Полацак №3, 1994

Полацак №3, 1994

44.33 МБ
Рабцэвіч 8 6.5, №55	Рабцэвіч і Суканаў 6. 35, №16
Мікулічы, Брагінскі рн
У 1975 г. В.Собаль, а у 1977 г. Г.Залашка дасьледывалі курганны могільнік і знайшлі манэты X—XI ст. Мы ня маем інфармацыяў, што гэта за манэты. Можна толькі прыпушчаць, што яны знайшлі арабскія дыргемы.
ЗПГКБ Гомель. 6.100. №284
Мохаў, Лоеўскі рн
У 1890 г. У.Завітневіч раскапаў некалькі курганоў, пры жаночым касьцяку знайшоў шклозалочаныя пацеркі.
Арх. Нум. і Гер. Беларусі, Мн. 1979 г. 6.124.
Надаткі, Мазырскі рн
У 1982 г. Г.Залашка раскапаў 3 курганы, у адным знайшоў пры жаночым пахаваньні кавалак бізантыйскай тканіны, гафтаванай залатымі ніткамі.
ЗБГКБ. Гомель, 6. 263, № 1348
Нісімкавічы, Чачэрскі рн
У 1886 і 1888 г. Е. Раманаў праводзіў раскопкі курганнага могільніка. У курганах
Працяг. Пачатак у №6(161—2(32)
16
17
знайшоў пры жаночых пахаваньнях пярсьцёнак сярэбраны, пацеркі сярэбраныя філігранавыя, пацеркі шклозалочаныя і шклосярэбраныя.
Романов 5 6.122, Соловьева б. 64, №132, Яніцкая б. 129, №22
Нісімкавічы, Чачэрскі рн
У 1981 г. У.Багамольнікаў раскапаў 17 курганоў. У курганах з жаночымі пахаваньнямі знаходзіў пацеркі шклозалочаныя.
Богомольннков 5 6.341,	ЗПГКБ Гомель б. 362, №2014 Б
Новы Крыўск, Рагачоўскі рн
У 19691970 гг. Г.Салаўёва праводзіла раскопкі курганнага могільніка. У курганах з жаночымі пахаваньнямі знайшла 9 сярэбраных скранёвых сяміканцовых кольцаў, сярэбраны віты бранзалет, пацеркі шклозалочаныя. Аздобы датуюцца XI ХПстст.
Соловьева & б. 6667, ЗПГКБ Гомель 6.305, № 1618
Покаць, Чачэрскі рн
У 1923/24 г. Артамон Юрчанка выараў 5 арабскіх дыргемаў. Ён прадаў 2 дыргемы I. Слюсару, а Слюсараў ахвяраваў іх беларускаму музэю ў Менску Музэй паслаў Р.Фасмеру для расчытаньня. Ад Р.Фасмера атрымалі паведамленьне, што дыргемы ёсьць:
Абасыдаў	чаканеныя	ў Багдадзе	Ірак	777/8	алМахды
Абасыдаў	"	алМухаменыя	Іран	797/8	арРашыд
Харлаповіч 6. 291, №32, Фасмер2 6. 316, Я50, Кропоткнн 6. 93, №179
Прыбар, Гомельскі рн
У 1890 г. М. Філонаў ва ўрочышчы Белыя Магілы раскапаўнекалькі курганоў і знайшоў бразготкі пазалочаныя і шклозалочаныя пацеркі.
Романов 5 6. 126, Соловьева 6. 65, №161, Штыхов г 6.100, №143,
Яніцкая 6. 129, №23
Пятроў, Гомельскі рн
У 1888 г. Е. Раманаў раскапаў 4 курганы на беразе р. Іпуці. У кургане з жаночым пахваньнем знайшоў сярэбраны пярсьцёнак .
Романов 6. 135136,	Русанава 2 6.34, №133,	Соловьева 6. 64, № 152
Рагачоў
У 1928 г. студэнт Маскоўскага ўнівэрсытэту Іваноў праводзіў раскопкі курганоў каля Рагачова. Людзі памятаюць, што ён знайшоў сярэбраныя аздобы, якія забраў у
Маскву.
Каваленя 6.148
Рагачоў
У 1973 г. А. Рыкуноў купіў для свайго збору манэту, знойдзеную ў горадзе,
Нумізматычны кабінэт БДУ атрымаў ад яго невыразны адбітак, але змаглі расчытаць, што яна зьяўляецца арабскім дыргемам, чаканеным ў Багдадзе Абасыдамі.
Рабцэвіч і Стуканаў 6. 38, №21.
Рагачоўскі рн
У 1896 г. С.Церха раскапаў некалькі курганоў і знайшоў 5 шклозалочаныя пацеркі. Поболь 6.125, №334, 335
Романовічы, Гомельскі рн
У 1890 г. М.Філонаў раскапаў 10 курганоў ва ўрочышчы Баравіца і знайшоў сярэбранае скранёвае кальцо, сярэбраны пярсьцёнак і пацеркі шклозалочаныя.
Романов 5 6. 124, Соловьева, 6. 65, №170, Шгыхов2 6.101, №147
Рандоўка, Гомельскі рн
У 1890 г. і 1892 г. М. Філонаў раскапаў некалькі курганоў ва ўрочышчы Новы Млын каля р. Узы. Курганы з XI ст. , у якіх знайшоў сярэбраны пярсьцёнак і пацеркі шклозалочаныя.
Романов 5 126, Соловьева 6. 65, №167,	Штыхов г 6. 100, №146
Яніцкая 6. 144, № 89.
Рудня, Кармянскі рн
19 чэрвеня 1954 г. Акадэмія навук БССР атрымала ліст ад П.Гушчы, што знойдзены арабскія дыргемы УПІ—IX стст. Паколькі ў тымжа часе ў вёскі Касаляцкі с/с Літвінавічы быў знойдзены скарб арабскіх дыргемаў, да інфармацыі П. Гушчы аднесліся скептычна, і ніхто туды не паехаў, каб праверыць інфармацыю.
Мелыткава 6.148
Рычоў, Жыткавіцкі рн
У 1927 г. А. Каваленя і С. Шутаў раскапалі 3 курганы, знайшлі сярэбраную круглую арнамэнтаваную падвеску, 3 сярэбраныя філігранавыя пацеркі і пацеркі шклозалочаныя.
Каваленя і Шутаў 6. 368 , Кухаренко 6. 30, № 196, Яніцкая 6. 144, №90
Рэчыца
У 1909 г. на правым беразе р. Дняпра на гарадзішчы прыпадкова знойдзеная медзяная бізантыйская манэта імп. Яна Цімісхія з 964 г.
Штыхов і Лысенко 6. 131
Рэчыца
У 1913 г. на беразе р. Дняпра знайшлі бізантыйскую медзяную ананімную манэту.
Кропоткнн 3 6. 49, №300
18
19
Саланое, Жлобінскі рн
У 1905 г. Е. Раманаў у кургане на беразе р. Дняпра ў труне з дубовых плах пры пакойніцы знайшоў 4 сярэбраныя завушніцы і нямецкі дэнары X ст.,чаканены ў Кёльн.
Романов 6 б 46, Потнн 3 6.200,	Потнн 2 6. 166, № 186.
ЗПГКБ Гомель.б. 181, № 841,	Рабцэвіч 8 6.3, № 73
Слаботка Мазырскі рн
У 1961 г. была знойдзена ананімная бізнатыйская медзяная манэта, чаканеная не раней канца XI ст. на AV манэты пагрудны выяў Хрыста, на RV—Богамацеры—Арната.
Рабцэвіч 8 6.6, №11
Старая Рудня, Жлобінскі рн
Каля 1888 г. Е. Раманаў знайшоў у кургане 16 шклозалочаных пацерак, праўдападобна, яны былі нашыты на тканіну, якой абвязывалі галаву.
Яніцкая б. 130, № 31
Струмень, Кармянскі рн
У 1974 г. сяляне ў кургане знайшлі 4 дэнары, але чые яны няведама.
Равднна б. 113, №200
Студзёная Гута, Гомельскі рн
У 1890 г., М. Філонаў раскапаў некалькі курганоў ва ўрошчы Баюры. У 1897 г. Е. Раманаў тамжа раскапаў 5 курганоў. Хто зь іх знайшоў білонавую фібулу ня ведама, але абое знайшлі шклозалочаныя пацеркі.
Романов 5 6.127, Соловева 6. 66, № 197,	Штыхов 2 6. 101, № 153,
Яніцкая 6. 130, 32
Сьцяпанаўка, Рэчыцкі рн
У 1890 г. В. Завітневіч раскапаў каля 20 курганаў і знайшоў значную колькасьць пацеркаў шклозалочаных.
Русанава 2 б. 28 № 4
Тураў, Жыткавіцкі рн
У 1909 г. А. Панаў, А. Снітка, Д. Скрынчанка на мейсцы пабудовы Барысаглебскай . царквы, у пласьце з XII ст. знайшлі з чырвонага шыфэру саркафаг у якім былі косьці і кавалкі золататкані—парчы.
Кухараенко 6. 30, № 197,	Лысенко 6 б. 40
Тураў, Жыткавіцкі рн
У 1961 г. М.Палубаярынава дасьледывала замчышча ў гарызоньце XII —пачатку XIII ст. знайшла кавалкі шкла, якое было зваранае па так званаму «рымскаму рэцэпту» гэта значыць, што яно бізантыйскага, сырыйскага ці егіпецкага паходжаньня. Шкло сіняга
колеру размаляванае золатам з чырвонай грунтоўкай сьведчыла, што посуд паходзіць з сырыйскіх гарадоў Рака або Алепо. Шкло сіняе або празрыстае, размаляванае эмальлю і золатам без чырвонай грунтоўкі, паходзіць зь Бізантыі. Знайшліся адломкі шкла, на якіх пад мікраскопам заўважыліся золатам намаляваныя арабскія літары, такі посуд паходзіць з сырыйскіх або егіпецкіх ювелірных майстэрняў.
Полубоярннова 6. 47, Полубоярннова 2 6. 233, 235, 238
Тураўскі п/с, Жыткавіцкі рн
У 1929 г. А. Каваленя і С. Шутаў, дасьледывалі курганны могільнік ва ўрочышчы Баруйкава Гара, 3 км ад Турава. Яны знайшлі 3 сярэбраныя філігранныя скранёвыя кальцы.
Каваленя і Шутаў 6. 358 Яіцкая 6. 144145, № 91
Уваравічы, БудаКашалёўскі рн
Е.	Раманаў паведамляе, што настаўнік мясцовай школы ў1892 г. раскапаў курган і знайшоў на шыі пакойніцы падвеску , якая была арабскім дыргемам, чаканеным у 933 г.
Романов5 6.125, Соловьева 6.67 № 210, Кропоткнн 6.93, №181 Штыхов2 6.96, №77
Ухава, Веткаўскі рн
Каля 1895 г. сяляне раскапалі некалькі курганоў і знайшлі сярэбраныя манэты ,але няведама, што гэта за манэты.
Соловьева 6. 67, №211, Штыхов 2 6. 98, №110
Хамінічы, Лоеўскі рн
Е.	Раманаў у 1910 г. павядоміў, што «знайшлі скураны мяшок з хазарскімі манэтамі УІ ст.». У лісьце В.Рабцэвіч выказаў наступныя меркаваньні: «калі прыняць на веру, што манэты з УІ ст„, то размова ідзе аб скарбе драхмаў Сасанідаў, што ёсьць мала праўдападобным, бо сасанідзкія драхмы ў скарбах Усходняе Эўропы сустракаюцца вельмі рэдка. Яны пераважна ёсьць як адзіночныя экземляры ў скарбах з арабскімі дыргемамі. Такія манэтныя скрабы былі закапаныя не пазьней першай трэці IX ст. Такім чынам, калі ў скарбевёскі Хамінічы былі сасанідзкія драхмы з арабскімі дыргемамі, то скарбз першай трэці IX ст, бо ў пазьнейшых скарабах дыргемаў драхмы не сустракаюцца».
Пажадана разгледзець другую інфармацыю Е. Раманава. Ён піша, што знайшлі мяшок з манэтамі, Рабцэвіч кажа, што «прыблізна 100 дыргемаў або драхмаў можа зьмясьціцца на далоні». Калі быў не мяшок, а «мяшочак», то было драхмаў і дыргемаў разам некалькі сотняў.
В.Рабцэвіч у лісьце кажа, што «можна вызначыць прыблізнуюдату знойдзеньняскрабу. У архіве я адшукаў паведамленьне, што ў 1897 г. Е. Р.Раманаў перадаў Археалагічнай камісіі саманідзкую драхму Хосроя ІІга, знойдзеную ўГомельскім уезьдзе». В.Рабцэвіч робіць выснову, што «драхма Хосроя II, з 590628 г. праўдападобна, паходзіць з таго скарбу, абякім пісаўЕ.Раманаў у 1910г» Значыць, для знойдзеньня скрабу ў Хамінічах можна ўмоўна вызначыць дату 18961897 гг.
Романов 5 6.128 Рабцэвіч 8 6. 4. №81
21
20
Бібліяграфія
Як вынішчалі генафонд беларускай нацыі
Уладзімір Міхнюк Якаў Паўлаў
Полацак №18	Кропоткнн, Кропоткнн2, Поболь, Рабцэвіч і Стуканаў, Яніцкая	Поболь2, Романов, Рябцэвнч,
Полацак №19 Полацак №21 Полацак №22	Штыхов 2 Кропоткнн 3,	Потнн 2 Потнн 3,	Равднна,	Харлаповіч
Полацак №23 Полацак №27 Полацак №28 Полацак №31 Полацак №32	Фасмер 2 Кухаренко Кропоткнн5 Романов5,	Соловьева Каваленя,	Мельннкова,	Плавінскі 3,	Рабцэвіч8,
Богомольннков В.В. 5	Романов 6,	Русанава 2, Раскопкн в Чечерске н Ннснмовнчах.	Соловьева 7, Штыхов I Лысенко — А.О. за 1981 г. М. 1983
Залашка Г.М. Кнмбараўскае гарадзішча — Пом. гіст. культ. Беларусі, Мн. 1983, №4
Залашка Г.М.2 Нсследовання в Белорусском Полесье. — А.О. за 1982 г. М. 1984
Іоў А.В., Вяргей В.С. Гандлёваэканамічныя сувязі насельніцтва заходняга Палесься ў IXпачатку XI ст. — Пстарычнаархэалагічны зборнік. Мн. 1993, часткаі.
Каваленя А. 3., Шутаў С.С. Матэр’ялы з дагістарычнай Тураўшчыны.— Працы археолёгнчнай камісыі. Мн. 1930, т.ІІ
ЛысенкоП.Ф.2 Города Туровской землн.	Мн. 1974
Полубоярннова М.Д. Раскопкн древнего Турова. КСНА, М. 1963, №96
Полубоярннова М.Д. 2 Стеклянная посуда древнего Турова С.А.	М. 1963, №4
Соловьева Г.Ф. Славянскне курганы блнз села Новый Крнвск — КСНА,	М. 1971, №125.
І.Ас рымскага ім. Антоніна Пія (138161) 2.Дэнаррымскага імп. Септымія Севера (193211)