КНІГІ ОНЛАЙН
Штож датычыць новага кляса прад прымальнікаў, дык... Ці можна называць прадпрымальнікамі транснацыянальных спекулянтаўперакупшчыкаў, што закалач ваюць мільёны, нажытыя на продажы па ветра? Якая ў іх зацікаўленаць да БНФ таксама як і ў фронта да іх? Прадпрымальнікаў, вытворцаў у нас як не было, так і няма. Творчая ж інтэлігенцыяза ранейшым часам так выхавана (прынамсі значная яе частка), што ідзе на супрацоўніцтва толькі з тымі сіламі і структурамі, якія абяцаюць (ідаюць) затоесупрацоўніцтва добры рубель. А цяпер яшчэ спатрэбілася і СКВ. БНФжа нічога не мае, апроч сьвятое ідэі Адраджэньня —у тым яго бяда і ўзнагаро да. А выданьні —я думаю, будуць— і шмат, і добрых, і масавых. Але на ўсё трэба час. —Вашае слова прагна чытаюць і слухаюць ня толькі ў Беларусі, да яго пры слухоўваецца ўся беларуская дыяспара. ШтоВыжадаеце сказаць і перадаць чытачам часопіса «Полацак», ганаровым сябрам рэдкалегіі якога Вы зьяўляецеся? інтэрвю правёў Анатоль Белы Тапаграфня знаходак манэт і аздобаў Міхась Белямук Віцебская вобласьць Полацак У 1928 г. А.Ляўданскі дасьледаваў полацкае гарадзішча і знайшоў білонавую сэрцападобную бляшку, якая захавала сьляды пазалоты. Бляшка арнамэнтаваная й, аналізуючы яе арнамэнт, А. Ляўданскі зрабіў выснову, што яна скандынаўскага паходжаньня X ст. Ляўданскі ... б. 165 і таб. 11, №5 Полацак У 1960 г. А.Мітрафанаў падчас раскопкаў на тэрыгорыі Верхняга замку знайшоў медзяную манэту бізантыйскага імпэратара Рамана I (919944). Кропоткнн 3... 6.49. № 301 А; Штыхаў‘г.. 6.54 Полацак У 1962 г. пад кіраўніцтвам Г.Штыхава на Верхнім замку праводзіліся раскопкі. У раскопку №3 быў знойдзены арабскі дыргем Саманідаў чаканены ў ашШаш (Ташкент). Узбекістан, але дата чаканкі не расчытана. Умоўна можна аднесьці да IX—X стст. Таксама знайшлі 16 шклозалочаных пацеркаў. Рабцэвіч, Стуканаў... 3435, №5, Яніцкая ...6.139, № 43 Полацак У 1973 г„ дасьледуючы Сафійскі сабор, знайшлі залатое кальцо з XI ст„ а раскопваючы абарончы вал, быў знойдзены арабскі дыргем, але не расчытаны. Булкін, Смірнов, Ратнер... 6. 430431 Полацак У 1979 г. Г.Штыхаў, праводзячы раскопы на гарадзішчы, знайшоў арабскі абрэзаны дыргем, які толькі часткова ўдалося расчытаць. Саманіды Наср ібн Ахмад 933941 Штыхаў ‘3... 156 Полацак У 1960 г. недалёк Сафійскага сабору Г.Штыхаў знайшоў падчас раскопу паясную пазалочаную бляшку, упрыгожаную выемчатай эмальлю чырвонага колеру. Штыхаў ‘3... 6.156. Полацак У 1984 г. Марыя Краснова на футбольным полі прыпадкова знайшла скарб, які Працяг. Пачатак ў №8(18), 1992—1(21), 1993 у 6 перадала Полацкаму гісторыка архэолягі чнаму заказьнікіу, дзе ў той час быў загадчыкам I. Залівава. Рэчы скарбу былі з высокапробнага золата, важыў скарб 334,17 гр. Складаўся скарб з шасьці ўпрыгожаньняў—бранзалетаў. Бранзалеты былі: масыўны, кованы, вагой 78.41 гр. з IX ст. з круглага тоўстага дроту з завязанымі канцамі X ст. 90.41 гр. " віты з чатырох дратоў вагой 40.04 гр ” віты з двух дратоў вагой 54.07 гр. Нашыйнік плецяны з тонкага дроту вагой 41.56 гр. Бранзалет пласыдіністы, кавалак, вагой 29.68 гр. Аздобы з пал. X ст. Футбольнае поле знаходіцца на старажытным Ніжнім замку. Знойдзеныя рэчы сьведчаць аб засяленьні Ніжняга замку ў сярэдзіне X ст. Праўдападобна скарб належаў багатаму баярыну або рамесьніку і быў закапаны пры канцы X ст., калі Уладзімер Сьвятаславіч ў 980 г.напаў на полацкага князя Рагвалода. Штыхаў'4б. 1819 Штыхов '5б. 353 Полацкі павет Каля 1888 г. у маёнтку Стук быў знойдзены скарб арабсіх дыргемаў, але манэты разабралі. А.МаркаЎ прыпушчае, што дыргемы былі з IX—X стст. Марков... 6.136, №2 Пруднікі, Мёрскі рн Каля 1936 г. на гарадзішчы ,якое на беразе рэчкі Вята, знайшлі 2 сярэбраных дэнары, К.Скаўронскі адну манэту купіў і ахвяраваў Польскаму архэолягічнаму музэю ў Варшаве, дзе яна перахоўваецца. Паводля А.Кетліньскай манэта ёсьць рымскім дэнарам імпэратара Гардыяна (119122 гг.) чаканеная ў Рыме, важыць 2.68 гр. Kietlinska б. 284, № 124, Побаль 4 6.22. Пруднікі, Мёрскі рн У 19781980 гг. А.Мітрафанаў дасьледываў селішча каля вёскі і знайшоў арабскі дыргем, але не пададзена, дзе чаканены і ў які год. Збор ПГКБ Воц. б. 313, № 1714 Б. Пруднікі, Мёрскі рн У 1983 г. В.Шадырко праводзіў раскопкі гарадзішча, знайшоў арабскі дыргем і медзяны медальён з выявам Божае маці «Арната». Шадырко... 6.414 Прусенічы, Талачынскі рн У 1961 г. восеньню, на полі прыпадкова знайшлі манэтны скарб. Значную частку манэтаў разабралі людзі, але частка зьбераглася. Віцебскі краязнаўчы музэй атрымаў 38 цэлых дыргемы і 57 абламаных, 2 дэнары цэлых і 3 абламаных. Дзяржаўны гістарычны музэй у Маскве атрымаў 62 цэлых дыргемаў і 4 цэлых дэнары .Беларускі гістарычны музэй — 4 цэлых дыргемы, і 1 дыргем атрымала школа ў Віцебску. Такім чынам, зьбераглося 162 дыргемы і 9 заходняэўрапейскіх дэнараў. В.Поцін агледзеў дэнары і даў кароткае апісаньне. Нямецкай імпэрыі: Атон I і Адэльгейда 4 Атон 111 імп. 9831002 Кёльн 1 Атон II або Атон III 9731002 Майнц 2 разламаная нямецкая манэта 1 Скандынаўскае пасьлядоўніцтва ангелькіх манэт Этэльрэда II 1 Арабскія дыргемы агледзіла С.Яніна і праінфармавала, што маюцца манэты: Абасыдаў— 1, Бувайгідаў— 1, Гамданідаў—2, Зіярыдаў— 1, Мерванідаў— 1, Окайлідаў— 1, Саманідаў—53. Наймаладзейшай быламанэта Окайлідаў, яназ 1002/3 г.Гэтаёсьцьманэтыякіяатрымаў Дзяржаўны гістарычны музэй у Маскве. Манэты Віцебскага краязнаўчага музэю I Беларускага гістарычнага музэю нё апублікаваныя. Кропоткнн '... 6.92, № 1761, Потмн г... 6.168, № 303, Рабцэвіч, Стуканаў... 6.34, №4 Пуцілавічы, Ушацкі рн У 18871892 гг. Ф. Верэнько праводзіў раскопкі курганоў I знайшоў у кургане № 18 шклозалочаныя пацеркі. У кургане № 24 тканіну, гафтаваную залатымі ніцямі. У кургане № 32 шклозалочаныя пацеркі I дыргем: Саманіды Самарканд або ашШаш Узбекістан Мансур ібн Нухам 961975 /6. Дыргем мае дзьве дзірачкі, вушка супадае зь дзірачкамі, значыць, дыргем быў выкарыстаны як падвеска. Кубяк .. .6. 5961. Поболь 1....6.122 Пуцілавічы, Ушацкі рн А. Ляўданскі 19301931 г. раскапаў курган з жаночым пахаваньнем XII ст. На галаве жанчыны ляжала шаўковая лента аздобленая пазалочанымі бляшкамі. Збор ПГКБ Віц. 6. 436, № 2465 Штыхаў ,6.. 6. 92 Пышна, Лепельскі рн У 1873 г.М.Кусьцінскі ў кургане знайшоў сярэбраны пярсьцёнак. Алексеев '.... 6.293, зн. 123 Радзюкі, Гарадоцкі рн Да 1917 г. пры няведамых абставінах былі знойдзены два сярэбраныя кальцы, якія пераслалі ў Эрмітаж, I там яны знаходзіліся. Поболь 2... н.149, №250. Рудня. Полацкі рн У 1928 г. А. Дяўданскі, дасьледуючы могільнік, на правым беразе рэчкі Ушач у кургане № 12 знайшоў аздобы, абломак сярэбранай бляшкі, ланцужок сярэбраны, нашыйнік сярэбраны віты. Рэчы ад агню здэфармаваліся, паходзяць з УІІІ—IX ст. Ляўданскі ... 6.190, 191, 195 8 9 Рудня, ПолацкІ рн У 1967 г. Г.Штыхаў вывучаў курганны могільнік. У кургане № 19 з жаночым пахаваньнем быў знойдзены масыўны абломак сярэбранага нашыйніка з пачатку XI ст. Штыхаў ‘5.. 122 Слабодка, Чашніцкі рн У 1974 г. Г. Штыхаў раскапаў курган № 4 з пахаваньем дарослае жанчыны і дзяўчынкі, Каля галавы жанчыны была сярэбраная манэта ангельскага караля Этэлрэда II Манэты гэтага тыпу Д чаканіліся ў 997—1003 гг. Манэта ўжывалася як падвеска, бо мела дзірачку і каля манэты было 65 шклозалочаных пацерак. Шытхов '7. б. 398399, Равднна... 6.112, № 194, Штыхаў '6... б. 74, 149 Славені, Ушацкі рн У 1928 г. I Сербаў раскапаў курган з жаночым пахаваньнем, паміж пацеркамі быў арабскі дыргем, ужываўся як падвеска. Саманіды, ашШаш (Ташкент) Узбекістан 913942 Наср ібн Ахмад Сербаў.. .6. 210, № 6, Равдіна... 6.11, № 192, Штыхаў‘е.. 6.74 Рудня. Полацкі рн У 1928 г. А. Ляўданскі, дасьледуючы могільнік, на правым беразе рэчкі Ушач у кур гане № 12 знайшоў аздобы, абломак сярэбранай бляшкі, ланцужок сярэбраны, нашыйнік сярэбраны віты. Рэчы ад агню здэфармаваліся, паходзяць з УПІ—IX ст. Ляўданскі ... 6.190, 191, 195 Сянно , Сенненскі рн Каля 1957 г. у ваколіцы гораду быў знойдзены манэтны скарб, але людзі разабралі манэты, калекцыянер Галькевіч з гэтага скарбу мае 5 манэтаў. Нямецкай імпэрыі: Герман гр. 10201051 Эмдэн 1 Бруно гр. 10371058 Докум 1 ??? Шпейер 2 Імітацыя ангельскіх манэтаў Этэльрэда II 1 Потнн 2. б. 165, № 282, Потнн 3... 6.191 Смаляны, Аршанскі рн Перад 1921 г. у кургане недалёк рэчкі Адроў знайшлі манэты й аздобы. Саманіды аш Шаш (Ташкент) Узбекістан 980/1 Нух ібн Мансур 1ц Ангельскія Лёндан 978 1016 Этельрэд 11 Ш н ??? 10161035 Канут 2ц Харлаповіч... б. 307, № 1 Потнн 2...168, № 302 пярсьцёнак, сярэбраную завушнічку, сярэбраную луньніцу і 11 шклозалочаных і шклосярэбраных пацеркі. Бібліяграфія Булкмн В. Смнрнов В. Ратнер Н. Работы в Полоцке, АО за 1978 г. М. 1979 Ляўданскі А. Археолёгічныя досьледы ў Полацкай акрузе. Працы кафедры археолёгіі. Мн. 1930, т.2 Побаль Л. Археолагічныя помнікі на беразе Захадняй Дзьвіны. Помнікі ГКБ, Мн. 1974, №3 Потнн В. Находкн западноевропейкнх монет на террнтоернн Древней Русн. Зб. Нумнзматнка м эпнграфнка М. 1962, № 3 Равднна Т. Погребення XX1 вв. с монетамн на террнторнн Дредней Русн. M.1988 Сербаў 1в. Археолёгічныя помнікі Ушацкага раёну, Полацкае акругі. Працы археолёгічнае камісіі, Мн. 1930, т. 2 Kubiak W. Dirhem arabski znaleziony w Pucilowiczach. Wiadomosci Numizmatycze. War. 1959, # 78 Kietlinska A. Monety starozytne w zbiorach Pahstwowych Muzeum Archeologicznego w Warszawie. "Materioaly starozytne ", War,. 1957, t.2 Шадырко B. Раскопкн городніца Прудннкн, AO за 1983 г. М. 1984 Штыхаў Г.13 Новыя раскопкі ў Полацку. Зб.Помнікі старжытнабеларускай культуры. Мн. 1984 Штыхаў Г. 14 3 часоў Рагнеды, Час. «Беларусь», Мн„ 1985, № 2 Штыхов Г. 15 Клад нз Полоцка. АО за 1984, М. 1985. ПІтыхаў Г. 16 Крывічы. Мн., 1992 Штыхов Г. 17 Работы Полоцкого —внтебского отряда. АО за 1974 г. Мн„ 1975. Харлаповіч Д. Манэтныя скарбы, знойдзеныя ў Беларусі, у зборах беларускага дзяржаўнага музэю. Гістарычна археолагічны зборнік. Інст. Бел. культ. Мн., 1927, т. 1. Рымскі дэнар імпэратара Гардіяна (119—122) Медзяная манэта бізантыйскага імпэратара Рамана I (919944)