ўключыць у яе таксама Жамойцкую каталіц кую япархію і вылучэньне самой Жамойц кай зямлі з складу Вялікага княства Літоўскіга. Бо. як гаварылася, дзеля мэтаў палітычнага аслабленьня Тэўтонскага ордэну крыжакоў у Прусіі тая Пруская каталіцкая мітраполія мелася быць чымсьці большза звычайную царкоўнаадміністрацыйную тэрытарыяльную адзінку. Мелася быць царкоўным князствам, накшталт, скажам. былой Ноўгарадзкай рэспублікі, дзе архіяг іскапу належала фактычная палітычная ўлада.
Мабыць,што факт гэты або праект, пра які была гаворка, грунтаваўся на той рэаль насьці, што Жамойць у складзе Вялікага княства Літоўскага была нібы «іншародным целам», а жамойцы адчуваліся больш збліжанымі этнічна з карэнным насельніцтвам Прусіі.
Бібліяграфія
204 Acto Alexandr!, Nr. 11,рр. 520521.
Умоўныя скарачэньні назваў публікацыяў старых аналаў, хронікаў і дакумэнтаў
АЗР—Акты, относяшнеся к нсторнн Западной Росня. Т.ІУ, СПБ, 18461853
ПСРЛ—Полное собранне Русскнх Летопнсей
Acta Alexandr!— Acta Alexandr!, regis Polonlae, magni duels Lithuanlae (15011506). Wydal Fryderyk Papee. W.Krakowle, 1927.
Codex Ecclesiae WllnensisCodex diplomatlcus Eccleslae Cathedralls necnon Dioeceseos Vllnensls. itydall Jan Fijalek I Wladyslaw Semkowicz. L 1.(13871507). Krakow. 1948
Codex eplstolaris Vitold! Codex eplstolarls Vltroldl, magni duels Lithuanlae (13761430). Collectus opera Antonnll Prochaska. Cracoviae. 1882.
Guellen—AusgewahleteQuellenzur deutschenGeschicete des Mlttelalteres (der Neuzelt)
MGH SS—Monumenta Germanlae Hlstorlca. Scrlptorum (Scrlptores rerum Germanicarum).
MLA—Monumenta Llvoniae Antlquae. t. 15. RigaLeipzig, 18351847.
SRL Srlptores Rerum Llvonlcarum. L1 2. RigaLeipzig, 18481853.
SRP—Scrlptores Rerum Prusslcarum. t.15, Leipzig 18611874.
Заканчньне. Пачатак № 1(11), 1992 3(23), 1993 14
15
н ынымнмыы gm
Беларускі Дом Амэрыкі
Міхась Белямук
1619 New Hampshire Ave. N.W. Washington D.C. 20009
Да нядаўняга часу гэты трохпавярховы будынак быў зусім незнаёмы ні беларусам Амэрыкі. ні тым больш беларусам Бацькаўшчыны. Але з красавіка 1993 году ён ўвайшоў у гісторыю ня толькі Амэрыкі, але і Беларусі.
20 красавіка тут ўрачыста, у прысутнасьці сотні гасьцей адбылося ўрачыстае адкрыцьцё Беларускае пасольства ў ЗША.
Нашая кліўлендзкая група ў складзе: Сьвятланы Белай, Міхася Белямука, Вацлавы Вярбоўскай, Натальлі й Анатоля Лукьянчыкаў, Славы і Сяргея Карніловічаў, Яна Кульбеды, Паўла Мельніка з сынам Сьцяпа
Каля будынку Беларускага пасольства ў Вашынггоне Зьлева направа (у першым радзе): Міхась Белямук, ('ьвятлана Белая, Сяргей Карніловіч, Мікола Прускі, Слава Карніловіч.
У другім радзе: Уладзімір Адашкевіч, Янка Ханенка
нам, Янкі Ханенкі прыехала ў Вашынгтон некалькімі машынамі за пару гадзінаў ад афіцыйнага адкрыцьця амбасады.
Гасьцей яшчэ не было, і мы мелі маж лівасьць разглядзець гэты будынак, у якім будуць урадаваць рэпрэзэнтанты Беларусі. палюбавацца гравюрамі і карцінамі вядомых беларускіх мастакоў, якія ўпрыгож ваюць сьцены, пабачыць вялікі букет кветак. прысланы ад Кліўлендзкага хору «Васількі» ягонай кіраўнічкай Вольга Лукашэвіч. якая. на жаль, не змагла прыехаць на ўрачыстае адкрыцьцё. Насзьдзівіла, што надбудынкам няма нашага сьцягу, але консуль Міхась Хвастоў сказаў, што трэба зачакаць да ўрачыстасьці.
У 7:15 вечара па Вашынгтонскаму часу над беларускім консульствам быў падняты белчырвонабелы сьцяг. Пасьля кароткай
цырымоніі адкрыцьця ўсе ўвайшлі ў упрыгожаную кветкамі залю.
разьвівіць і ўдасканальваць нашыя суадпосіны.
ІДырымонія падняцьця сьцягу: (зьлева направа) В.Пладунаў, П. Краўчанка.
Сьцяг падымае В.Пладунаў
—Сёньня адзін з самых хвалюючых дзён у маім жыцьці.—сказаў міністр замежных справаў Рэспублікі Беларусь Пётр Краўчанка. —Я перакананы.што і ў Вашым жыцьці, без сумніву, ён таксама хвалюючы, сьвяточны, бо пара хівлінаў назад над нашай амба садай залуна ў на цыянальны сьцяг Рэспублікі Беларусь. Гэта ёсьць сьведчаньне новых адносінаў паміж Рэспублікай Беларусь і ЗША, існаваньня новых, узаемных, ябысказаў, сяброўскіх дачыненьняў паміж
дзяржавамі. Безумоўна, мы гэткімі адно~ сінамі ганарымся і спадзяёмся, што як беларуск, бок, так і амэрыканскі, будзем
Мне вельмі прыемна адзначыць, што ў адкрыцьці нашага пасольства наш, хаця і вельмі малы калектыў на чале зь Сяргеем Мартынавым, справіўся выдатна, і сёньня мы маем свой Дом, які будзе на многія, многія гады і, можа, стагодзьдзі.
Мы сардэчна вітаемнашых амэрыканскіх сяброў, нашых братоў па крыві суайчыньнікаў і спадзяемся, што яны будуць часта адведываць гэты Дом як сёньня, заўтра ды і ў далейшыя гады. Мы таксама вітаем на
16
шых прыяцеляў, якія прыйшлі на нашую ўрачыстасьць і тых прыяцеляў, зь якімі заўтра будзем супольна сьвяткаваць вялі кую трагічную гадавіну для іх — Галакост. Хацеласяб адзначыць, штопалітыка паміж дзяржавамі вызна чаецца на сёньняшні дзень паміж Амэрыкай і Беларусьсю разуменьнем адзін аднаго.І за гэта я падымаю тост. Я ха чу прапанаваць тост іза незалежную, вечна жывую, дарагую Беларусь. Жыве Беларусь!
Ад кіраўніцтва Амэрыканскага ўраду выступіў заступнік дзяржаўнага сакратара У.Хрыстафора С. Талбат, сябра Прэзыдэнта ЗША Б.Клінтана:
—Я маю гонар быць на ўрачыстасьці адкрыцьця беларускай амбасады ў Вашынгтоне, вітаць вашых гасьцей й ад імя ўраду ЗША перадаць вам прывітаньне. Гэта ня ёсьць звыклы дыпляматычны будынак, гэта манумэнт новае эры адносінаў паміж Бе
Адкрыцьце оеларускан амоасады
Стаяць (зьлева направа): П. Краўчанка, С. Талбат, М.Мартынава, С.Мартынаў, А.Туболец
ларусьсю і ЗША. Будынак сымбалізуе зьдзяйсьненьне мараў вялікага беларускага народу. ЗША і Беларусь маюць дыпляма тычныя кантакты каля году, алена працягу гэтага кароткага пэрыяду запанавалі добрыя адносіны паміж нашымі дзяржавамі, якія паспрыялі ў адкрыцьці дыпляма тычных прадстаўніцтваў як тут, так і ў Менску.
Псторыя нашага дыпляматычнага супра ■ цоўніцтва хаця і кароткая, але плёпная і засьведчыла аб нашым сяброўстве. Мы з вамі ў гэты час знайшлі жаданьне супрацоўнічаць на шырэйшым полі, зразумела. дзе ёсьць узаемныя зацікаўленьні і праблемы. Мы вітаем вас, нашыя беларускія сябры, з тымі важнымі рашэньнямі, якія прыняў ваш урад па, ратыфікацыі вельмі важных дамоўленасьцяў.а гэта ёсьцьдагаворы аб стратэгічных ракетах і кантролі ядзернай зброі. Гэтымі пастановамі ваш ўрад засьведчыў як суседзям, так і ўсяму
сьвету аб празорлівасьці і разуменьні ядзернай небясьпекі й адна ча сна адказна сьці перад чалавецтвам. Намвельмі прыемна і тое, што вашая краіна выказала жаданьне прыняць удзел у канфэрэнцыі ў урэгуляваньні трагічнага канфлікту на Каўказе. Коратка гаворачы, ваш ўрад засьведчыў, што можа быць сьмелым, надзейным, адказным партнёрам на міжнароднай арэне. Дзеля гэтага, я хачу выказаць свае асабістыя спадзяваньні, штонашае прадуктыўнае сяброўства будзе працягвацца ў далейшым, і яно будзе ўзмацьняцца на дабро ўсіх нас, каб мы мелі мажлівасьць шчасьлівага і прадуктыўнага споўжыцьця.
На заканчэньне дазвольце сказаць,што нам вядома, і мы вам шчыра спаўчуваем за тыя цярпеньні і жудасьці, якія вялікі беларускі народ перажыў за апошнія стагодзьдзі. 1 я аб гэтых жахах не магу прамаўчаць у гэты гістарычны момант сьвяткаваньня. Прыйшоў сёньня той доўгачаканы час беларускаму народу распачаць стварэньненовага ладу ў краіне, які ёнздабыў, у які павінны быць заложа ны дэмакра тычныя прынцыпы ўлады і прынцыпы свабодных эканамічных структураў. Яны дазволяць беларускаму народу дасягнуць высокі жыцьцёвы ўзровень. Гэта ёсьць ураду ЗША і мае асабістыя зычэньні вам. Урад выказвае гатоўнасьць споўпрацы ў дасягненьні гэтае мэты вялікаму беларускаму народу. Я выказваю вялікае дзякуй за прыняцьцё і зычу шаноўным гасьцям прыемнага сьвяткаваньня.
Пасьля ўрачыстых прамоваў госьці пачалі аглядаць Беларускі Дом, за бакалам віна або чашкай кавы абменьвацца ўражаньнямі, знаёміцца з пасламі дзяржаваў Заходняй і Ўсходняй Эўропы, Азіі. (На ўрачыстасьць былі запрошаныя паслы Францыі, Ісландыі, Грэцыі, Фінляндыі, Ізраіля, Люк
сембургаДталіі, Албаніі,Партугаліі,Канады, Даніі, Нямеччыны, Бэльгіі, Ірляндыі, Hi дэрляі даў, Іспаніі, Швэцыі, Швэйцарыі, Нарвег і, Венгрыі, Эстоніі, Балгарыі, Чэхіі, Латвіі, Славеніі, Польшчы, Румыніі, Югаславіі, Славіні і, Літвы, Расеі, Азербайджана, Кіргізіі, Казахстана, Арменіі, Украіны, Карэі, Японіі, Кітая, Турцыі).
Таксама на адкрыцьцёамбасады прыехала група дэпутатаў Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь: Ул. Грыб, 1в. Цярэшка, Ул. Новікаў, А.Протас, Ул. Цялежнікаў, В.Какоўка і інш. Калі госьці і прадстаўнікі ін шых дзяржаваў разыйшліся, адбылася размова беларусаў Амэрыкі,міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь і дэпутатаў парлямэнту.
Падаем запіс першай нефармальнай «прэсканфэрэнцыі» Беларускага Дому Амэрыкі.
Вітаўт Рамук: Калі будзе прыняты Дзяржаўны гімн Рэспублікі Беларусь?
Пётр Краўчанка: Прыемных навінаў пакуль што няма. Над гэтым пытаньнем працуе зараз спэцыяльная камісія. Але ня ведама,калі янавыбярэ адзінзварыянтаў гімну і запрапануе яго на зацьвержаньне парлямэнту.
Вітаўт Рамук: Ці існуе праблема з выбарам тэксту, ці гэта датычыцца толькі выбару музыкі?
Іван Цярэшка: Мы маем праблему як з музыкай, так і тэкстам, бо яшчэ ня выбраны тэкст і не падабрана музыка.
Міхась Белямук: Ці ёсьць дэталёва апрацаваная праграма Сусьветнага зьезду бе ларусаў, што адбудЗецца летам уБеларусі?
Пётр Краўчанка: У прынцыпе, праграма ёсьць, але яна мае агульны характар. У канцы чэрвеня будзе адзначацца 200годзьдзе Менскай япархіі, 27 чэрвеня адбудзец ца адкрыцьцё помніка ў гонар сьв. Кірылы
18
Тураўскага. Потым пачнуцца сьвяточныя мерапрыемствы. У Нясьвіжы будзе спаг каньне. а у ноч з 6 на 7 ліпеня адбудзецца Купальле, 7 ліпеня ў Наваградку будзе адзначэньне 740 ўгодкаў каранацыі Міндоўга. У наступныя тры дні: 8, 9, 10 ліпеня падзеі будуць адбывацца ў Менску. 89—пленарныя паседжаньні.Ю—мастацкія выступленьні, канцэрт. Таксама плянуецца На рачанскае мерапрыемства для дзяцей.
Пасьля гэтага ў Гародні пад кіраўніцтвам Адама Мальдзіса адбудзецца навуковая канфэрэнцыя Рым 1У, для ўдзелу ў якой запрошаны навукоўцы зь Італіі, Польшчы. Літвы, Украіны. Чэхіі, Славакіі ды іншых краінаў. Такім чынам, мерапрыемствы зьезду будуць разнастайныя і цікавыя. Створаны аргкамітэт, які зьбіраецца рэгулярна, раз на тыдзень, для абмеркаваньня розных справаў. Зацьверджана эмблема зьезду, якая ў аснове сваёй мае постаць сьв. Еўфрасіньні Полацкае. Аўтарам эмблемы зьяўляецца вядомы мастак, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі Эдуард Агуновіч. Ён адзін з самых моцных мастакоў Беларусі ў аздабленьні інтэр’ераў музэяў, будынкаў. Зараз ён працуе у Гайнаўцы над афармленьнем нацыянальнага музэю. Ён прасіў перадаць кліўлендцам, што калі ў іх ёсьць жаданьне аздобіць залю культурнаась ветніцкага цэнтру «Полацка», то ён гатовы прыехаць у Кліўленд. Мыж на Бацькаў шчыне будзем старацца замовіць спэцыяльны габэлен, графічны твор або іншыя рэчы, каб упрыгожыць культурна асьветніцкі цэнтр «Полацак», каб ён быў і надалей утульным асяродкам і ва.м, і нам.
КНІГІ ОНЛАЙН
