Полацак №5, 1992

39.58 МБ

Таксамазахаваліся дзьве дароўныя гра маты братоў Міхала й Яна Кязгайлавічаў (Кязгайлаў), датаваныя 22 і 29 лютым 1476 г. Міхал Кязгайла ад 1446 да 1476 гг. зай-маў пасады канцлера ВКЛ і Віленскага вая воды. Нейкі час,у 50х гг. быў вялікакняжым намесьнікам у Смаленску. Памёр ён у 1476 г. Ян Кязгайла ад 1451 г. у якасьці старосты кіраваў Жамойцкай зямлёю. У адной з гэ-тых граматаў запісваўся дар на ўтрыманьне сямейнай капліцы ў Віленскім катэдраль-ным саборы, а ў іншай —для парафіяльнага касьцёлу ў Дзявілтаве. Гэты Дзявілтаў знаходзіўся недалёка ад Вількаміра.
У тых дароўных граматах братоў Кязгай-лаў таксама была ўжытая гэткая тэрміна лёгія: 5 І40 пудоўмёду, устаўмёду, чатыры ўшаткі мёду, чатыры кулі ліпцу (ліпавага мёду). тры дзесяціны ўсялякай збажыны з трох двароў, у тымліку грачыхцгрэчкі), сем конюхаў(№ 296, 297, с. 348-352).
Тэрмін «куль» азначаў адзінку вымя рэньня пераважна збожжа, аднак, як і мэт рычная адзінка «кубел», ужываўся таксама ў якасьці адзінкі вымярэньня мёду.97
У дароўнай грамаце для парафіяльнага касьцёлу ў родавым маёнтку Дзявілтаў згадвалася і запруда ў рацэ Стара (Ста рая?), званая ў тым часе «Прайкунаў Пруд».
Ёсьць яшчэ дароўная грамата Мікалая Іванавіча Кязгайлы, сына прыгадванага Жа мойцага старосты Яна Кязгайлы. Яму нале жалі маёнткі на поўдзень ад Наваградку: Ельня, Дварэц і Жалезьніца. Мястэчка Дварэц у грамаце называўся «Дварцом
Сьвідрыгайлы». Дароўная грамата Мікалая Кязгайлы датавалася 9 травеня 1498 г., a дар запісваўся для парафіяльнага касьцёлу ў Ельні, у якой ён пабудаваў новы алтар. Дык і ў гэтай грамаце Мікалая Іванавіча Кязгайлы была гаворка пра тры меркі сыро га мёду, званымі ўшаткамі, пудмасла і тры ялавіцы- каровы-ялаўкі ( № 452, 529, 530).
Цікавая таксама дароўная грамата маці малалетняга ў тым часе Яна Юравіча Забярэ зінскага. Дзесьці каля 1484 г. ён оаўся вя лікакняжным намесьнікам у Полацку, пазь ней, ад 1498 г. займаў пасады троцкага вая воды, намесьніка Горадзенскага, быў адна часна найвышэйшым маршалкам ВКЛ. Магнат Ян Юравіч Забярэзінскі быў замар даваны ў лютым 1508 г. на пачатку бунту князя Міхайлы Львовіча Глінскага.
Ягоная маці звалася Аляксандрай. У згодзе з завяшчаньнем свайго мужа Юрыя Рымавідавіча яна запісала дар для пара фіяльнага касьцёлу родавага маёнтку Бе разяны, да якога належалі двары Забярэзьзе (Забрэзьзе і Шастоваі. Усе яны знаходзіліся ў вярхоўі нёманскай Бярэзіны. Дароўная грамата Аляксандры датавалася 13 чэрве нем 1456 г.,і ў ёй згадваўся ейны сын Ян.
Апрача знаёмай ужо нам тэрміналёгіі 12 пудоў мёду. 10 чалавек чэлядзі, яз у рацэ, у той дароўнай грамаце пані Аляк сандры гаварылася таксама, што для па рафіяльнага касьцёлу ў Беразянах запіс ваюцца поле і пашня ( земля, прыгодная для ворыва) на 40 і 60 бочак. Дарыўся таксама лес, званы Сьвятым лесам, і луг з прудам, які ігэтая сажалка; называўся ніжнім Міхалам ( № 224, с. 248-250).
Дарэчы, пакідаючы славянскую назву, Сьвяты лес, у рэгіёнеВількавіру Віленскаму каталіцка.му біскупау Яну належаў маёнтак Шашолы. Дароўная грамата біскупа Яна з 14 травеня 1478 г. паводля ёй, вучастак
ворнай зямлі і «сьвяты лес» «на другім беразе возера Шашолы» дарыў ён сялянскай сям’і свайго вернага слугі на імя Мігус ( № 309, с. 356-365). Для біскупа Яна гэіы Мігус быў «кметам».
У дароўных граматах, пра якіх тут га ворка, часта згадваўся дар ворнай зямлі на столькі і столькі «бочак». Гэтая бочка была адной з асноўных адзінак вымярэньня сыпкіх і вадкіх рэчываў у мэтрычнай сыс тэме мер ВКЛ.98 Але ў нашым канкрэтным выпадку—вымярэньне дару ворнай зямлі ў бочках - паняцьце гэтае тычылася меркаванага збору ўраджаю збожавых культураў.
(Працяг у наступным нумары)
WirflMWOOLLEOII HStilHi4;i w.APWllAt LITTERARUM R>U)N«;W :. . Mom. Ы
CODEX D1PLOMAT1CUS
K1LE8IAE CATJKDRALIS NECNON D'Ol.Q.Sl OS VHNtKSlS
VOLUMES.' ! ГЖ 1»T)
WDAWXICHrA KO.W$]( Hl$rO№NEJ POL. АКАПЯЧН UMiEJETNOsCI Хг Ы
KODEKS DYPLOMATYCZNY
KATEDRY I DIECEZJl WiLENSKIEJ
TOM I dai-uiT)
KS JAN FEJALEK • WHAIJYW SEMKOWICZ
WVK MMIUSZBG3 гомй wiroczvo w st. л^ - іікдааото f
Бібліяграфія
91 Послання Гедымнна № 12. с. 186-195
92 Рыбаков В.А. Язычество древенй Русн. Наука. М„ 1987, с. 755-765
93 Смоленскне грамоты XIII ХУІ веков. Подготовнлн к печатн Т.А. Сумннкова н В.В. Лопатнн. М., 1963.
94 Полоцкне грамоты XIII —начала ХУІ веков. Составнтель доктор нсторнческнх наук А.Л Хорошкевнч. М.. 1977, № 2, с. 36 37.
95 Послання Геднмнна, № 17, с. 174-187
96 Пашуто В.Т. Цыт.Праца, с. 308.
97 Скурат К. У. Цыт. праца. с. 67 68, 85-86.
98 Там-жа с. 48-52.
$reuffif(H Styron if
l> C к
.M. ? ii c М' ® a » i pj Jj[>6il(4flfSi# pi MBijSttj «Hit we fclpifn SHI)
»J.Wr.^«i9ltuUMigl.3niif'
<1234567891011...1516>

2007-2025
Калі шукаеце нейкую пэўную кнігу
або хочаце каб быў апублікаваны ваш скан,
пішыце ў кантакты