Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 592с.
Мінск 2000
пень — школа 1-й ступені (4 гады навучання, 67 вучняў, 2 настаўнікі, загадчык А.А.Ляляу-ская); у в. Крупейкі — школа 1-й ступені (94 вучні, 2 настаўнікі, загадчык М.Н.Грамыка); у в. Крывін — працоўная школа 1-й ступені (адкрыта ў 1918 г., 43 вучні, настаўніца і за-гадчык Л.Дз.Плышэўская), у в. Ліпнякі — працоўная школа 1-й ступені імя Калініна (109 вучняў, 2 настаўнікі, загадчык 1.1.Ме-лех); у в. Лутава (Старая Лутава) — адзіная працоўная школа 1-й ступені (З гады наву-чання, заснавана ў 1909 г., 39 вучняў, настаў-ніца Я.Я.Казярожац); у в. Міхалёўка — пра-цоўная школа 1-й ступені (З гады навучання, адкрыта ў 1924 г., 34 вучні, настаўнік і загад-чык А.Ф.Паўловіч); у в. Мохаў — школа 1-й ступені (З гады навучання, 39 вучняў, настаў-нік і загадчык А.А.Інкіскі); у в. Новая Бар-шчоўка — працоўная школа 1-й ступені (71 вучань, 2 настаўнікі, загадчык П.І.Стальма-шэнка); у в. Нова-Мікалаеўка — працоўная школа 1-й ступені (адкрыта ў 1927 г., 31 ву-чань, настаўніца і загадчык В.В.Блізнец); у в. Папоўка — працоўная школа 1-й ступені (З гады навучання, 85 вучняў, настаўнік і за-гадчык Л.В.Палубінскі); у в. Пярэдзелка — працоўная школа 1-й ступені (4 гады наву-чання, 125 вучняў, З настаўнікі, загадчык Г.К.Кулініч), пры школе драмгурток (11 чал.); у в. Рудня Бурыцкая — працоўная школа 1-й ступені (З гады навучання, 65 вуч-няў, настаўніца і загадчык А.1.Мельнкава), пры школе Ленінскі (8 чал.) і драматычны (26 вучняў) гурткі; у в. Рудня Каменева — працоўная школа 1-й ступені імя Леніна (З гады навучання, 32 вучні, настаўнік і загад-чык В.М.Паслаўскі); у в. Ручаёўка — пра-цоўная школа 1-й ступені (4 гады навучання, 106 вучняў, З настаўнікі, загадчык Т.В.Кры-венкаў), пры школе пункт ліквідацыі непісь-меннасці; у в. Сінск — школа 1-й ступені (З гады навучання, 50 вучняў, настаўнік і загад-чык Д.І.Карпенка); у в. Сяўкі — працоўная школа 1-й ступені (адкрыта ў 1915—16 гг., 41 вучань, настаўнік і загадчык С.І.Ніжня-каў); у с. Уборак — працоўная школа 1-й ступені (4 гады навучання, 177 вучняў, 4 на-стаўнікі, загадчык Ю.1.Краскоуская); у в. Удалёука — працоўная школа 1-й ступені (адкрыта ў 1927 г., бі вучань, настаўнік і за-гадчык М.Я.Лукашоў); у с. Хамінка — пра-цоўная райшкола 1-й ступені імя Красіна (4 гады навучання, 103 вучні, 2 настаўнікі, за-гадчык М.Г.Варушчанка); у в. Хаткі — пра-цоўная школа 1-й ступені (103 вучні, 2 нас-
74
На крутым павароце гісторыі
таўнікі, загадчык В.Ц.Карыенка); у в. Цера-бееўка — працоўная школа 1-й ступені імя Леніна (49 вучняў, настаўніца і загадчык А.М.Пятрова); у в. Цясны — працоўная школа 1-й ступені (78 вучняў, 2 настаўнікі, загадчык Н.М.Бражная), пры школе гурткі: драматычны (22 чал.), газетны (12 чал.), ру-кадзелля (10 чал.); у в. Ястрабка — працоў-ная школа 1-й ступені (З гады навучання, 60 вучняў, настаўнік і загадчык Я.Д.Стрыжа-коў).
У 1926 г. адміністрацыйны падзел на во-ласці быў скасаваны. 8.12.1926 г. ўтвораны Лоеўскі раён у складзе Рэчыцкай акругі. Тэ-рыторыя раёна складала 1213 км², насельніц-тва 28 202 чал.
Лоеўскі раён (цэнтр мястэчка Лоеў) наліч-ваў 59 населеных пунктаў і падзяляўся на 25 сельсаветаў: Алешкаўскі, Астроўскі, Бар-шчоўскі, Буда-Петрыцкі, Бывалькаўскі, Вялікадубраўскі, Глушэцкі, Грохаўскі, Дзімамерскі, Дзяражыцкі, Казярожскі, Кар-чомкаўскі, Каўпенскі, Крупейкаўскі (Кру-пейскі), Крывінскі, Лоеўскі, Лутаўскі, Мо-хаўскі, Новамакрэцкі, Петрыцкі, Рудня-Жу-раўлёўскі, Ручаёўскі, Сінскі, Сяўкоўскі, Цясноўскі. З 9.6.1927 г. да 26.7.1930 г. раён у складзе Гомельскай акругі. 4.8.1927 г. да раёна далучаны 17 сельсаветаў скасаваных раёнаў: Дзятлавіцкага — Абакумаўскі, Кар-паўскі, Папоўскі, Рудня Каменскі і Хамінскі сельсаветы; Холмецкага — Казіміраўскі, Ле-нінскі, Ліпнякоўскі, Пярэдзельскі, Рудня-Бу-
рыцкі, Страдубкаўскі (Старадубскі), Церабе-еўскі, Уборкаўскі, Удалёўскі, Хаткаўскі, Чаплінскі і Ястрабскі сельсаветы. Адначасова Брагінскаму раёну з Лоеўскага былі перада-дзены Новамакрэцкі, Петрыцкі і Рудня-Жу-раўлёўскі сельсаветы. 30.12.1927 г. сельсаве-ты ўзбуйнены. Каўпенскі сельсавет далучаны да Крупейкаўскага (Крупейскага) сельсавета; Сінскі сельсавет — да Бывалькаўскага. Глу-шэцкі, Лутаўскі, Сяўкоўскі і Цясноўскі сель-саветы ўвайшлі ў склад Дзяражыцкага; Гро-хаўскі, Карчомкаўскі, Крывінскі, Алешкаў-скі сельсаветы — у склад Ручаёўскага. Мохаўскі сельсавет далучаны да Казярожска-га сельсавета; Буда-Петрыцкі, Вялікадубраў-скі і Астроўскі сельсаветы —да Баршчоўска-га; Церабееўскі сельсавет — да Ліпнякоўска-га; Рудня-Бурыцкі і Удалёўскі сельсаветы — да Хаткаўскага; Ястрабскі сельсавет — да Уборкаўскага; Чаплінскі сельсавет — да Ста-радубкаўскага; Казіміраўскі сельсавет — да Пярэдзельскага; Абакумаўскі і Хамінскі сель-саветы — да Карпаўскага. Вёскі Рудня-Ка-менскага сельсавета ўвайшлі ў склад Папоў-скага. У выніку рэарганізацыі названых сель-саветаў 30.12.1927 г. быў зацверджаны новы адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел раё-на, які налічваў 13 (замест 39) сельсаветаў: Баршчоўскі, Бывалькаўскі, Дзяражыцкі, Ка-зярожскі, Карпаўскі, Крупейкаўскі (Крупей-скі), Ліпнякоўскі, Папоўскі, Пярэдзелкаўскі, Ручаёўскі, Старадубкаўскі, Уборкаўскі, Хат-каўскі. В.П.Крупейчанка, В.М.Князева.
Першая пасяўная ўм «Дняп-роўскай камуне». 1927 г.
ты
1917 — 1941
Дакументы сведчаць
З ДАКЛАДНОЙ ЗАПІСКІ ЗАГАДЧЫКА ЗЕМАДДЗЕЛА ЛОЕЎСКАГА РАЙВЫКАН-КОМА ЎРЭЧЫЦКАЕ ПАВЯТОВАЕ ЗЯМЕЛЬНАЕ ЎПРАЎЛЕННЕ
1922 г.
Звесткі аб рыначных цэнах у Лоеве на прадукты харчавання і прадметы сялянскай вы-творчасці ў лютым--сакавіку 1922 г.
Па стане на 14 лютага
Жыта, 1 пуд - 700 тыс. руб.
Крупы прасяныя, пуд — 800 тыс. руб.
Крупы грэцкія, пуд — 900 тыс. руб.
Мяса гавяжае, 1 фунт — 90 тыс. руб.
Масла каровіна, 1 фунт — 350 тыс. руб.
Алей, 1 фунт — 200 тыс. руб.
Вядро драўлянае — 200 тыс. руб.
Цэбар — 500 тыс. руб.
У сакавіку месяцы
Жыта, 1 пуд — 1 млн. 600 тыс. руб.
Крупы прасяныя, 1 пуд — 2 млн. руб.
Крупы грэцкія, 1 пуд — 2 млн. 200 руб.
Мяса гавяжае, 1 фунт — 100 тыс. руб.
Масла каровіна, 1 фунт — 500 тыс. руб.
Алей, 1 фунт — 250 тыс. руб.
Вядро драулянае — 300 тыс. руб.
Цэбар — 600 тыс. руб.
Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці, ф. 12, воп. 1, спр. 630, л. 1—3.
ВЫПІСКА З ПАСЯДЖЭННЯ БЮРО ЛОЕЎСКАЙ ВАЛАСНОЙ ЯЧЭЙКІ РКП(б)Б
13 жніўня 1923 г.
«Аб дачы характарыстык старшыням сельскіх Саветаў Лоеўскай воласці».
...Кандыдатура старшыні Ручаёўскага сельсавета — Бярнацкі Сяргей Іванавіч, год нара-джэння 1893, падлягае замене, мае пяць дзесяцін зямлі, непрацаздольны. У чым бы там ні было — замяніць.
Кандыдатура старшыні Крупейскага сельсавета — Верамеенка Іван Якаўлевіч — член РКП(б)Б, адпавядае свайму прызначэнню, замене не падлягае.
Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці, ф. 135, воп. 1, с. 142, л. 30.
З РЭЗАЛЮЦЫІ СХОДУ ГРАМАДЗЯН в. МОХАЎ ЛОЕЎСКАЙ ВОЛАСЦІ АБ УХВА-ЛЕННІ ГРАШОВАЙ РЭФОРМЫ
4 красавіка 1924 г.
Заслушав доклад т. Скорупского, общее собрание д. Мохов благодарит Советскую власть за установление в нашем государстве твердого рубля, Мы уверены, что в связи с установле-нием в нашем государстве твердой валюты наше государство скоро окрепнет и наше хозяй-ство поднимется на должную высоту,
Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці, ф. 135, воп. I, спр. 204, л. 21.
76
На крутым павароце гісторыі
З РЭЗАЛЮЦЫІ СХОДУ ГРАМАДЗЯН ВЁСАК ГЛУШЭЦКАГА СЕЛЬСАВЕТА ЛОЕЎ-СКАЙ ВОЛАСЦІ АБ УХВАЛЕННІ ГРАШОВАЙ РЭФОРМЫ
18 сакавіка 1924 г.
Заслушав доклад т. Косьяна, общее собрание постановляет:
1. Денежную реформу, проводимую Советской властью, считать правильным шагом к восстановлению сельского хозяйства.
2. Реформу необходимо ускорить, т.к. крестьянству приходится продавать свой продукт за бесплатный совзнак.
Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці, ф. 7135, воп. 1, спр. 186, л. 5.
СПІС КААПЕРАТЫВАЎ ЛОЕЎСКАГА РАЁНА ГОМЕЛЬСКАЙ АКРУГІ, ЯКІЯ ЗАРЭ-ПСТРАВАНЫ ЎРАЙВЫКАНКОМЕ 1 ЛІСТАПАДА 1927 г.
Вогнетрывалыя таварыствы па вытворчасці цэглы «Чырвоная зорка» (в. Сінск) і «Чыр-воны Кастрычнік» (в. Шчытцы).
Дняпроўская сельгаскамуна (в. Суткоў), галоўны напрамак — насенняводства.
Садова-агароднае таварыства — м. Лоеў.
Масларобнае таварыства «Вусце» — в. Абакумы.
Цагельны завод «Наперад» — м. Лоеў.
Цагельны завод — в. Бывалькі.
Арцелі лесарубаў: вёскі Хамінка, Абакумы, Папоўка, Баршчоўка.
Меліярацыйныя таварыствы: вёскі Баршчоўка, Удалёўка, Рудня Бурыцкая, пас. Барэц.
Машынныя таварыствы па апрацоўцы зямлі сельгастэхнікай:
«Узаемадапамога» (в. Ст. Лутава), «Камунар» (пас. Прагрэс), «Сялянская сіла» (в.
Уборак), «Новы араты» (в. Страдубка).
Пасялковыя таварыствы па апрацоўцы зямлі: «Трасцянец» (в. Трасцянец), «Рухавік» (пас. Прагрэс), «Чырвоны араты» (в. Страдубка), «Працоўная ніва» (в. Пярэдзелка).
Жывёлаводчыя таварыствы па вырошчванні буйной рагатай жывёлы: «Абуджэнне» (в Н.Кузнечнае), «Прагрэс» (пас. Прагрэс), «Валкашанская дубрава» (в. Валкашанка).
Таварыства па будаванні вогнетрывалых пабудоў «Вогнетрывалы» (в. Мохаў).
Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці, ф. 509, воп. 1, спр. 56, л. 127.
ПЕРСПЕКТЫЎНЫ ПЛАН ЛІКВІДАЦЫІ НЕПІСЬМЕННАСЦІ ЎЛОЕЎСКІМ РАЁНЕ Ў1927--35 гг.
Колькасць непісьменных ад 12 да 35 гадоў: 1927 г. — 6187 чалавек, 1929 г. —5750, 1930 г. —4791, 1931 г. —3867, 1932 г. —3071, 1933 г. — 1987, 1934 г. — 1369, 1935 г. — 630.
Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласці, ф. 509, воп. 1, спр. 168, л. 237:
СА СПРАВАЗДАЧЫ ЛОЕУСКАГА РАЙВЫКАНКОМА ЗА ПЕРЫЯД З3 31 СТУДЗЕНЯ ДА 1 ЛІПЕНЯ 1929 г.
У раёне налічваецца 135 населеных пунктаў, 7501 — гаспадарка, колькасць насельніц-тва — 41 249 чалавек. Усяго зямлі маецца 53 332 дзесяціны. З іх ворыва — 28 115, лугоў заліўных — 6042, пад лесам — 4149 дзесяцін.
Самая распаўсюджаная форма землекарыстання — двухпалоска. Шматпалоска толькі ўводзіцца. Калектывізавана 182 гаспадаркі, што складае 2,5% ад усіх гаспадарак, створана 12 калгасаў.
Асноўная частка насельніцтва сераднякі.
Бядняцкіх — 969, серадняцкіх — 5599, заможных — 785, кулацкіх — 148 гаспадарак.
Арганізавана: 9 меліярацыйных таварыстваў, 2 арцелі па лесараспрацоўках, 2 — па выт-ворчасці сельгасінвентару; 1 — смалакурная, 4 — масларобныя, 2 — бычыя таварыствы, 1 — машыннае, 2 — вогнетрывалыя, 2 — пасялковыя, 1 — малочнае.
Маецца школ 1-й ступені — 30, сямігодак — 1, ШСМ — 1, хата-чытальня — 1. Выпіс-ваецца газет каля 1000 экзэмпляраў.
КНІГІ ОНЛАЙН
