КНІГІ ОНЛАЙН
Маючы фармальнае прызначэньне рэпрэ-зэнтаваць Урад БНР на чужыне ў Аргентыне Кастусь распачаў сваю дыпляматычную дзейнасьць. У лютым і наступных месяцах 1949 года Кастусь асабіста прадставіўся міністру Міраславу Арцішэўскаму, прад стаўніку Польскага ўраду ў Аргентыне. Сп. Арцішэўскі свайго часу быў заступнікам Бэка, міністра вонкавых справаў Польшчы. У прыязнай размове высьветлілася, шго ён супрацоўнічаў з урадам БНР у 1918 1920 гадах 1 паінфармаваны аб стане, у якім знаходзіцца Беларусь. Зь ім была абгавора на справа супрацоўніці ва й узаемнай пад трымкі ў змаганьні за вызваленьне абедзь вюх краінаў. Далей Кастусь прадставіўся прафэсару Аўгену Анацкаму—прадстаўніку УНР ў Аргентыне.сп. Канстантыну норкусу — рэ-дактару летувіскай газэты «Балзас» 1 генэ-ралу Тодару Даўкантас — упаўнаважанаму Летувіскага ўраду ў Аргентыне. Прадстаўнік ураду БНР наведаў Амэ-рыканскую амбасаду 16 лютага 1949 года і правёў гутарку з другім сакратаром ам-басады Джонам Шылокам. Размова тры вала больш за паўгадзіны . Містэр Шылок моцна зацікавіўся беларускай справай і запрапанаваў часьцей спатыкацца дзеля абмены думак у справах супольнага зацікаўленьня. М A FLAT ’’ы, Ургд Ееларуокае Еаооцнае Рэспублікі, гэтым сьветчым, што Спадар М і Р Г Я К Канстантын вьяўляецца Прадстаўнікоы Урвду EBP у АргйНтыне. Усе ўстановы 5 арганіаацыі, прыяеныя Ееларускаму Еароду, про-сяода мець да Епадара Мврляка Канстаятына поўны давер і аказваць яйу ўсю магчымую дапамогу f пвдтрыйку ў выкананьні iu сваіх аба-вяэкаў. Банны ns :-І-га сьнеяня 1949 гоцу. У першай палове 1950 года праводзілася справа дапомогі беларускім студэнтам у Лювэне. Др. Б.Рагуля, старшыня Акадэміц-кага аб’яднаньня на чужыне і Прэзыдэнт М.Абрамчык навязалі лучнасьць з др. Джо-рджам Сантынам, старшынёй Інтэрнацыя-нальнага Саюзу студэнтаў у Бельгіі, які прыабяцаў дастаць ад Аргентынскага ўраду і фундацыі ЭвыПэрон фінансавую дапомогу на 100 стыпэндыяў для беларусаў, што бу-дуць студыяваць у Лювэне. Кастусю даручылі, каб ён разам з др. Сантынам, кал і той вернецца ў Буэнос Айрэс, давялі гэтую справу да канкрэтнага выніку. Было праведзена нямала розных канфэ-рэнцыяў, напісана нямала мэмарандумаў, усё было ўзгоднена, нават прыезд др. Б.Рагулі ў Буэнос Айрэс, але нажаль, пасьля выезду др. Сантына назад у Лювэн, справа ня была зрэалізаваная. 53 3-га чэрвеня 1950годаКастусьнаведаў Уругвай з мэтай бліжэйшага азнаямленьня з грамадзкім жыцьцём беларусаў у горадзе Монтэвідэо й яго ваколіцах. Аказалася, што ў Монтэвідэо існавала «Беларускае таварыства імяМаскіма Горкага» здвумя аддзеламі ў недалёкіх гарадох. Гэтае таварыства, як і іншыя арганізацыі, былі апанаваныя савецкімі агентамі й парадак у іх быў такі самы як і ў арганізацыях у Аргентыне да часу іхняе ліквідацыі ў 1949 годзе. На адным банкеце, ладжаным параплаў-най кампаніяй, у якой працаваў Кастусь, ён запазнаўся і запрыязьніўся з палітычна-культурным аташэ Люісам Морандэ Чы-лійскае Амбасады ў Буэнос Айрэс. Кастусь праваёў зь ім некалькі спатканьняў і той зацікавіўся беларускай эміграцыяй, нягледзячы на тое, што ў Чылі было ня шмат беларусаў. Сэньёр Морандэ прыабя-цаў паспрабаваць дастаць некалькі стыпэн-дыяў для студэнтаў і даць дапамогу на культурную дзейнасьць ЗБА. Але ён паехаў у Чылі, так і не выканаўшы свае абяцаньні. У студзені 1951 года Кастусь атрымаў паведамленьне з канцылярыі Ураду БНР, што сп. Пётр Манькоўскі пераняў ад сп. М.Тулейкі абавязкі Дзяржаўнагасакратара. Ад гэтага часу ўся карэспандэнцыяпавінна была накіроўвацца на паданы адрас у Нью Ёрк. (Да гэтага часу ўсе справы накіроў валіся ў Нямеччыну або непасрэдна Прэ-зыдэнту ў Парыж). Падчас вакацыяў у ліпені 1951 года на ведаў Буэнос Айрэс і беларускую калёнію Уладзімір Клімовіч, які быў па прафэсыі мярнічы і свайго часу прыехаў сюды з Англіі разам з Г.Юузэфовічам. У. Клімовіч дастаў працу ў Міністэрстве земляробства й быў высланы працаваць мярнічым у пра-вінцыю Сантьяго дэль Эстэро, якая мя жавала з Чылі. У.Клімовіч быў прад-стаўніком Беларускага студэнцкага фонду на Аргентыну. Падчас спатканьня з Кастусём былі абгавораны справы студэнцкага фонду й зроблена прапанова вярнуць У. Клімовіча ў Буэнос Айрэс, дзе была патрэба ў людзях, здольных працаваць на грамадзкай ніве. Кастусь запэўніў яго, што пры дапамозе знаёмага З.Кастэльлё, афіцыйнага архітэк-тара сталіцы Буэнос Айрэс, той атрымае пасаду мярнічага бяз ніякіх клопатаў. Клімовіч адказаў, што ён не пераедзе па прычынах прыватанга характару, а таксама, што грамадзкая праца яго ня цікавіць. 31 ліпеня 1951 года Кастусь наведаў Міністэрства ўнутраных справаў Арген тыны ў справе, каб дэлегацыя Згуртаваньня Беларусаў у Аргентыне была прынятая Прэзыдэнтам рэспублікі Генралам Хуан Д. Пэрон. На ўдыенцыі запэўнілі, што дэле-гацыя будзе прынятая, калі управа ЗБА зложыцьзаяву на рукі праватнага сакратара Прэзыдэнта ў Каза Розада. У кастрычніку гэтага году ад Старшыні рады БНР М .Абрамчыка быў атрыманы ліст з прапановамі стварэньня «Союза осво-бождення народов Роснн» (СОНР). Патраба-валася, каб ў Аргентыне разглядзелі прапа новы СОНР і выказалі свой пагляд, які будзе прадстаўлены на 6-й Сэсыі Рады БНР, што мела адбыцца ўсьнежні 1951 году. Кастусь з двумя сябрамі рады БНР і некалькімі асобамі Бэнээраўцамі справу разгледзелі і ў выказаліся, што прапановы і прынцыпы дзеяньня гэтага «Саюзу» зьяўляюцца не дэмакратычнымі й поўнасьцю супярэчаць ідэі й волі народу, выказанай Актам 25 Сакавіка. (Працяг у наступным нумары) Лісты і вершы Ўладзіміра Караткевіча Уладзімір Караткевіч. Мастак Сямен Герус ЗО.Х.55 г. Здорово чортушка! Ты-такн вспомннл або мне, а уж я ду-мал, что наш будуіцнй главный ннженер в работе на блого Роднны н думать забыл або учнтельшке, который снднт где-то в дыре н думает о мнровых проблемах. Ну ладно, забудем прошлое, уставнм обіцнй лад н йзвйнн меня за то дурацкое пйсьмо в заранее заготовленном конверте. За эту открытку, просто занят так, что носа ўцерці няма калі. Я пока еіцё в Лесовнчах на трнжды надоевшей работе, так что ежелм не разобнделся на меня (помнншь Ек.Нв?) то плшн сюда. Правда, меня думают пе-ретаіцнть в Мннск, но когда это будет -нензвестно, а еслн н скоро, так плсьмо перешлют за мною. Я, кажеся, обмолвнлся тебе, что был в Мннске на совеіцаннн молодых, вндел много ннтересного, говорнл co многнмн ншерсспымн людымн, чнтал Працяг Пачатак у 9, 10, 1(11) некогорыс стнхн н чнтал. не хвастаясь с большнм усьпехом «Оршу». Я переработал н её взялн в «Полымя». проснлн слать сіцё. A no русскн пнсать решнл бросмть. Это не нужно. Нужно было срсдн людей, кот. по бел. нс поннмаюі. а теперь ведь есі ь другне, іі есть, прямо говаря. твёрдая цель. Хвалнлн за отсутсівне декларатнвностй, так что г сннженне брака—по боку. За «Еврейку» не 5 сіоііт благодарностн. Сам поннмаешь, это s чтоб спастнсь от стыда нснятьссебя часть і ВШ1Ы. Прн встрече поговорнм... «Таполя» марнеет, что то работа почтн прностановн лась нз за отсутствня матернала. He в ■ гакнх условнях надо это делать. Кроме ' того, хочу по этому поводу поговорнть с М.Танком, твёрдо надеясь на его вкус н его ; точку зрення. Нового у меня несколько ; стнхов, под разнымн «завлекательнымм» 5 заглавнямн, вроде:«3аяц варыць піва»,«Над сінім Дунаем», «Асеннія песні», «Месца спаткання», Энтузісту», «Апавяднне a : мараллю». «ІІІыпіпына», «Кастальская кры ніца» і невелічкая паэмка «Зямля дзядоў», ; якую я вот-вот окончу іі очень тороплюсь всё это отделаіь, подработатьмпослать в Мннск. Поэтому нзвннй, что ннчего нс | посылаю, смжу с утра н до поздней ночн, ? выкурнваю ненмоверное колпчество па пнрос н только поюму могу этнм занн маться, что заранее подготовнлся к урокам вплоть до ...14 ноября. Можешь понять. Клятвенно обеіцаю, ч і о по окончаннн закочу пнсьмшце co вложенпем. Рад что у гебя всё хорошо. А я навернос в аспнратуру не попаду н в этом году, да эіо н не важно теперь. Крепко жмем рукн. Заўсёды твой Ўладзімір. 10 III 56 г. Здравсівуй Лявон! ...Еслм б ты знал насколько я рад іому нзвестмю, когорое от тебя получмл. Нтак. старый н вечно молодой Эросз завязаннымм глазаму наконец то попал тебе прямо в сердцс, чего н следовало ожндать. У меня всё в норме. Жнв. здоров. отчаянно скучаю, хотя детвора меня вроде как на руках носнт н ...не нмею вовсе временн пнсать. В Мосве на совеіцаннн не был —рылом не вышел, а там былн людн уже нмеюіцне кннгу. Желаю вам всяческнх благ,.. счастья, всяческнх успехов, всего-всего всего. Желаю мнра в семействе н везде, хоро шнх детей, внуков н правнуков м ...право даже не знаю что еіце пожелать. Вобшем, і ы са.м превосходно знаешь мос расположенне к тебе н сделасшь отсюда соотве іственные выводы... Пншн, когда будешь знать точно, когда нменно будешь в Кневе, а я непременно постараюсь выбраться. Мне бы тоже здо-рово хотелось с тобою поговорнть. Нового у меня почтн ннчего нет, да н то дрянь. Разве что вот это. А&Язе *^г хгл^ ;«%z^r*»4* ^^ у /aa^^^rз &^б<& * ^^^мг • ф ф <р ф V ф ф ф ш « *. W Ф ш ф W М/ W ф ф М/ W ф « W М/ М/ W м/ М/ М/ М/ t ф ф 0/ W ф V ф ф ф ф ф 1 * ф ф ф W ф ф ф ф ф ф ф W ф <£ 56 лісты з Бацвятаыны Навіны Берасьцейшчыны ш У Сваятыцкім касьцёле, што ў Ляхавіц кім раёне, зноў пачаліся весьціся богаслу-жэньні. Раней у храме быў склад вораха-пункт. Вернікізмаглі за годадрамантаваць касьцёл, мясцовыя ўлады дапамглі будаў нічымі матэрыяламі. Намаганьнямі акты вістаў ўдалося знайсьці некаторае абста ляваньне й інвэнтар, што раней налсжылі касьцёлу. Напрыклад, звон быў знойдзены аж ў Баранавіцкім раёне ў в.Новая Мыш. Зараз ён зноў вернуты на сваё мейца. У лютым гэтага году на Лунінецкай аўтастанцыі пачалі рабіцьаб’явы выключна па-беларуску. Дыспэтчар аўтастанцыі На дзея Велясюк 11 гадоў ужо тут працуе, a восьзагаварыць у мікрафон па-беларуску ёй давялося ўпершыню.На новаўвядзеньне яна адрэагавала проста: «Іак і павінна быць. Гэта ж наша родная мова!» 16 лютага ў Століне група народных дэпутагаў розных узроўняў правяда мі тынг-сустрэчу з выбаршчыкамі на цэнгра льнай плошчы горада Удзельнікі мііынгу прынялі рэзалюцыюз патрабаваньнем ад стаўкі Вярхоўнага Савеіу Рэспублікі Беларусь й мясцовых уладаў. Апошнюю сэсію Пінскага гарадзкога Савету народных дэпутатаў намесьнік сгаршыні гарсавету Пягро Цішук вёў па беларуску. Кажуць, атрымоўвалася гэта ў яго лепій, чым па расейску.