Слоўнік Гродзенскай вобласці
Таццяна Сцяшковіч
Выдавец: Інбелкульт
Памер: 400с.
Смаленск 2018
ГОРКІ ЯК ЧАМЁР Абрьідлы, ненавісны. Moj стары п’яніца стаў мне гбркі як чамёр. Масцяны Астр.
ГОРЛА ЗАЛІЦЬ Напіцца. Ідзе пасьпёў гдрла заліць, прышдў дахаты як сьвіня. Каняўцы Зэльв.
ГОРЛАМ БРАЦЬ Дасягаць чаго-небудзь крыкам. Гэта такі чалавёк, штоўсё гбрлам вбзьмя, умея гбрлам браць. Янканцы Ашм.
ГОСЦІ СПРАЎЛЯЦЬ Баляваць. Людзі гбсьці спраўляюць сьвята, а мо) стары усё сад пільнўя. Дакудава Лід.
ГРАША ЗА ДУШОЮ HE МЕЦЬ Бяднець. Хлбпяц jix у Мінску рббіць, дббра зарабляя, але граша за душбю не мая, усё жбнцы пасылая. Івязянка Дзятл.
ГЎБЫ ЗАКАПЫЛЬВАЦЬ Злавацца, дзьмуцца. Мая малая ўмёягўбы закапьільваць, тады ні падысьці да яё. Турэц Кар.
ГУЛЯЦЬ НА ПАКАЦІСТУЮ Весяліцца без меры. блесь тры дні гуляў на пакацістую, а пбтым за грудзіну хапаўся, гэдак хварэў. Урцішкі Іўеўск.
ГЎМА ЦЯГНЎЦЬ Нагаворваць, пляткарыць. Я то чўю, на кагд ты гўма цягняш, лепш падўмала б, якая сама. Валынцішкі Вор.
ДА БЁЛАЙ ГАРАЧКІ Да непрытомнасці. Учбра вечарынка ў нас была, усе гулялі, а Юрка натўся да бёла) гарачкі. Турэц Кар.
ДАВАЦЬ НА ДЗЕНЬ ДОБРЫ Расплочвацца на вяселлі з музыкамі за замоўлены танец. На марм вясёлі дббра давалі на дзень дббры. Караняты Астр.
ДАВАЦЬ ПАВАДЗЭННЕ Карыстацца поспехам на танцах. Галіна jix вёльмі прыгбжая дзяўчына, на танцаххлбпцы ё) даюць павадзэньня. Караняты Астр. ДАВАЦЬ У КАБЛЎК Танцаваць. Э), дзяўчата, дадзім у каблўк сягдньня ў нашым клўбя! Баярск Смарг.
ДАВАЦЬ У ШКЎРУ Біць. Валік, але па табё бацька сёньня дббро бўдзя даваць у шкўру. Корнадзь Свісл.
ДАВЁСЦІ ДА ВУШЭЙ Напляткарыць, нагаварыць. Васіль любіць давёсьці да вушэ) начальству што хбчаш. Каняўцы Зэльв.
ДАВЁСЦІ ДА ТОРБЫ Збедніць. Такі гаспадар, як ты, мог бы ўсіх давёсьці да тдрбы. Дарнішкі Ашм.
ДАГАРЫ НАГАМІ У непарадку. Нёшта ў цябё ў складзе ўсё дагары нагамі. Жодзіна Смарг.
ДА ПБЕЛІ Шмат. Грыббўу насулёсе да гібялі, аднб каб быў час. Шылавічы Слон. ДА ЗЯМЛІ КЛАНІЦЦА Горбіцца. Гадыўжо вёлькіяў cmapoj, дык і да зямліклбніцца. Вугдяны Смарг.
ДАЙСЦІ ДА ПЎГІ Збяднець. Як стаў пераяжжаць туды-сюды наш сусёд, dajшбў да пўгі. Аюбянцы Вор.
ДАЙСЦІ ДА РЎЧКІ Збяднець, змізарнець. Андрэ) ужо зусім да)шбў да рўчкі, бо хварэе. Алекшыцы Бераст.
ДАКУЧАЦЬ СМАЛОЮ Назаляць. Hi дакуча) смалбю, лёпе] прынясі вады. Пагараны Гарадз.
ДА ПУСТОГА КАНЦА Безвынікова. Дагаварыліся мы з таббю да пустбга канца. Міцкавічы Смарг. (Міцкевічы)
ДА ПУСТОГА ХЛЯВА ЗАТЫЧКА Нікчэмнасць. Наштб ён табё здаўся, такі чалавёк, да пустбга хлява затычка. Варанкі Шчуч.
ДА СІВЫХ ВАЛОС Да старасці. Мая мама гаравала ад маладбсьці да сівь'іх валбс. Куклічы Свісл.
ДАСТАЦЬ ВАНТРОБЬі Паздзекавацца, памучыць. Як прыдзя дахаты, то ; жбнцы і дзёцям дастаё вантрббы, скбра і да вас дб]дзя. Карэвічы Іўеўск.
ДАЦЬ ГРЫМАКА Пабіць. Як дам грымака ў плёчы, та ні палёзяш больш. Бубны Гарадз.
ДАЦЬ ДЗЕРКАЧА, ДАЦЬ ДРАЛА, ДАЦЬ ДРАПАКА, ДАЦЬ ХАДАЛА Уцячы. Бачу, у садзе дзёці, пагнаўся за рмі, а яны далі дзеркача. Кемейшы Вор. Як сабака забрахаў, то ]ім нічбга ні засталбся, як даць драла. Дубатоўка Смарг. Спачатку moj заняўся біцца, а пбтым даў драпака. Ятаўтавічы Іўеўск. Валя дала хадала за дзьвёры, хлбпцы j ні дагналі. Грынцы Ашм.
ДАЦЬ ПАТОЛЮ Распесціць. Маці ямў дала патблю, то цяпёр і сама ні рада. Кайшоўка Кар.
ДАЦЬ ПЁРЦУ Пабіць. Ну j дам пёрцу малбму, што ў яблыкі да людзё) лазіць. Асташын Кар.
ДАЦЬ ТУМАКОЎ Пабіць. Дббра ямў даў тумакбў, xaj зная. Конна Зэльв.
ДАЦЬ У КОСТКУ, ДАЦЬ У КОСЦІ Пабіць. Бывая, што бацька j ямў дасьць у кбстку. Баярск Смарг. За гэту абразу табё трэба дббра даць у кбсьці. Конна Зэльв.
ДАЦЬ У ЛАПУ Задобрыць падарункам. Наш сусёд такі, пакўль ямў ні дасі ўлапу нічбга для цябё ні зрббіць. Бязводна Зэльв.
ДАЦЬ УЛІВАННЯ Насварыцца. Каб ты яму трбхі даў уліваньня, дык, мбжа, і слўхаў бы. Турэц Кар.
ДАЦЬ У ТАХТУ Выканаць усё, што трэба. Сямён прывёз усё запчасьці, якраз даў у тахту. Тоўсцікі Маст.
ДАЦЬ ХРАПАКА Моцна заснуць. Ну ж я ўчбра j доў храпака, ваш Антбсь ужо па}шбў на раббту, а я ўсё споў. Вугольнікі Шчуч.
ДА ЧОРТА НА КУЛІЧКІ Вельмі далёка. Куды гэта мбжна паўсьці, гэтыг дбўга быць, хіба да чбрта на кулічкі. Алекшыцы Бераст.
ДЖЫНДЖЫКІ БІЦЬ Гультаяваць. Хваціць табё джынджыкі біць, ідзі з усімі картбплі выбіраць. Конна Зэльв.
ДЗЁЛА ГАРЫЦЬ У РУКАХ Пра працавітага чалавека. Moj гаспадар як вбзьмяцца, то ў ягб дзёла гарыць у руках. Палонка Свісл.
ДЗЯЛОЎ НА РЫБ'Ю Н АГЎМала работы. Нёяк справімся, тут засталдся дзялбў на рыб’ю ногў. Міцкавічы Смарг. (Міцкевічы)
ДЗЯРЖАЦЬ HOC ПА ВЁТРУ Умець выгадна прыстасавацца да абставінаў. Jix Міша заўжды ўмёя дзяржаць нос па вётру, да люббга сумёя падёхаць. Залесаўцы Навагр.
ДбБРЫХ МЫШЫ ПАЁЛІ Пра адсутнасць належнай якасці. Кавалёраў у нас німа ў вёсцы, павыяжджалі, дббрых мышы паёлі. Парачаны Лід.
ДОЎГАЯ ПЁСНЯ Пра працяглую справу. Hi зрббіш ты, дзёўка, сама нічбга, дбўгая гэта пёсьня, павучыся ў Вдлькі, як ткаць дываны. Сіманы Лід.
ДОЎГІ ЯЗЫК Пра балбатлівую асобу. Гэта ўсім вядбма, што Збся мая дбўгі язык, у яё язык, яку сабакі хвост. Карэвічы Іўеўск.
ДОЎГІЯ РЎКІ Пра схільнасць да крадзяжу. Гэты Пёцька jix мая дбўгія рўкі, мбжа, ён там быў каля крамы. Зарачаны Ваўк.
ДРАЦЦА ПА ЎСЁ ГбРЛА Моцна крычаць. Чаго ты дзярэсься па ўсё гбрла, што гэта цябё не пачўюць, як ты скажаш na-людзку? Крычнікі Іўеўск.
ДРУГ ДА ПЁРШАЙ БЯДЫ Пра ненадзейнага чалавека. Чагб ты ўпадаяш за сварм Алёсям, ён табе друг да пёрша/ бяды, сам пабачыш. Шылавічы Слон. ДУХ ВЫЛ АЗІЦЬ Пра адчуванне слабасці. Hiмагўўжо дале) бёгчы, дух вылазіць з мянё. Залесаўцы Навагр.
ДУХ ЗАНЯЛО Цяжка дыхаць. Так бёгла, аж дух занялб. Любянцы Вор.
ДУХІ' ДАСТАЦЬ Абразіць, пакрыўдзіць. Такі абрыдны хоць з кагб духі дастаня, выцягня душў. Дакудава Лід.
ДУХІ СПЁРЛА Пра задышку. Маё дзёткі, мне Ьухі сьпёрла, і ндгі пераставіць німа сілы. Пескі Маст.
ДЎХУ НАБРАЦЦА Адважыцца. Пакўль дўху набраўся, кабпатанцаваць з Ядзяў mo j вечарынка скбнчыласа. Бершты Шчуч.
ДУША ВЯНЕ Пра адчуванне замілавання. Як за)граюць людзкія музыканты душа вяне, ні адслўхаясься. Магуны Вор.
ДЎШАЧКУ АТРУЦІЦЬ, ДУШЎАД'ЁСЦІ Надакучыць. Вот тымне, сындк, дўшачку атруціў, зрук ні злазіш. Гудагай Астр. От mojунўк можа душў ад’ёсьць, як заладзіў, пусьціяго на рэчку, то мўсіла пусьціць, душў адёў. Змяёўцы Дзятл. ДУШЎ АТРАВІЦЬ Расхваляваць. Ты мне, moj унўчак, за вёчар душў атравіў сварм плачам. Буцілы Лід.
ЖАБА ЦЫЦКІ ДАСЦЬ Пра асобу, блізкую да смерці. 3 стардга Ладўцькі ўжо нічбга не бўдзя, жаба цыцкі дасьць. Лагады Шчуч.
ЖАЛЁЗНАГА БОБУ ПАД'ЁСЦІ Мець вялікую вытрымку. 3 такім упартым пагаварыць, то трэба жалёзнага бдбу падёсьці. Панара Смарг.
ЖЫЎЦОМ З'ЕЎ БЫ Пра дрэнныя дачыненні. Як прыдзя дахаты, лаяцца, здаёцца, ён мяне жыўцбм зьеў бы. Масаляны Бераст.
ЖЫЦЦЯ HE ДАВАЦЬ Надакучаць, лаяцца. Рбмусь такізлы, жыцьця ні даёць. Міхнічы Смарг.
ЗАБІЦЬ ДУХ Збянтэжыцца, разгубіцца. Як Тбля moj сказаў, што жэніцца, то мне як бы забіў дух, ні магла нічбго сказаць ямў. Куклічы Свісл.
ЗА БЛІ'ЗКІ СВЕТ Далёка. Гэта ж маё дзёўкі цягнуцца за блізкі сьвет на тўю свадзьбу. Татарцы Лід.
ЗАВАРОЧВАЦЬ АГЛОБЛІ Ад’язджаць назад. Ты, братбк, заварбчва) аглбблі, пакуль я яшчэ дббры. Корнадзь Свісл.
ЗА ВОЧЫ ГАВАРЫЦЬ Абгаворваць, пляткарыць; Ты аднб ні nepadaj ямў нічбга, бо што за вдчы гаварыць. Алекшыцы Бераст.
ЗА ВУШАМІ ПІШЧЫЦЬ Пра надта кіслую страву. Наварыла ты сёньня капўсты, аж за вушамі піійчыць. Ланцавічы Маст.
ЗАВЯРНІ ГАЛАВА Аегкадумны чалавек. Твая Сбня завярнігалава, вядбма ж, маладбсьць яшчэ. Бабіна Гарадз.
ЗАВЯРНЎЦЬ МАЗП' НАЗАД Падмануць. Глядзі, дзёўка, гэты хлбпяц завёрня табё мазгі назад. Геранёны Іўеўск.
ЗАГАВЁЦЬ ДУШОЙ Загінуць. Ты мог на тых зарабатках загавёць душб). Крычнікі Іўеўск.
ЗАГАДАВАіДЬ КАРАК Паправіцца, патаўсцець. Ты сабе загадаваў карак, цяжка цяпёр і пазнаць цябё. Вялікія Пушчавыя Астр.
ЗАГУЛЯЦЬ НА ВЯРОЎКАХ Памерці. Куды гэта ты хадзіў гуляць на цэлу ноч, кабты ўжо загуляў на вярбўках! Багудзенка Навагр.
ЗАДАВАЦЬ ХРАПАВІЦКАГА Моцна спаць. Moj гаспадар так задаё храпавіцкага, хоць з пўшкі страля), не пачўя. Вялікая Палонка Дзятл.
ЗАДАЦЬ ПЫТЛЮ Пакараць. Як прыідзяш дамбў бацька задасьць пытлю табё. Гольні Бераст.
ЗАЙЦА ЗЛАВІЦЬ Упасці. О, наша Црачка за)ца злавіла і ні плача. Бабіна Гарадз.
ЗАКРУЦІЛА Ў ГАЛАВЁ Пра прыняцце беспадстаўнага рашэння. Нёшта ё) закруціла ў галавё, прадала матчыну xdmy, а цяпер у людзё) прытўлку шукая. Касцянева Шчуч.
ЗАЛЁЗЦІ НА НЁБА Дасягнуць мэты. Ну, такі залёзла на нёба наша Франя, ажаніла сына. Еўлашы Шчуч.
ЗАЛІЦЬ ЗРЫНГІ, ЗАЛІЦЬ КАМБАЛЫ, ЗАЛІЦЬ МОРДУ Напіцца гарэлкі. Каб цябе смблачка ўзяла, як ты ўсьпеў ужо заліць зрынгі. Драгічаны Ваўк. Заліў камбалы і прывалбкся дахаты к нбчы. Данілавічы Дзятл. Заліў мбрду і нікбга не прызнаё, лаяіша на чым сьвет старць. Гольні Бераст.
ЗАМАЎЛЯЦЬ ЗЎБЫ Угаворваць, схіляць на свой бок. Мне вядбма, што вы тут рабілі, ты ні замаўля) мне зўбы, бо ні баляць. Геранёны Іўеўск.
ЗАПІРАЦЬ ДУХ Перашкаджаць гаварыць. Цншым дык Ганна запірая дух, а сама ўсё ўсякае узвбдзіць наўсіх. Пятрэвічы Навагр.
ЗАПУСЦІЦЬ ЖУРАЎЛЯ Задаволіць жаданне. Мы з таббю запусьцілі жураўля да дзяўчат ўвёчары і пагулялі. Догі Шчуч.
ЗАТКНЎЦЬ ЗА ПОЯС Паказаць сваю перавагу. Ужо што да пёчаў, то дзядзька цябё заткнё за пбяс, бо Majcmap даўні, умёя дббра класьці пёчы. Шылавічы Слон.
ЗА ХАЛОДНУЮ ВОДУ HE ЎЗЯЦЦА Разленавацца. Ну і гулыпа) jix хлбпяц, ямў за халбдную вбду не ўзяцца. Ландуны Іўеўск.
ЗАЦЯГНЎЦЬ НА БЭНАВУ ГАРЎ Пазбавіцца ад непатрэбнага. Ты сваю сявёнку зацягні на Бэнаву гарў, бо цяпёр сёялкі ёсьць. Чуркі Ашм.
ЗБЫЦЬ 3 ГАЛАВЫ Вызваліцца ад клопату. Прывёзла дзіця і кінула ў маткі, абы збыць з галавы. Явар Дзятл.
ЗВАНІЦЬ ЗУБАМІ Дрыжаць. Як убачыла вбўка, то стаю і званю зубамі, ні магў з мёсца кранўцца. Міцкавічы Смарг. (Міцкевічы)
ЗВАНІЦЬ ЯЗЫКОМ Абгаворваць. У нас як дзёўка ]дзе замуж, то ўсе ў вёсцы звбняць языкамі. Коцькі Дзятл.
ЗВЁСІЦЬ ГАЛАВЎ Засумаваць. Прыхбдзь да нас увёчары, што ты зьвёсіў галавў? Купіск Навагр.
ЗВЁСЦІ 3 ПАНТАЛЫКУ Падмануць. Зьвёў дзёўку з панталыку, пажыў год і пакінуў. Аунна Маст.
ЗВОДЫ ЗВОДЗІЦЬ Нагаворваць, пляткарыць. Твая нявёстка аднб j зная звбды звбдзіць, ужо ўсё сялб яе пазнала. Шьглавічы Слон.
З'ЁСЦІ КАЛЬВА Перакусіць крыху. Ня)дзі нашча, зьеж кальво, во хлеб, малакд, на прысмакі выбача). Бершты Шчуч.