ў гонар Канстытуцыі // ТнО. — 2008. — № 18. — С. 12; Набыткі веку Асветы //ТнО. — 2008. — № 19. — С. 12; Падарожжа з ВКЛ да Карла Вялікага // ТнО. — 2008. — № 20. — С. 7; Тры партрэты Яна Рустэма // ТпО. —2008. — № 21. — С. 7; Архітэктурная перліна неаготыкі Беларусі // ТнО. —2008. — № 22. — С. 12; Смалянскі замак // ТнО. — 2008. — № 24. — С. 12; Пра мястэчка Смаляны і «Помнік III Інтэрнацыяналу» // ТнО. — 2008. — № 27. — С. 16; Апошні прытулак Тамаша Зана // ПО. — 2008. — № 35. — С. 27; Бона Сфорца і Смаляны: гісторыя пра тое, чаго не было // ПО. — 2008. — № 39. — С. 23; «Город, фанатнческн любяьцпй оперу» // ВВ. — 2009. — 12 ліст. — С. X; Гастрольный тур Мейерхольда // ВВ. — 2009. — 17 снеж. — С. X.
Літ.: Шпакоўская Г. «Віцебскі сшытак» доўжыць расповед //НС. — 2001. — 23 студз. — С. 5; Пукшанскнй А. Музей Шагала — в XXI век // ВК. — 2001. — № 17. — С. 1, 3; Дружкова Кс. Гаспадыня дома Шагала // ВР. — 2001, —7ліп. —С. 6; Шпакоўская Г. ЛюдмілаХмяльніцкая: «Яадпачываюўархіве»//НС, —2002, —4 мая. — С. 5; Анкета «Краязнаўцы Віцебшчыны». Хмяльніцкая Л.У. (3.12.2006) //Асабісты архіў М.В. Півавара.
ХМЯЛЮК МАРЫЯ ГЕНРЫХАЎНА (5.08.1955. в. Белакозы Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобл.), архівіст, краязнаўца. Скончыла факультэт гісторыі і грамадазнаўства ГрДУ (1978). Працавала настаўнікам геаграфіі Макаравецкай ВШ Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобл. (19721973), настаўнікам нямецкай мовы, выхавацелем інтэрната Гладкаўскай ВШ Чавускага раёна Магілёўскай вобл. (19731977), інструктарам Чавускага райвыканкама Магілёўскай вобл. (19771982), інструктарам Талачынскагарайвыканкама( 19821987), карэктарам. карэспандэнтам раённай газеты «Время Ямала» Цюменскай вобл. РФ (19871992), інструктарам фізічнай культуры, спорту і турыз.му
289
Талачынскага райвыканкама (19931998). загадчыцай Талачынскага раённага архіва па асабовым складзе (з 1999).
Актыўна даследаваць гісторыю раёна пачала пасля таго, як азнаёмілася з дакументамі, перададзенымі раённаму архіву Занальным дзяржаўным архівам ў г. Орша (2001). Значны ўплыў аказала знаёмства з публікацыямі талачынскага краязнаўцы A. А. Шнэйдара. Вывучае гісторыю Талачынскага краю, аддаючы перавагу даследаванням перыяду 19411944 гг., гісторыі населеных пунктаў, прадпрыемстваў, арганізацый, калгасаў, саўгасаў раёна, канфесійнай гісторыі, тапаніміцы мясцовасці. Некаторыя матэрыялы выкарыстаў А.А. Шнэйдар пры напісанні кнігі «Мая Талачыншчына».
Удзельнічае ў канферэнцыях (з 2001). Ініцыятар шэрагу мясцовых грамадскіх ініцыятыў (канферэнцыі, адкрытыя сталы і
інш.), прысвечаных гісторыі Талачыншчыны. Адзін з арганізатараў, разам з супрацоўнікамі Талачынскага краязнаўчага музея, работнікамі райвыканкаму, «круглых сталоў» на тэмы: «Путь к Победе» (2006), «Суровая правда войны» (2007), «Связуюшая ннть поколеннй (20годдзе раённай арганізацыі ветэранаў)» (2007), «Таямніцы Бацькаўшчыны» (2008). Актыўна публікуе артыкулы, заснаваныя на архіўных матэрыялах па гісторыі краю, у газеце «Наша Талачыншчына». Mae некаторыя ненадрукаваныя працы: «Гісторыя Талачынскага раёна ў гады нямецкафашысцкай акупацыі 19411944 гг.», «Праваслаўная царква на Талачыншнчыне 19181992 гг.», «Гісторыя каталіцтва на Талачыншчыне», «Сангушкі», «Яўрэйскае гета», «3 гісторыі калгасаў 19411944 гг.». Напрацаваныя матэрыялы пагісторыі раёна захоўваюцца ў чытальнай зале Талачынскага раённага архіва па асабовым складзе і ў прыватным архіве. Аўтар шэрагу артыкулаў па гісторыі і культуры Талачыншчыны на старонках навуковага і перыядычнага друку.
Тв.; Артыкулы ў навуковым друку; Пз опыта работы Толочннского районного архнва по лнчному составу I/ АІС. — 2002. — № 4. — С. 8790; Документы по лнчному составу как нсточннк нзучення нсторнн района: Толочннскмй опыт // АІС. — 2005. — № 2. — С. 8689; Роль районного архнва в нзученнн нсторнческого прошлого Толочннского района // Внтебцнна архявная в начале XXI века; Связь времен. — Внтебск, 2008.
Артыкулыў перыядычным друку; «Это наша стобой бнографпя...»: [гісторыя Талачынскайтэкстыльнай фабрыкі 19271980] // НТ. — 2001. — 28 лют., 3 сак.; «Это наша стобой бнографня...»: [гісторыя Талачынскага лясгаса 19441949] // НТ. — 2001. — Ліпень; Успомнім іх паіменна; [аднаўленне дзейнасці калгасаў на Талачыншчыне] // НТ. — 2003. — 10 крас. — С. 3; Спасенное детство: [гісторыя Перавалачнянскага спецыялізаванага дзіцячага дома 19451956] // НТ. — 2003. — 5 мая. — С. 2; Зберагчы крупіцы гісторыі: [важнасць краязнаўчай работы] // НТ. — 2003. — 23 ліст. —С. 2; Людп м судьбы // НТ. — 2003. — № 4950. — С. 4; Вторая жнзнь героев // НТ. — 2003. — № 5859. — С. 3; О чем говорят документы: [Вялікай Айчыннай вайна на Талачыншчыне] // НТ. — 2003. — № 104105. — С. 4; Як гэта было: [святкаванне 1 мая 1945 г.] // НТ. — 2004. — 1 мая. — С. 2; У цяжкі пасляваенны час: [добраўпарадкаванне вуліц Талачына ў 1944 г.] // НТ. — 2004. — 5 мая. — С. 2; «Остановнсь, мгновенье...»: [аднаўленне гандлёвага абслугоўвання насельніцтва ў 19441952 гг.] // НТ. — 2004. — 12 чэрв. — С. 2; Да дня ўтварэння раёна // НТ. — 2004. — № 48. — С. 2; Адраджэнне духоўнасці: [да 200годдзя СвятаПакроўскай царквы] // НТ. — 2004. — № 69. — С. 2; Умелі працаваць і адпачываць: [да 40годдзя саўгаса «Навінкі»] // НТ. — 2005. — 22 студз. — С. 2; Квітней, мая родная зямля: [да45годдзя саўгаса «Рыдамльскі»] // НТ. — 2005. —5 сак. — С. 2; Очем говорят документы: [гісторыя вайны па нямецкіх дакументах] // НТ. — 2005. — 2,6 крас.; Людп п судьбы // НТ. — 2005; Хроннка военных лет на Толочнніцпне // НТ. — 2005. — 7 мая. — С. 24; Вторая жнзнь героев: [наданне вуліцам імёнаў герояў вайны] // НТ. — 2005. — 14 мая. — С. 2; Халопкавічы (Коласава); [гісторыя в. Коласава] // НТ. — 2005. — 22 чэрв. — С. 2; Застылае неба: [знішчэннеТалачынскага гета]//НТ. — 2005. —6 ліп. — С. 2; Палявая (Манастыры); [гісторыя в. Палявая]// НТ. — 2005. —6 жніўня. — С. 2; Ельнік (Папоўка); [гісторыя в. Ельнік] // НТ. — 2005. — 20 жніўня. — С. 2; Талачын: [легенды і паданні] // НТ. — 2006. — 6 студз. — С. 2; Цена предательства // НТ. — 2006. — № 3637. — С. 6; Новый порядок: мнфы н реальность: [фашысцкі парадак на Талачыншчыне] // Тамсама. — С. 78; В том далёком ламятном году: [1941] // НТ. — 2006. — № 49. — С. 3; (разам з М. Каралёвым) Правнтель Монголнп н Толочмнская ветвь: [барон Унгерн фон Штернберг] // НТ. — 2006. — N° 62. — С. 4; Памяць продкаў: [тапаніміка Талачыншчыны] // НТ. — 2006. — № 80. — С. 3; Вялікі Голад: [голад 16011604 гг.]//НТ. — 2006, —27 снеж. — С. 3; Календарь знаменательных н памятных дат в нсторпм района на 2007 г. // НТ. — 2007. — № 4. — С. 4; Справы даўно мінулых дзён: [1930я] // НТ. — 2007. — № 19, 23 мая, 18жніўня, 20,27 кастр.; Так нараджаўся рыначны гандаль//НТ. — 2007. — 21 ліп. — С. 3; Лёс аднаго праекта // НТ. — 2007. — 8 жніўня. — С. 3; Святар паэт, грамадзянін: [У.К. Мазалеўскі] // НТ. —2007. — Ns 60. —С. 2; (разам з М. Каралёвым) Отныне п во векн веком...; [да 155годдзя каталіцкага храма і 15годдзя парафіі ў Талачыне] //НТ. — 2007. — № 102. —С. 3; Беларускае мястэчка// НТ. —2008. — № 4. _ с. 4; Райплану — 75 лет // НТ. — 2008. — 16 крас. — С. 3; Календарь знаменательных н памятных дат в нстормн района на 2008 г. // НТ. — 2008. — № 8. — С. 3; Голошево II НТ. — 2008. — № 36. — С. 4; Друцк// НТ. — 2008. — № 48. — С. 3; Заложннкн временн: [сав. салдаты ў нямецкім палоне] // НТ. — 2008. — № 50. — С. 1, 2; Народная вайна: [1943] // НТ. — 2008. — № 5354. — С. 3; След на земле: [да 50годдзя Талачынскай ПМК65] // НТ. —2008. — 1 ліст. — С. 3; Первая немецкая оккупацня: [1918] // НТ. — 2008. — № 84. — С. 4; Нз нсторпп колхозов: 19191941 гг. // НТ. — 2008. — № 91, 92.
КНІГІ ОНЛАЙН
