Урокі роднага слова
Васіль Вітка
Памер: 264с.
Мінск 2008
тны, цяпер шырока вядомы і любімы ўсімі твор «Сымонмузыка».
Немагчыма засаб пералічыць усё, што стварыў наш вялікі пісьменнік у паэзіі, прозе, драматургіі, колькі цудоўных і любімых казак, апавяданняў і вершаў напісаў ён для моладзі, для нашых юных чытачоў. Гэта быў сапраўдны нястомны сейбіт на ніве беларускай літаратуры, асветы, навукі, культуры. I нездарма яго імя з такой пашанай і любоўю вымаўляецца намі разам з імем яго слаўнага аднагодка, паплечніка і сябра Янкі Купалы.
Янка Купала і Якуб Колас... Чыё сэрца не адгукнецца пачуццём захаплення творчым подзвігам гэтых двух
258
слаўных сыноў беларускай зямлі, якія навечна ўвайшлі ў народную памяць, як казачныя братыволаты, што разам узняліся на змаганне за народнае шчасце і гэтаму змаганню аддалі ўсе сілы, жыццё і талент!
Яны ўпершыню ўбачыліся ва ўзросце, калі ім было па трыццаць гадоў. Знаючыся па творчасці, з прагнай цікаўнасцю сачылі яны за з’яўленнем у «Нашай ніве» кожнага верша, кожнай карэспандэнцыі адзін аднаго, за выхадам у Вільні і Пецярбургу кожнай новай кніжкі. Пра іх, аднаго і другога, ужо сказаў у друку сваё важкае слова Максім Горкі, а яны ўсё яшчэ не бачылі адзін аднаго ў твар. I толькі калі Колас вызваліўся з турмы і вярнуўся дадому, Янка Купала прыязджае з Пецярбурга да яго ў Мікалаеўшчыну. Гэта была доўгачаканая і радасная сустрэча, якая паклала пачатак сяброўству, што вытрымала ўсе нягоды і выпрабаванні.
Неацэннае іх значэнне ў гісторыі беларускай літаратуры ў тым, што яны першыя ва ўсёй велічы і праўдзівасці, харастве і прывабнасці стварылі вобраз чалавека працы. У процілегласць літаратуры, якая імкнулася абсмяяць працоўнага беларуса, прынізіць яго чалавечую годнасць або, наадварот,— намаляваць яго саладжавачуллівым сярмяжным мужычком, Якуб Колас і Янка Купала паказалі ўсяму свету сапраўды нацыянальны характар народа, раскрылі нязмерныя скарбы народнай душы.
За гэта ім будуць заўсёды ўдзячныя многіямногія пакаленні людзей.
Няцяжка заўважыць, што стыль апавядання пра Якуба Коласа адрозніваецца ад стылю папярэдніх апавяданняў. Таму настаўніку неабавязкова чытаць яго вучням строга па тэксце, можна ў пераказе.
Ад укладальніка. Тамара Тарасава ......................... 5
Хто я?.................................................... 7
Беларусь ................................................. 8
Развітанне з букваром .................................... 8
Класы на асфальце
Лічылкаскакалка ......................................... 9
Компас ................................................... 9
Паглядзіце вы на нас..................................... 10
Дзень ведаў — свята ..................................... 10
Мая раніца............................................... 11
Першая пяцёрка .......................................... 11
Мышка.................................................... 13
П П Ш ................................................... 14
Дзіцячая мова ........................................... 22
Страшная казка........................................... 24
Бацькава слова .......................................... 26
Лістапад................................................. 29
Два браты, Сярэбраны і Залаты............................ 29
Забіякі ................................................. 31
Лічылкі
Раз, два, тры, чатыры ................................... 32
Попел, попел............................................. 32
Гасцінцы ................................................ 33
Малыя аленікі............................................ 33
Булава................................................... 34
Дзень нараджэння ........................................ 34
Азбука Васі Вясёлкіна.................................... 36
Твой род, твая Радзіма................................... 60
Добрая навіна ........................................... 62
Твая памяць.............................................. 62
Салодкае замарачэнне .................................... 63
Свята настаўніцы ........................................ 65
260
Ці любіш ты кнігу? .................................... 66
Сяброўства ............................................ 67
Чым чалавек прыгожы?................................... 68
Суседзі ............................................... 69
Скорагаворкі Рак ................................................... 72
Кобра ................................................. 73
Абыяк.................................................. 73
Воўк .................................................. 73
Сорак сарок............................................ 73
Тарарам ............................................... 74
Ці лілі?............................................... 74
Скача грак .........................................••.. 74
Бабры ................................................. 76
Крот .................................................. 76
Тачыляс .............................................. 'll
Пасярод двара.......................................... 77
Белая Русь ............................................ 77
Памяць зямлі........................................... 79
Загадкі ............................................... 80
Музычная азбука ....................................... 87
Азбука душы............................................ 88
Нашы птушкі Жаваранак ............................................. 89
Шпак .................................................. 89
Бусел ................................................. 90
Пліска................................................. 90
Івалга ................................................ 90
Гарыхвостка ........................................... 91
Дрозд ................................................. 91
Ястраб ................................................ 92
Жаўна.................................................. 92
Гіль................................................... 93
Амялушка .............................................. 93
Сінічкі ............................................... 94
Крыжадзюб ............................................. 94
Сіваваронка ........................................... 95
Удод .................................................. 96
Круцігалоўка........................................... 96
Сарока ................................................ 98
Вясёлыя задачкі Нуль БульБуль ........................................ 99
261
Воўк, каза і капуста................................... 108
3 вясёлых задачак...................................... 108
Крыніца мовы........................................... 109
Шляхідарогі .......................................... 111
Казкі і краскі......................................... 114
Трыпутнік ............................................. 120
Блёкат................................................. 121
Грыбы.................................................. 122
Як узнікалі назвы паселішчаў .......................... 122
След працы людской .................................... 125
Зайчыквадалаз ........................................ 127
Жывая душа мовы ....................................... 131
Чмяліны мёд ........................................... 134
Сонейку ............................................... 137
Вясна ................................................. 138
Салдат з дзяўчынкаю на руках........................... 138
Дзе хаваецца вайна .................................... 140
Лідачка і хмара........................................ 141
Чатыры пары сутак ..................................... 145
Чатыры стараны свету................................... 145
Як мы адрозніваем дні і гады па часе .................. 146
Наша родная планета Зямля.............................. 146
Тыдзень ............................................... 147
Загадка пра зярнятка .................................. 148
Наш музей.............................................. 151
Чаму «квас» пішуць разам, а «к вам» асобна? ........... 152
Словы падобныя, а сэнс розны .......................... 154
Ліса і лісічкі......................................... 155
Цяляткам .............................................. 155
Сава і сава............................................ 156
Барабанка.............................................. 158
Доктар Hoc ............................................ 159
Пра ўколы, колы, дачу і здачу ......................... 163
Вобразная мова......................................... 164
Піла .................................................. 165
Тачыльшчык ............................................ 166
Пажар.................................................. 166
Лежань, седзень ....................................... 167
Складаем і чытаем казкі ............................... 169
Травінка............................................... 172
Каменьчык.............................................. 173
Генерал верабей ....................................... 175
262
Дударык.............................................. 177
Хто памагае сонцу ................................... 180
Вавёрчына гора. Казка ............................... 184
Кашчэевы харчы....................................... 201
Слова яднае людзей ...................................204
Самая дарагая рэч у нашым доме .......................206
Новы год .............................................209
Старонкі календара
Усход сонца...........................................213
Зацвіла арэшына.......................................214
Белы сон .............................................214
Дожджык, дожджык, секані!.............................215
Прыляцелі ластаўкі ...................................216
Гарадскі канцэрт дзятла ..............................217
Чорная акацыя ........................................218
Белавежскі госць .....................................219
Мята..................................................220
Восеньскія весткі ....................................222
Перад зімою ..........................................222
Пытанні да апавяданняў «Старонкі календара» ..........223
Слоўнік да апавяданняў «Старонкі календара»...........224
Трывога ў Ельнічах ...................................225
Дарогі Пес
КНІГІ ОНЛАЙН
