Гісторыя Беларусі
Ірына Кітурка, Валянцін Голубеў
Выдавец: Зміцер Колас
Памер: 254с.
Мінск 2015
18 кастрычніка 1905 г. расстрэл дэманстрацыі працоўных у г. Віцебску;
3 лістапада 1905 г. Маніфест імператара Мікалая II аб адмене выкупных плацяжоў з сялян з 1 студзеня 1907г.;
2225 лістапада 1905 г. паўстанне салдат у Бабруйскім дысцыплінарным батальёне;
канец 1905 г. стварэнне партыі «Саюз 17 кастрычніка» (акцябрысты) партыі буйной буржуазіі 1 і памешчыкаў;
217
снежань 1905 г. выступленне сялян у вёсцы Пінкавічы Пінскага павета, дачыненне да якога меў К. М. Міцкевіч (Я. Колас), які працаваў там школьным настаўнікам;
11 снежня 1905 г. выдадзены закон аб выбараху I Дзяржаўную думу;
19051910 гг. пабудова ў г. Мінску касцёла Святых Сымона і Алены (спалучэнне раманскай і гатычнай архітэктуры);
14 студзеня 1906 г. спроба забойства мінскага губернатара П. Р. Курлова эсэрам Іванам Пуліхавым;
студзень 1906 г. II з’езд Беларускай сацыялістычнай грамады ў г. Мінску;
27 лютага 1906 г. маніфестацыя пратэсту ў г. Мінску супраць смяротнага пакарання эсэра I. Пуліхава;
сакавік 1906 г. выданне закона аб легалізацыі прафсаюзаў;
24 красавіка 8 ліпеня 1906 г. дзейнасць I Дзяржаўнай думы;
18 мая 1906 г. заснаванне ў г. Пецярбургу беларускай выдавецкай суполкі «Загляне сонца і ў наша ваконца»;
9 ліпеня 1906 г. указ цара Мікалая II аб роспуску I Дзяржаўнай думы;
лета 1906 г. нелегальны сход народных настаўнікаў у вёсцы Мікалаеўка Мінскага павета;
1 верасня 1 снежня 1906 г. выданне газеты «Наша доля», першай легальнай беларускай газеты. Выйшла 6 нумароў;
9 лістапада 1906 г. указ цара Мікалая II аб праве выхаду сялян з абшчыны і замацаванні зямлі ў асабістую ўласнасць сялян, пачатак стапыпінскай
аграрнай рэформы;
218
10 лістапада 1906 7 жніўня 1915 гг. выданне газеты «Наша ніва», «нашаніўскі перыяд» беларускай гісторыі. Газета да 1912 г. друкавалася кірыліцай і лацінкай, пазней толькі кірыліцай;
20 лютага 2 чэрвеня 1907 г. дзейнасць II Дзяржаўнай думы;
3 чэрвеня 1907 г. завяршэнне першай расійскай буржуазнадэмакратычнай рэвалюцыі, 3чэрвеньскі дзяржаўны пераварот;
1 лістапада 1907 9 чэрвеня 1912 гг. дзейнасць III Дзяржаўнай думы;
1910 г. выданне ў г. Вільні «Кароткай гісторыі Беларусі» Вацлава Ластоўскага, першай кнігі па гісторыі Беларусі, напісанай беларусам, з беларускіх нацыянальных пазіцый і на беларускай мове;
19101913 гг. дзейнасць «Першай беларускай трупы Ігната Буйніцкага» першага нацыянальнага прафесійнага тэатра;
14 сакавіка 1911 г. увядзенне выбарных земстваў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях;
студзень 1912 г. першая пастаноўка п’есы Я. Купалы «Паўлінка» ў г. Вільні;
15 лістапада 1912 6 кастрычніка 1917 гг. дзейнасць IV Дзяржаўнай думы;
1913 г. колькасць насельніцтва Беларусі склала 6 млн. 899 тыс. чалавек;
19 ліпеня (1 жніўня) 1914 г. пачатак Першай сусветнай вайны. Увядзенне ваеннага становішча на тэрыторыі Беларусі;
19141918 гг. Першая сусветная вайна;
219
лета 1914 г. Беларусь становіцца галоўнай арэнай ваенных дзеянняў Першай сусветнай вайны;
2 жніўня 1914 г. у г. Баранавічы размешчана Стаўка Вярхоўнага галоўнакамандуючага ўзброенымі сіламі Расіі;
27 жніўня 19 верасня 1915 г. наступальная аперацыя германскай арміі «Свянцянскі прарыў», якая стварыла пагрозу захопу г. Мінска;
1915 г. утварэнне ў Вільні дабрачыннага Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны на чале з Антонам і Іванам Луцкевічамі і Вацлавам Ластоўскім;
1915 г. утварэнне ў Вільні Беларускага народнага камітэта (БНК);
кастрычнік 1915 г. фронт стабілізаваўся па лініі ДзвінскСмаргоньПаставыБаранавічыПінск;
сакавік 1916 г. наступальная аперацыя расійскіх войск у раёне воз. Нарач. Закончылася беспаспяхова;
красавік і чэрвень 1916 г. выступленне беларускай дэлегацыі на міжнародных канферэнцыях у г. Стакгольме і г. Лазане з ідэяй стварэння Злучаных штатаў Беларусі, Літвы, Латвіі і Украіны;
чэрвеньліпень 1916 г. наступальная аперацыя расійскіх войск у раёне г. Баранавічы;
кастрычнік 1916 г. антываеннае і антыўрадавае выступленне салдат і матросаў на размеркавальным пункце ў г. Гомелі;
28 лістапада 1916 г. у г. Вільна створаны Першы беларускі тэатр пад кіраўніцтвам Ф. Аляхновіча;
19161917 гг. утварэнне і дзейнасць саюза беларускіх нацыянальных арганізацый на чале з Беларускім народным камітэтам у г. Вільні;
220
23 лютага 1917 г. пачатак Лютаўскай буржуазнадэмакратычнай рэвалюцыі ў Расіі;
27 лютага 1917 г. першае пасяджэнне Петраградскага савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў органа ўлады паўстаўшага народа;
фарміраванне Часовага камітэту Дзяржаўнай думы;
2 сакавіка 1917 г. цар Мікалай II падпісаў акт адрачэння ад прастола;
— на аснове Часовага камітэту Дзяржаўнай думы сфарміраваны Часовы ўрад на чале з князем Г. Я. Львовым;
34 сакавіка 1917 г. стварэнне ў г. Мінску Часовага грамадскага камітэта парадку, які са згоды камандуючага Заходнім фронтам сфарміраваў часовыя органы ўлады ў г. Мінску;
4 сакавіка 1917 г. у склад Мінскага савета рабочых дэпутатаў былі ўключаны прадстаўнікі салдат і ён стаў Саветам рабочых і салдацкіх дэпутатаў;
6 сакавіка 1917 г. Часовы ўрад Расіі перадаў уладу ў губернях і паветах сваім камісарам, якія выконвалі функцыі губернатараў;
8 сакавіка 1917 г. у г. Мінскубыла створана народная міліцыя, якую ўзначаліў М. В. Фрунзэ;
18 сакавіка 1917 г. выйшаў першы нумар газеты «Іізвестмя Ммнского Совета рабочмх п солдатскмх депутатов»;
2527 сакавіка 1917 г. першы з’езд беларускіх партый і арганізацый у г. Мінску. Утварэнне Беларускага нацыянальнага камітэта (БНК) на чале з Р. Скірмунтам;
сакавік 1917 г. адраджэнне БСГ пасля дзесяцігадовага перапынку;
221
сакавікчэрвень 1917 г, саветы рабочых і салдацкіх дэпутатаў былі арганізаваны больш чым у 100 населеных пунктах Беларусі;
717 красавіка 1917г. у г. Мінску адбыўся I з’езд ваенных і рабочых дэпутатаў армій і тылу Заходняга фронту;
20 красавіка 1917 г. у г. Мінску адкрыўся з’езд сялянскіх дэлегатаў Мінскай губерні;
чэрвень 1917 г. група дзеячаў беларускага нацыянальнага руху на чале з В. Ластоўскім упершыню выступіла з ідэяй поўнай дзяржаўнай незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці Беларусі ў яе этнаграфічных межах;
чэрвень 1917 1918 гг. Заходняя вобласць адміністрацыйнатэрытарыяльная адзінка, утвораная на з’ездзе саветаў Мінскай, Віленскай і Магілёўскай губерняў у чэрвені 1917 г. У верасні 1917 г. перайменаванаў Зйходнюю камуну (уключала Смаленскую, Віцебскую, Магілёўскую, Мінскую і Віленскую губерні). Скасавана пасля абвяшчэння БССР;
812 ліпеня 1917 г. Другі з’езд беларускіх партый і арганізацый у г. Мінску. Стварэнне замест БНК Цэнтральнай рады беларускіх арганізацый;
2530 жніўня 1917 г. «карнілаўскі мяцеж» (Лаўр Георгіевіч Карнілаў Вярхоўны галоўнакамандуючы расійскай арміі выступіў супраць Часовага ўрада і Саветаў);
верасень 1917 г. Расія абвешчана дэмакратычнай рэспублікай;
верасень 1917 г. I ПаўночнаЗаходняя абласная канферэнцыя РСДРП(б) у г. Мінску, стварэнне ПаўночнаЗаходняга абласнога камітэта РСДРП(б);
222
1917 г. Періпае беларускае таварыства драмы і камедыі створана ў г. Мінску Фларыянам Ждановічам пры ўдзеле Ігната Буйніцкага;
канец 1917 г. колькасць насельніцтва Беларусі склала 6 млн. 900 тыс. чалавек.
III. Кастрычніцкая рэвалюцыя.
Стварэнне беларускай дзяржаўнасці (19171920 гг.)
25 кастрычніка (7 лістапада) 1917г. узброенае паўстанне ў г. Петраградзе, звяржэнне Часовага ўрада, пераход улады да бальшавікоў;
25 кастрычніка (7 лістапада) 1917 г, бальшавікі г. Мінска па вайсковаму радыё атрымалі паведамленне аб перамозе ўзброенага паўстання ў г. Петраградзе. Мінскі Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў абвясціў сябе ўладай. Быў створаны Першы рэвалюцыйны імя Мінскага Савета полк;
2527 кастрычніка (79 лістапада) 1917 г. II Усерасійскі з’езд саветаў у г. Петраградзе. Утварэнне першага савецкага ўрада Савета Народных Камісараў (СНК) на чале з У Леніным. Прыняцце дэкрэтаў аб міры і зямлі;
27 кастрычніка (9 лістапада) 1917г. утварэнне Ваеннагарэвалюцыйнага камітэта (ВРК) Заходняга фронту;
— утварэнне ў г. Мінску Камітэта выратавання рэвалюцыі на чале з меншавіком Калатухіным;
20 лістапада (3 снежня) 1917 г. ліквідацыя Стаўкі Вярхоўнага галоўнакамандуючага ў г. Магілёве;
223
лістапад 1917 г. утварэнне вышэйшага органа савецкай улады на тэрыторыі Беларусі Абласнога выканаўчага камітэта Саветаў рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў Заходняй вобласці і фронту (Аблвыкамзах) на чале з М. Рагазінскім; выканаўчай улады Савета Народных Камісараў (СНК) Заходняй вобласці і фронту на чале з К. Ландарам і кіраўнічай структуры бальшавіцкіх арганізацый ПаўночнаЗаходняга абласнога камітэта РСДРП(б) на чале з А. Мясніковым;
2 (15) снежня 1917 г. пагадненне ў г. БрэстЛітоўску паміж савецкай Расіяй і дзяржавамі германскага блоку аб часовым спыненні ваенных дзеянняў;
717 (2030)снежня 1917 г. Першы Ўсебеларускі з’езд (Кангрэс) прадстаўнікоў беларускіх партый і арганізацый. Разагнаны па рашэнню СНК Заходняй вобласці і фронту;
12 студзеня 1918 г. пачатак антысавецкага выступлення польскага корпуса генерала Ю. Р. ДоўбарМусніцкага;
13 лютага 1918 г. СНК РСФСР прыняў дэкрэт аб увядзенні новага (грыгарыянскага) календара. Наступным пасля 31 студзеня (па старому стылю) днём стала 14 лютага (па новаму стылю);
18 лютага 1918 г. войскі кайзераўскай Германіі пачалі наступленне і акупацыю цэнтральнай і ўсходняй Беларусі;
21 лютага 1918 г. войскі кайзераўскай Германіі занялі г. Мінск. Акупацыя доўжылася да 10 снежня 1918 г.;
224
21 лютага 1918 г. стварэнне Народнага сакратарыята Беларусі; выданне Выканаўчым камітэтам Рады Ўсебеларускага з’езда Першай Устаўной граматы да народаў Беларусі;
1 сакавіка 1918 г. акупацыя г. Гомеля войскамі кайзераўскай Германіі. Акупацыя доўжылася да 14 студзеня 1919 г.;
1 сакавіка 1918 г. пачатак выдання газеты «Дзянніца», першага савецкага перыядычнага выдання на беларускай мове, орган Беларускага нацыянальнага камісарыята;
21 лютага 1918 г. войскі кайзераўскай Германіі занялі г. Мінск. Акупацыя доўжылася да 10 снежня 1918 г.;
3 сакавіка 1918 г. Брэсцкі мірны дагавор, падзел тэрыторыі Беларусі паміж савецкай Расіяй і Германіяй;
КНІГІ ОНЛАЙН
