Матэрыялы для слоўніка мінска-маладзечанскіх гаворак
Памер: 144с.
Мінск 1977
К^ НТАР (кантар) мужч. Чэпчык. Ета ж гбрача было, дык я кантар на галавў адзёну і сбнца не так пячэ.
КАПАНГЦА (капаніца) жан. Жанчына, якая капае бульбу. Дзе ж гэта наша капані'ца? Мбжа да сястры пайшла капаць? Суд.
КАПЕРАЦІ'ў (капераціў) мужч. Магазін. У наш ка-пераціў прывязьлі шмат хўстаў, плюшавікаў, сачкбў.
КАПТУ'Р (каптўр) мужч. 1. Высокая прычоска з доў-гіх валасоў. I што цяпёр за мбда! Зрббіць каптўр на га-лавё, што бўсел гняздб. Уж. 2. Дзіцячы галаўны ўбор. Надзёнь малбму каптўр. Цяр.
, КАПЦО'УКА (капцбўка) жан. Ранндя бульба. Вазь-мі, Варывбн, каня: сёньня трэ’ капцбўку паганяць. Р. Ч.
КАРАВА'ЦЬ (караваць) жан. Ложак. Калі' яму зра-білася дрэнна, то дзёці пяранёсьлі ягб на караваць. Р. В.
КАРА'ВЫ (каравы) прым. Брудны. Памыйся, ні ха-дзі каравы. Цял.
КАРАДНІ'К (караднік) муж. Гл. каранік. А вунь, ві-дзіш, караднікі с пшчолкамі стаяць. Калі ні бўдзіш мянё слўхаць, унўчак, пшчблка ўкўсіць цябё, яна ўсё чўіць, што ты рббіш. Яц.
КАРАНДА'Ш (карандаш) мужч. Малое дзіця. He шу-міце тут, карандашы, a то з-за вас нічбга не чуваць v хаце. Р. Ч.
КАРАНІ К (каранік) мужч. Караннік, разнавіднасць вулея. Я не змагла п жыць у гбрадзе, там жа люду, як пчол у каранікў, так шмат. Хож.
КАРАСІ'Н (карасін) мужч. Газа. У крамі ні былб карасіну, дык мне прышлбся ісьці ў сусёдняю вёску. В. В.
КАРА'ЧЫК (карачык) мужч. Вялікі палец на назе. А маё ты дзіцятка, дзе ш ты зьбіла карачык? Ідзі, я дам табё трапачку, прамый, а ў бутэляццы ёт ё, зальём. Р. Ч.
61
КА'РКІ (каркі) толькі мн. Павозка. Ранёй мбладзь весялёй жыла, сабярўцца, пасядуць на каркі ды ў лес. Бяс.
КАРО'ВА БРА'ЖНАЯ лаянк., перан. Чагб ты лётаеш, як карбва бражная? Што я табё благбга зрабіла? Ці я твой участак запахала? Бяс.
КАРО'НКІ (карбнкі) толькі мн. Карункі. Апшь'іла я сабё кбхту карбнкамі. Кук.
КАРТА'К (картак) мужч. Мужчынская безрукаўка. Пашыла я сваймў Ляксандру картак цёплы на зімў. К.ук.
КАРТУ'ЛЬ (картўль) мужч., лаянк. Чалавек малога росту. А мой брат, катбры на вайнё загінуў, вот жа малы быў. Мы на ягб так брахалі: «Картўль, картўль». Бяс.
КАРЭ'МЫСЕЛ (карэмысял) мужч. Каромысла. Яна нёсла вадў на карэмысьле. В. Р.
КАУБУ'Х (каўбўх) мужч. 1. Овіны страўнік. Начыню каўбўх мясам, а зімбй усё за малі'нку пбйдзе. Н. К.; 2. перан. жывот. Іш ты яе, набіла каўбўх, дык і не па-вёрнеццца. Н. Д.
КАУГА'РКА (каўгарка) жан. Кружка. Прынясі м«е каўгарку, ды хуччэй, бо людзі чакаюць, каб вадьг напіц-ца. Р. Ч.
КАЧА'НІК (качанік) мужч. Арэх. Хадзілі ў качаны, дык цэлую тбрбу качанікаў прынёсьлі, а ў адньгм мёс-цы былб мнбга рассыпана мінулагбдніх качанікаў, ві-даць, вавёрчыны. Граб.
КАЧКЕ'Т (качкёт) мужч. Шапка. Унўчак, чамў ш ты качкёт не яадзёў, a то вўшы адмёрзнуць. Р. Ч.
КА'ША 3 МАСЛЕ'НІКАМІ (каша з масьлёнікамі). Бульбяная каша з канапляныімі клёцкамі. Таўкўць з бўльбы кашу і сыпяць гэтыя масьлёнікі ў кашу. Гэта і ёсь каша з масьлёнікамі. Pad.
КАШЭ'ЛЬ (кашэль) мужч. Кошык. Пайшла і насабі-рала псўны кашэль дзі'кіх ігрўш. В. Р.
62
КВАСЬ (квась) жан. Квас. Цэлы збан квасі нара-біла, а за два дні і няма. Бяс.
КВАРТО'УКА (квартбўка) жан. Паўлітровая бутэль-ка. Стаяць квартбўкі дзве на паліцы. Р. Ч.
КВАСО'ЛЬ (квасбль) жан. Фасоля. Квасбль вьша-лала, а гарбх так і астаўся. Ліс.
КВА'ШАНКА (квашанка) жан. Кіслае малако. Бяры-це, дзяўчаткі, квашанку. Яна не вёльма шчэ кіслая. Р. Ч.
KBIT (квіт) мужч. Квітанцыя. Лясьнічы аддаў май-мў гаспадарў квіт на рўкі. Гіл.
КВО'ХАЦЬ (квбхаць) незак. тр. Квактаць. Кўрыца квбхала нёдзе за кустамі. Ліс.
КЕ'МКІ (кёмкі) прым. Кемлівы. Кёмкая яна ў нас, дбўга гаіварыць і ня трэба. Хож.
ККДКА (кітка) жан. Вялікі ахапак сена. Дзяцька нбччу кідку прыцягнўў. Кірк.
КІДЭ'РМА (кідэрма) жан. Клін у адзенні. А ты па-шый у кідэрмы андарак, бўдзе выглядней. Р. Ч.
КШ'УКА (кіёўка) жан. Галоўкі чарота. Вунь каля бёрага ў вадзё кіеўкі растўць. Мац.
КІ'ЛБА (кілба) жан. Рыба пячкур. Нашы рыбалб-вы кілбы налавілі, нават ванг'бр папаўся. Бар.
КІНДЗЮ'К (кіндзюк) мужч. Страўнік. У нас карбва дббрая, малака мнбга, дык я давала малакб а<ннамў са-седу. Ен быў хвбры, палавіну кіндзюка выразалі ямў, ёсьці нічбга не мох. Бяс.
КГПЯЦЕНЬ (кіпяцянь) мужч. Вар. Трэба ш ісьці мукў кшятнямі запарыць. Кам.
КіРМАШО'ВЫЯ (кірмашбвы) прым. Верхнія пярэд-нія зубы. Наша бабўля ўсё хваліцца, што ў яе кірмашб-выя зўбы захаваліся. Хал.
КІ'СНУЦЬ (кіснуць), -у, -еш; незак. тр. Смяяцца. Чагб ты кісьнеш бес прычыны? Кам.
КЛАЧА'НКА (клачанка) жан. Коўдра, сшытая з двух саматкаіных посцілак. Хўценька кладзіся і накрьь вайся клачанкай. Ган.
63
КЛІНЫ' (кліны) толысі мн. Прарэх у штанах. Ужо такі ён чалавёк, вёчна з рашпілянымі клінамі хбдзя. Гар.
КЛО'ПАЛКА (клбпалка) жан. Квактуха. Ранёй не былб часу глядзёць за клбпалкай, кінеш яе, дык пала-віны куранят і няма. Р. Ч.
КЛЫ'НДА (кльннда) жан. Страва з ільнянога семя. Упёрат я любіла гэтую кльгнду, а ціпёр нёшто ні хбчац-ца яе ёсьці. Кук.
КЛЫ'НДЫ (клынды) толькі мн. Ногі. Нахадзілася за дзень: і за канём схадзіць, і плушка расстарацца. Вёдама, без мушчыны жывў. Кльгнды ледзь цягаю. Ляжу ў пасьцёль — аж млёюць. Р. П.
КЛЫГУНГХА (клыгуніха) жан., неадабр. Жанчына, якая ўсё стогне. Яна кблькі жывё, стблькі стбгне, клы-гуніха гэта. Бяс.
КЛЫ'ШКА (клышка) жан. Замочак. У мянё янб й нічбга няма ў ім, палатна ё скрўтачак і паркаль бёленькі ляжыць, ды я й павёсіла кльішку, a то дзёці вьімажуць рукамі, вядбма, са двара. Р. П.
КЛЯНО'УНГК (клянбўнік) мужч. Участак лесу, дзе расце клён. На тым мёсцы упёрад рос непрахбдны кля-нбўнік, а зараз вь'ірубілі. Гіл.
КНА'ТКА (кнатка) жан. Цэўка. Крбсны ткала ўвесь дзень, а дзяцёй застаўляла кнаткі круціць. Бяс.
КО'ЛІЯ (крлія) жан. Гл. калея. Учбра ў пбле ганяў карбў Савэрка, а сёньня прыйшла кблія мнё. Папрасіла я свайгб ўнўка, каб адбьіў кблію, а сама пайшла жаць тра-вў. Кор.
КО'НСКІ ВОУК (кбнскі воўк). Вялікі сівы воўк рос-там з жарабя. На ўзлёсьсі бачыў конскага ваўка. Кам.
КО'ЛЬКА (кблька) прысл. Колькі. Кблька я знахб-дзіў такіх гнёздаў у лёсі. Кам.
КО'ПКА (кбпка) жан. Месца, дзе ставяць скавароды. Пайдў трбха падбярў ў кбпцы, a то абы-чагб панастаў-лялі, што і скаварбд няма дзе падзёць. Бяс.
64
КО'РПАЦЦА (кбрпацца), -ю-ся, -еш-ся; незак. тр. Рабіць павольна. Кбрпаяцца цэлы дзень, а раббты той ні відаць. В. В.
КОТ (кот) мужч. Вечарынка. Вёчарам бўдзям гу-лйць ката. В. В.
КО'УЗАЦЦА (кбўзацца), -ю-ся, -еш-ся; незак. тр. Ва-рочацца. Я доўга кбўзалася ў пасьцёлі, пбкуль заснў-ла. В. В.
КО'УЗАНКІ (кбўзанкі) толькі мн. Катанне з ледзя-ной гары. Тблькі празьвінёў званбк, як мы з усіх нох па-бёглі на коўзанкі. Бяс.
КО'УТУХ (кбўтух) мужч. Катух. Загані', сынбк, пар-сюка ў кбўтух. Уж.
КО'ТАНКА (кбтанка) жан. Расліна, якая скошваец-ца для сіласу. Папасьцілі трбшкі цялят на клёвіры, a тадьі ўзаралі і пасёялі гарбх на кбшанку.
КРАКО'ВІК (кракбвік) мужч. Кракавяк. Я, як была маладая, мазўрку любі'ла танцаваць, кракбвіка ў чаты-ры пары хадзілі, кадрь'ілю танцаваць. Мянё й цяпёр, ста-рўю, як якая гулянка, бярўць ганцаваць. Бяс.
КРА'ЛЯ (краля) жан., неадабр. Ганарлівая дзяўчы-на, якая любіць ўпрыгожвацца. Падўмаеш, краля такая знайшлася: як пашыта, так і знбсіцца, а гэтыя хвальбб-ны і сама дарббіць. Рудн.
КРАМЯ'НЫ (крамяны) прым. Худы. I хто яе вёдая, чаго яна такая крамяная, і есьць дббра, а ўсё нічбга. В. В.
КРАСЕ'ННАЕ (красённае) прым. Вытканае на крос-нах. У мянё ўжб усё красённае звбдзіцца, таксама бблей магазіннага. А я так прывьжшы да красённага. Фал.
КРА'СІЦЦА (красіцца), -у-ся, -іш-ся; незак. тр. Ужы-ваць касметыку для твару. Усталасьці на яё няма. Кра-сіцца, што аж брытка глядзёць. Усё.рыла закрыта, як ска-рьінкаю. Узгур.
КРА'СКІ (краскі). Хатнія кветкі. Бывала, збйдзеш у хату, а ў яе краскі ўсюды стаяць. Р. Ч.
КРАСНЯ'К (красьняк) мужч. Падасінавік. Сёлята
$ Зак. 1876.
63
повен лес усякіх грыббў: і лісічак, і бабачак, і красьня-кбў. Кам.
КРАСУ'ЛЯ (красўля) жан. Радуга. Як красўля на небе, кажуць, дошч тры дні бўдзе. Р. Ч.
КРАХМАЛЕ'УКА (крахмалёўка) жан. Вадкая страва з малака, яек, крухмалу, тлушчу. Нікблі крахмалёўку ня ёла? To сядай з намі. Суц.
КРУГЛЬ (кругль) мужч. Фундамент. Старшы аддбў прыкас і раббчыя хўтка зрабілі кругль для гэтага дбма. Р. ч.
КРУГЛЯ'К (кругляк) мужч. Трава з круглымі ліста-мі. Hi асака, а кругляк, то і сбхня дббра. Кам.
КРУЦЕ'ЛКА (круцёлка) жан. Гарэзлівая дзяўчына. Ну і круцёлка ж у цябё дачка: на месцы і мінўты не ўся-дзіць, то тут, то там, усё скача. Узгур.
КРЬІВУ'ЛІ (крывўлі) толькі мн. Прычэп да воза, што выкарыстоўваецца пры перавозцы доўгіх бярвенняў. Як ні круці, хлбпцы, а крывўлі да вбза трэба. Чыж.
КРЬІВЫ' (крьгвы) прым. Зайздросны. Ганна вельміж крывая, кап прымёла, дык усё п загрэбла сабё. В. В.
КРЬГЗКІ (крыскі). Махры. У мінё яшчэ адна хўстка засталася с крыскамі. Кам.
КРЬІКСУ'Н (крыксўн) мужч. Крыклівае дзіця. Ну і Кірыксўн, у кагб ён удаўся. Чар.
КРЬГСАЧКІ (крысачкі) толькі мн. Зббрачкі. Я сваю сукёнку бўду шыць у крысачкі. Р. Ч.
КРЬІЖЬК (крыжь'і) толькі мн. Прылада для размат-вання маткоў пражы. Унўчак, падай мне крыжы, буду разматваць пражў. Р. Ч.
КРЭ'СКА (крэска) жан. Рыска. Завязьлі мы гэную ка-нюшьіну на базар у Даўгінава, прадалі і купілі мне пёк-ную такўю хўстку квятамі вялікімі чырвбнымі і крэсач-кі чбрныя. Яз.
КУБА'РКА (кубарка) жан. Кубак з бляхі, з пры-кручанай драцянай ручкай. Лёпей вазьмі кубарку і налі мне ў сагбн вадзіцы, пбйдзім цялўшачку паіць. Яц.
66
КУБА'РКА (кубарка) жан. Коўш драўляны з карот-кай ручкай. Калі вады хбчаш, то вазьмі вунь кубарку ды набяры. Калод.
КУ'БЕЛ (кўбел) мужч. Кацёл, чан. Нанялася бялізну мыць. Чатьіры кўблы стаялі: лётняя вада, гарачая вада, халбдная вада, прахладная вада,— эта чатыры кўблы з вадбй. Паг.
КУБЕ'ЛАК (кубёлак) мужч. Кубелец. Бывала, наро-бя ражак, кубёлкаў, ббяк, узлбжа на плёчы сабё штук дзёсіць, Фядбсцы стблькі ж — і папёрлі ў Плёшчаніцы. Мал.
КУГА'ШКА (кугашка) жан. Пасудзіна, якой чэрпа-юць у лазні ваду. За кугашку не былб як узяцца гблай рукбй, гэтак яна нагрэлася. Хац.
КНІГІ ОНЛАЙН
