Помнік атручаным людзям
Сяргей Календа
Выдавец: Галіяфы
Памер: 188с.
Мінск 2009
— I колькі ўжо Эдзіку? — перабівае Кайл.
— Дык яму ўжо два гадкі і месяц.
— Як хутка дзеці растуць, — у голасе Кайла адчуваецца нотка раздражнення. Яму за дзве гадзіны знаходжання тут ужо астап...лі гутаркі сястры пра мужа і пра тое, як часта какаецца ды спіць яе сыночак. Вельмі хацелася дахаты.
— Кайл, Кайл, чуеш?
— Так, што здарылася? Я трохі задумаўся. Выбачай.
— Слухай, я тут схаджу да сяброўкі на гадзіну, ты пасядзі з Эдзікам, муж хутка прыйдзе і ты будзеш вольны, — глядзіць сястра з вялікім адбіткам пытання на твары, нацягваючы швэдар.
79
— OK. Без праблем.
«Вось пашанцавала, — падумаў. — Чаго я наогул сёння да яе прыйшоў? He бачыў даўно і добра!».
Стук дзвярэй кватэры, якія зачыніліся, пацвердзіў сыход сястры.
— Ну што, маленькі, як у цябе справы? — Кайл пачаў сюсюкацца з Эдзікам, сеўшы ля яго на падлогу.
«Цікава, што адчуваюць дзеці ў яго ўзросце,» — мільганула думка. Ён падумаў, ці ёсць у іх запал, узрушанасць страсцю. Рукі мімаволі пацягнуліся да Эдзіка, каб узяць яго на рукі. Малы пацешна загаманіў на сваёй унікальнай мове.
«У мяне ёсць выдатная магчымасць для даследавання! — чарговая вар’яцкая думка ўварвалася ў галаву, — тым больш я адчуваю да яго дваістае пачуццё і гаспадара, і настаўніка сталага жыцця.»
Кайл пацягнуўся да дзіцячых майткаў, сцягнуў іх і пачаў разглядаць дзіцячы орган, чапаючы яго рукой. Эдзік спалохана глядзеў, бубніў набор гукаў, настрой яго рэзка пагоршыўся, і ён быў ужо на мяжы пусціць слёзы і соплі.
— Што гэта такое, чаму мы так расхныкаліся? Мы будзем гуляць з табой у вельмі цікавую гульню, патрывай, — пачаў супакойваць Кайл.
Эдзік, зацікаўлены не столькі словамі, колькі гукамі, што выляталі з рота мастака, уважліва глядзеў на яго. Кайл скарыстаўся гэтым момантам і ў лічаныя секунды прытуліўся да геніталіяў Эдзіка. Дзіця маментальна завыла.
— Замкніся, калі ласка, — пыхкаў Кайл.
Дзіця не сцішалася. Кайл не ў сілах гэтага трываць, закрыў малому рот рукой. Плач перайшоў у мыканне, але лягчэй ад гэтага не стала. Кайл адарваўся ад сваёй справы, і яшчэ мацней заціснуў малому рот адной рукой, а другой сутаргава пачаў здымаць шта
80
ны. Ён так захапіўся рамянём, што не заўважыў, як пераламаў далікатную шыю дзіцяці, нібы маленькую саломку. Дзіця прыціхла ды змякла. Кайл гэта не адразу пабачыў, калі ж ён звярнуў на гэта ўвагу, дык у галаве ў момант праяснела, погляд не мог адарвацца ад дзіцячага цела.
— Што я нарабіў?! — думка прагучала ўслых.
Кайл паспяшаўся з кватэры і, калі атрымаецца, з краіны, з праклятага Свету!
— Кайл, твой лёс нагадаў мне пра нядаўнюю гутарку з сябрам! — разарваўшы цішыню, вымавіў Косця. — Гутарка пра Дыяніса ўнутры чалавека, яго нястрыманасць і сябелюбства: яны траўміруюць чалавечы арганізм у цэлым. I гэта нагадвае вялізны механізм, які ламаецца зза адной бракаванай шрубкі.
— Я маленькая шрубка, я сам па сабе! — узмаліўся Кайл, думкі яго блыталіся. — Ты бачыш?!
— Вось менавіта. I я выдалю яго, каб не пашкодзіць Арганізм чалавецтва!
— He, не, ты вельмі памыляешся. Цэлы арганізм замінае жыць і развівацца асобышрубцы, — настойваў на сваім Кайл. — Чаму хтосьці лічыцца псіхам? Можа, гэта цэлы свет здурэў? Можа, шрубка з’яўляецца самым нармалёвым і людскім, толькі таму, што вартая сваім жаданням, хоць і дужаецца з імі ж. Можа, я ўсвядамляю і пакутую больш чым хтонебудзь!
— Кайл, у мяне няма часу гаварыць пра гэта, тым больш, што я баюся прасякнуцца да цябе спачуваннем, хахаха, і пашкадаваць, — кажа Косця. — Твая пахвіна абязболена вялікай колькасцю навакаіна. I я дам табе дзве таблеткі валіума, гэта моцнае снатворнае. Я расквітаюся з табой за сваю дачку, якая нявінна памерла ад тваіх рук, я адпомшчу табе спаўна за яе пакутніцкую смерць! Ей было ўсяго дзесяць!!!
81
Сустрэўшыся са слабым супраціўленнем, Косця ўпіхвае ў глотку абяцанае снатворнае і сілай улівае ваАУ
— Я адрэжу гэтым скальпелем твой пеніс, прымушу глядзець, як гэта раблю, а потым, смачна чмякаючы ім жа, ты заснеш і страціш кроў... А далей... — Косця пачынае рэзаць, Кайл крычыць ад жаху, пішчыць, зрываецца на фальцэт. — Ха, а далей ты ведаеш. Прабач. Але я не мог інакш, і цяпер паіншаму не магу, — гаворыць Косця, запіхваючы ў рот Кайлу абцінак, падобны на сардэльку з кетчупам, — я не жывёліна!!!
Косця адным магутным махам разразае сабе горла і падае без лішніх рухаў.
Кайл рыдае і жуе. У галаве толькі: «Шрубка, гаечка... колькі іх, тысячы, мільёны, і потым сон, сон, сон, смерць, забыццё, нішто, воля!».
Травень — чэрвень 2006 г. Мір — Наваградак — Менск
82
КЛУБ
Ці чулі вы калінебудзь пра клуб, у якім збіраюцца людзі і гутараць пра літаратуру? Думаю, што так. Але ці чулі вы пра алкагольны літаратурны клуб? Пэўна, не. Пра яго ведае не шмат хто, гэты клуб так і не паспеў набыць вядомасць. Удзельнікаў гэтага клуба вельмі мала, усяго набярэцца, можа, чалавек дваццаць, або крыху больш, не ведаю, гэта але не так істотна для таго, пра што я зараз распавяду.
Я ганаровы чалец гэтага клуба, а дакладней, быў ім, зусім нядаўна. Але і гэта не мае адмысловага значэння. Наогул, мне падаецца, ужо нішто не мае якойнебудзь важнасці, усё цалкам бессэнсоўна. Ды і тое, пра што я жадаю распавесці, мне таксама падаецца бессэнсоўным.
Але, узяўшыся за такую нялёгкую справу, як апавяданне, я, ў першую чаргу, падумаў пра сябе, і вырашыў, што калі раскрыю сваю таямніцу любому, хто будзе гэта чытаць, я дапамагу сам сабе. He ведаю, наколькі гэта ажыццявіма і дзейсна, але паглядзім: бо нельга ведаць пра тое, чаго не выпрабаваў на сабе. Нельга толькі па інтуіцыі або па чутках пабываць у Альпах і гэтак далей...
Я вырашыў не называць свайго імя, месца падзей аповяда, і ўсяго таго, што магло б нагадаць чытачу пра знаёмыя назвы ды месцы. Тым больш, што ў васьмідзесяці адсоткаў чытачоў — калі не больш — такія тонкасці, як імёны герояў і назвы месцаў, цалкам не застаюцца ў памяці. I людзі вельмі часта ўжо на наступны дзень ціхамірна пра гэта забываюць, пакідаючы ў галаве толькі
83
сюжэт. Як піша Дэйл Карнэгі, людзям для запамінання не хапае асацыятыўных момантаў, якія б дапамаглі ім у нялёгкім працэсе захавання інфармацыі. Але нешта я адышоў ад свайго апавядання, гэта часта бывае. Думкі — такія дзіўныя чалавечыя стварэнні, яны змяняюць самі сябе з неверагоднай хуткасцю.
Мяне не перастаюць здзіўляць цуды і загадкі гэтага свету, зусім нядаўна я быў за крок ад чагосьці нашмат важнага для жыцця. Але, мабыць, у Госпада Бога на мяне былі зусім іншыя планы. Што дзіўна, я згадаў Госпада, хоць яшчэ год назад я быў атэістам. Як усёткі лёгка вярнуць чалавека да веры ў Бога, калі яму становіцца вельмі цяжка і праследуе рок няўдач! Вось чаму, пэўна, амаль усе бедныя — вернікі...
Зараз я стаю ля невялікага шапіка з цыгарэтамі, напоямі і ўсялякімі сухарыкамі і чыпсамі, якія служаць закускай да піва. Я збіраюся з думкамі. Чамусьці я толькі цяпер заўважыў, што на мне вельмі падранае паліто. Яно зусім знасілася, нават прыкра, хоць нашу я яго ўсяго другі год. Толькі цяпер заўважыў? Вось чаму мінакі недаверліва на мяне глядзяць. А што, уласна кажучы, я магу зрабіць?! Я не труцень, і рукі не склаў ад гультайства. Бачыць Бог, я працаваў і працую з потам на твары кожны дзень. I праца мая вельмі цяжкая, ў адрозненне ад працы шмат якіх рабочых, таму што я працую разумова. Я прывык з юных гадоў цікавіцца мастацтвам і літаратурай, менавіта прывык, таму што да гэтага прывучыў мяне бацька. Калі так можна сказаць, ён мне гэта навязаў. Чаму я вельмі рады і праз што зараз сумую. У веданні крыюцца страшныя ворагі — нуда і суіцыд. I гэтых ворагаў амаль немагчыма адолець, але запнуць ім рот хоць бы на час — гэта проста, гэта ў сілах любога чалавека. Галоўнае, узяць у рукі зброю — гарэлку.
Я не жадаю, каб чытач падумаў, што я цісну на жаль ці таго горш — апраўдваюся. Hi ў якім разе. Такія мэты
84
я сапраўды не праследую, я толькі распавядаю пра тое, што для многіх з’яўляецца прапісной ісцінай, і кажу пра гэта як навуковец, ці, хутчэй, я гавару бесстаронна і жадаю падаць усё чытачу так, каб яны самі ацанілі. А насамрэч я, пэўна, проста не ўмею маўчаць.
Стаю ля шапіка, разглядаю пачак хлебных сухарыкаў да піва. Дакуль мой погляд не натыкнуўся на гэты пачак, я вельмі жадаў чагонебудзь паесці, але цяпер голад знік, выпарыўся. Цуд! А усё зза гэтага таннага піяру, зза гэтай вашывасці. Нават на пакуначках сухарыкаў з’явілася прапаганда амерыканскай мары. Побач з малюначкам гіперсакавітага кавалка бекону (смакавы дадатак да хлебных сухарыкаў?) — некалькі фота маладых людзей на ружовым «Plimut’e» сямідзесятых. Гэтыя маладыя людзі намаляваныя і на фота ніжэй — у вар’яцкім захапленні ў начным клубе. Ва ўсіх іх такія амерыканскія ўсмешкі — проста бляск, у руках пакуначкі сухарыкаў (відавочна неакуратная праца ў Photoshop), усе задаволеныя, усе ў захапленні ад таго, што маюць — сухарыкі да піва... Божа, што ж усім для шчасця трэба?! Хто сказаў, што менавіта такая вокладка на пакуначку прымусіць падлетка ва Усходняй Еўропе купіць менавіта гэты тавар, трэба усвядоміць усім, што свет не аднолькавы, і ў кожнага свае ідэалы! Ад такой прапаганды вее глабалізмам! Дастала сумленнае слова, дастала прапаганда «амерыканшчыны». Але яшчэ больш дастала тэндэнцыя рэкламы, ды шоубізнесу ў цэлым, да нейкай дваровасці, коснасці, да прапаганды аля «наш двор, нашы танцы, хлопцы, дзеўкі» і ўсё ў такім духу. Калі купляеш піва, на этыкетках чытаеш вар’яцкія лозунгі! Напрыклад: «Будзь хлопцам!», «За зносіны без пантоў!», «Дакруці да сямі!». I пасля такіх вось прыкладаў хтонебудзь стане спрачацца, што грамадства не ператвараецца ў статак?! Думаю, ніхто. Удумацца толькі, «за зносіны без пантоў»... Я проста піва купляю, блін. Або «дакруці да сямі» — гэ
85
та што, мне трэба купіць BMW або падвысіць градус? He разумею!
Пакуль тыя, хто займаецца прадзюсіраваннем, спансаваннем і піярам, не навяжуць грамадству больш высокія ідэалы, грамадства і будзе мычэць з бутэлькамі піва пад nancy і пускаць соплі пад самыя танныя і бязглуздыя па рэжысуры і акцёрскім майстэрстве «мыльныя оперы»! Але нікому не выгадна развіваць інтэлект і густ у народа — бо тады ён пачне выбіраць! He крыўдуйце, любыя мае, але нават тыя, хто адкрыта заяўляе бой попкультуры і ўсялякаму безгустоўнаму мастацтву, насамрэч кормяцца існаваннем той жа папсы. Усё больш і больш з’яўляецца «вядомых і разумных» людзей, якія адкрыта здзекуюцца з попкультуры, а самі і апранутыя, і паводзяць сябе, як любая поп«зорка». Яны ўсе такія ж неталенавітыя, як і тыя, каго яны, так скажам, выкрываюць у nance. Яны з такой жа прэтэнзіяй да свайго асяроддзя і да ўсяго свету...
КНІГІ ОНЛАЙН
