Матэрыялы для слоўніка мінска-маладзечанскіх гаворак
Памер: 144с.
Мінск 1977
Дўра сілава. Вельмі дурная. Карш.
Е'сьці — аш трусіцца. Крок.
Забівае вбздух. He хапае паветра, няма чым дыхаць.
Забівая вбздух мянё ў гбрадзі, няма чым дыхаць. Кам.
Забіваць галавў. Цяпёр маладьім галбвы забіваюць, а нёкалі ніхтб ні вучыўся. Кам.
Забраць пад мятлў. Вёльмі цяшка былб пасьля вай-ны, бо ўсё пад мятлў забралі нёмцы. Дук. _
Завёў шарманку зь вёчара да ранку. Кірк.
Загаваруваць зўбы. Ты мне ні загаварувай зўбы, a кажьі прбўду. Цял.
Задраць нос. Задраў нос — і жэрткай не дастанеш. Дірк.
Заёхаць, як Анэта ў Дарахі. Кірк.
137
Залажьіць за гальштук. Аш не глядзіць, што грбшай няма, залбжыць за гальштук і хбдзіць, як дўрань. Бяс.
Зачапляць за жывбе. «А ты ня ругайся, змбўчы!»— «Не магў маўчаць, калі мянё зачапляюць за жывбя». Белар.
Збыць з галавы. Бяс.
Зрабіў — камў нага, камў галава. Кірк.
Зрабі'ць у галавё. Зрабіў гэта я ў галавё, ды пайшбў далей. Сак.
, 3 усіх ног. Паліцай заўважыў хлбпца і пачаў стра-ляць па ём, а той з усіх нох кінуўся ў лес. Кам.
Зямлёй абярнўцца. Алё ш яна вось цябё ўсё скубё і скубё. I што ёй ат цябё трэба? Глядзіш, мо сама яна скбра зямлёй абёрнецца, калі на тваю зямлю паквапіла-ся. Бяс.
Ісці, як серада на пятніцу. Кірк.
Кбжнаму аднб лёта. Усім пароўну. Бач во, як рабі'ць, дык разам з імі, а як участак — дык асббна, ім лёпшы. А хіба ш так трэба. Кбжнаму аднсі лёта — патрэбна ўсё разам даваць. Бяс.
Камар прыбіў. Кволы, слабы. Луц.
Камары куццю таўкўць. Кірк.
Кбсьці абмываць. Цял.
Кроў з нбса капай. Сёньня зрабі, хоць кроў з нбсу капай, а зрабі. Цял.
Крычаць на чым свет стаі'ць. Чагб ты крычыш на чым сьвет стаіць? Цял.
Крь'ічыць, як каза ў Мўнькі на гары. Раўч.
Лаецца, як ціціха. Раўч.
Лынды біць. Мой хлбпяц цэлы дзень льінды б’е, што зь яго бўдзе, не вёдаю як прывучьіць да раббты.
Ляцёць, як з гары ўніс. Як усыпалі яму на схбдзі, дак ляцёў дадбму, як з гарьі ўніс. Цял.
Малбць языкбм. Слўхай тблькі, што яна мёле языкбм, дык галава скбра забаліць. Цял.
138
Мець ганьбу. Гэта дзяўчьіна нічбга, алё мае ганьбу: дбўгі нос. Хож.
Набіць аскбму. Тваё дурныя разгавбры аскбму набі-лі. Цял.
Набраць у галавў. Дук.
Набраць як павалачы. Граб.
Надаваць па мурзаках. Зарас як вазьмўшто-нёбудзь, надаю па мурзаках, то другі раз бўдзеш вёдаць, як ра-біць абы-што. Бяс.
Налізаўся, як Сёмушка. Кірк.
Налізацца па завязку. Крок.
На валаскў ліпёць. Аз.
Навастрыць вўшы. Клет.
На вёкі вёчныя. Мядзь.
Навёсці спраўкі. Меж.
Навёсці на пўць. Баг.
He даваць у абіду. Кузьм.
He заснўць ні на валасінку. Луц.
Hi знаць гольля. Лётась былб стблькі яблыкаў і іг-руш — ні знаць гольля. Дам.
Hi імкніся жыць, як набяжыць. Цял.
Німа на панюх табакі. Цял.
Hi мець вбка. Я даўнб ні маю на ягб вока. Цял.
He ўбівацца ў грамату. Ранёй то ў гэту грамату не вёльмі ўбіваліся. Кам.
Hi ўбіў, ні ўёхаў. Кірк.
Hi ўцяць, ні ўзяць. Цял.
Павбем расьсцілацца. Крок.
Падвёсці пад манастыр. Падвялі мянё, дўрня старбга, пад манастыр ббгу памаліцца. Цял.
Пайсьці па рбду. Я пашла па ягб рбду. Цял.
Пазычыць у сабакі вачэй. Бяс.
Пазычыць вачэй. Хіба трэба пазычыць вачэй, каб ісьці к сьвякрўхі ў хату. Цял.
Палец ап палец не стўкнуць. Другўю нядзёлю сядзіць дбма і палец ап палец ні стўкне. Кам.
139
Папасьці пальцам у нёба. Папбў пальцам у нёба. Цял.
Працўям сьвет мацўям. Цял., Дук., Бяс.
Прысьці да рбзуму. Калі ты ўжэ прыдзеш да рбзуму? Усё рббіш ні так, як трэба. Цял.
Пёрці, як ганчак. В. В.
Разьнёсьці па хатах цёплянькае. Яна такая, ні ўсьпёя пачўць, як разьнясё па хатах цёплянькая. Цял.
Сабіраць радню. Склікаць радню. Як на вясёльля, то сабіраюць радню. В. В.
Свой калі' не заплача, то хоць скрывіцца. Цял.
Свой свайгб пазнбў, ды на пбчастку пазвбў. Цял.
Скідаюцца гуркё. Вянуць і гінуць. Хбладна цяпёр і гуркё скідаюцца. В. В.
Слабая галава. Дрэнная памяць. Я слаббй галавы і пбмніць нічбга ня пбмню. Р. Ч.
Слбва сарбка нбсіць. Крок.
Слўхаўшы мамку не мець жаніха. Кук.
Смерць закўсвае. Як льга жыць, дык ужо сьмерць за-кўсвая. Кухц., Кам.
Спасьці с цёла. Чагб ж ваша Ганька спала сь цёла?
Ці мбжа гбра якбе ў вас? Бяс.
Сь пёчы ды пад услбн. Дрок.
Спусьціць вбчы. Яна тут ціхенька спусьціла вбчы, ся-дзіць і нічбга ні слўхая. Кам.
У вбчы зь мёдцам, за вбчы зь пёрцам. Крок.
У галаву надаваць. Хто ягб вёдае, гэтага Цімбху, яшчэ ў галавў надаё. Сак.
У дарбзе і жук мяса. Белар.
Узяцца за жыццё. Пачаць добра жыць. Кам.
У кагб сем, у тагб й дбля ўсем, у кагб адна, дык і дблі німа. Цял.
Упаліць штўку. От жа ўпаліў штўку, што і сам ні рад, хоць ты цяпёр людзям на вбчы не паказвайся. Бяс.
140
Упасьці на вбчы. Нядаўна мая дачка зусім на вбчы ўпала. Кам., Кухц., Цял. - ,
У пблі крапіва жыглівая, а ў хаце сьвякрўха сварлі-вая. Кук.
Хвастаць пўгаю па вадзё. Бяс толку гаварыць — усё рбўна што хвастаць пўгаю па вадзё. Цял.
Хто на чом стаіць, той тагб і глядзіць. Кам.
Чужбе і сырбе смачна. Крок.
Чужая даньня на аднб сьняданьня. Дук.
Як вбка ў ілбё. Ён жа ў мянё адзін, як вбка ў ілбё.
ЦЯЛ. , „ ' ТТ
Як гарбх пры дарбзе, хто ідзё, той адшчыпне. Цял.
Як маці памрэ, дак бацька асьлёпня. Цял.
Як сеў, дык і прыкіпёў. Дял.
ЗМЕСТ
Прадаова . . ...................................3
Умоўныя скарачэнні.............................. 4
Матэрыялы для слоўніка.......................... 8
Прыказкі, прымаўкі, фразеалагічныя спалучэнні 136
МАТЕРНАЛЫ К СЛОВАРЮ
МННСКО-МОЛОДЕЧНЕНСКНХ ГОВОРОВ
На белорусском языке
Нздательство Белорусского государственного уннверснтета нм. В. Н. Леннна. Мннск, Кнрова, 24.
Рэдактар A. М. Ляпіч
Мастацкі рэдактар Л. Г. Мядзведзева
Тэхнічны рэдактар В. П. Безбародава
Карэктары В. А. Ждановіч, A. М. Гуль
AT 24150. Здадзена ў набор 21/VII 1976 г. Падпісана да друку 10/ХІІ 1976 г. Фармат 70X108’/;«,. Папера друкарская № 1. Ум.-друк. арк. 6,3. Улік.-выд. арк. 6 48 Тыраж 1000 экз. Заказ 1876. Цана 19 кап. Выдавецтва Беларускага дзяржаўнага універсітэта імя У. I. Леніна. Мінск. вул. Кірава. 24. Друкарня Выдавецтва БДУ імя У. I. Леніна. Мінск. вул. Кірава, 24.
У Вьідавецтве БДУ імя У. I. Леніна
Ў 1976 годзе выйшлі ў свет і маюцца ў кнігарнях наступныя кнігі па філалогіі:
М. Г. Б у л а х о в. Восточнославянскне языковеды.
Т. В. К а б р ж ы ц к а я, В. П. Р а г о й ш а. Карані дружбы.
A. Н. К іі с е л е в. Частнцы в современяых восточнославянскмх языках.
Лірычныя песні. Пад рэдакцыяй Н. С. Гілевіча.
A. I. Наркевіч. Назоўнік. Граматычныя катэгорыі і формы.
Н. С. М а ж э й к a, А. Я. Супрун. Частотны слоўнік беларускай мовы (мастацкая проза)
В. I. Смыкоўская. Творчая канцэпцыя пісьменніка. (Задума і яе мастацкае ўвасабленне ў «ГІалескай хроніцы» I. Мележа.)
A. A. С т а н ют а. Постнженне человека.
19 к.
КНІГІ ОНЛАЙН
