На крыжовай дарозе
Аўген Калубовіч
Выдавец: Бацькаўшчына
Памер: 318с.
Мінск 1994
139 Нефед В. Б. 33—35; ЛіМ. Там-жа.
140 Нефед В. Б. 33.
141 Там-жа. Б. 36.
142 Там-жа. Б. 31—33; ЛіМ. Там-жа.
143 Нефед В. Б. 32—33; ЛіМ. Там-жа.
144 ЛіМ. Там-жа.
145 Там-жа.
146 ЭЛіМБел. Т. 2. Б. 190.
147 Нефед В. Б. 39; ЛіМ. Там-жа.
148 Варонка Я. Беларускі рух ад 1917 да 1920 году. Коўна, 1920. Б. 26.
149 ЛІМ. Там-жа; Нефед В. Б. 33.
150 Нефед В. Б. 37.
151 Гарэцкі Г. Да гісторыі нашага тэатру. (Там-жа.)
152 Час. «Беларусь». Мінск, 1972. № 2. Б. 27; Там-жа.
153 у Магілёве ў 1919 годзе «актнвно работает русская труппа актеров, мменуемая «Могйлевскйм советскйм театром». Ягоны рэпэртуар: «Труд н капнтал», «Горькая судьбнна» А. Пісемскага, «Зеленый попугай» А. Шніцлера.
У Барысаве драматычны гурток паветавага аддзелу асметы ставіў інсцэніроўкі «Хамелеон», «Юбмлей», «Злоумышленннк», «Унтер Прншнбеев», «Медведь», «Предложенне» й «Хнрургня» А. Чэхава; п’есы «Женмтьба» М. Гогаля, «В чужом пнру похмелье» А. Астроўскага, «От нее все качества» Л. Талстога, «Пармжская Коммуна», «Под красным знаменем» і г. д.
У Мазыры ў 1919 годзе пададдзел «Театр м нскусство» 16-га лютага адкрыў «Народный театр» спэктаклем «Женнтьба Белугнна». (Нефед В. Б. 20, 38.)
154 Турук Ф. Б. 58—59; Найдзюк Я. Б. 232— 241. У «Запісах Беларускага Інстытуту Навукі і Мастацтва» (Ню Ёрк, 1978. № 16. Б. 92—97) апублікаваныя цікавыя ўспаміны Петры Мірановіча «Беларусы ў Латвіі» із дадатковымі дадзенымі й дэталямі. Нажаль, тут есьць і некаторыя недакладнасьці, нязгодныя з апублікаванымі дакумэнтамі й інфармацыямі Турука й Найдзюка, а на б. 93 згары, відаць, памылка друку, дзе, заміж «пры канцы 1920 году», трэба чытаць —
1919-га (Ф. Турук на б. 58 падае дакладную дату: кастрычнік 1919 г.).
155 Нефед В. Б. 39—40.
15* Homan. Bietarusy u Kijewie. 1918. № 31/227.
157 Там-жа. № 31/227; № 38/234 за 10.5.1918 г.
158 Турук Ф. Б. 30; Саковіч А. Беларусы ў Адэсе // Навукова-літаратурны месячнік Крывіцкага (Беларускага) Навуковага Таварыства Пранціша Скарыны «Веда». Ню Ёрк, 1952. № 5/10. Б. 153—158; Полымя. 1964. № 7. Б. 173; Нефед В. Б. 40.
159 Блізу ўсе, хто тут названы, што засталіся ў БССР (ці пазьней вярнуліся сюды із эміграцыі або пераехалі із Заходняй Беларусі), творцы, арганізатары й кіраўнікі адраджэньня — беларускія філёлягі, працаўнікі асьветы й аўтары школьных падручнікаў, выдаўцы, публіцыстыя, акторы, драматургі, музыказнаўцы, рэгэнты хораў, балетмайстры й г. д.— у 1930-ых — пач. 1940-ых гадоў як «беларускія буржуазныя нацыяналістыя» трагічна загінулі ў падвалах ГПУ — НКВД, на ссылках і ў савецкіх канцэнтрацыйных лягерох. Тым, што выжылі, у бальшыні выпадкаў Масква не дазволіла вярнуцца ў Беларусь.
ІМЕННЫ ПАКАЗАЛЬНІК
НА КРЫЖОВАЙ ДАРОЗЕ
Із менаваных тут беларусаў вернуцца ў Беларусь адзінкі — Г. Гарэцкі, Я. Пушча, У. Дубоўка, М. Лужанін, Н. Чарнушэвіч і яшчэ колькі асобаў. Многія будуць расстраляныя. Іншыя загінуць у турмах і канцэнтрацыйных лягерох. А із тых рэдкіх, хто выжыве, паэта С. Ліхадзіеўскі праз 25 год у далйкім Узьбекістане напіша:
Жыву ў Ташкенце чвэртку веку. Ня знаю, дзе закончу век. Я — беларус сярод узьбекаў, Між беларусаў я — узьбек.
Абрамовіч Р., 66
Абуховіч Алыэрд, 181
Адамовіч Алесь, 78, 84, 92
Адамовіч Антон, 87
Адзярыха Міхась, 31, 76
Азбукін Мікола, 81, 88
Александровіч Андрэй, 78
Аляксей Мікалаевіч, 191
Аляксей Міхайлавіч, 184
Аляхновіч Аўген, 199
Аляхновіч Францішак, 77
Андэрсэн-Нэксэ Мартын, 148
Аніхоўскі А., 90, 91
Апацёнак Лявон, 90
Арабей Янка, 90, 92
Арагон Луі, 148
Арап, 102, 103, 105, 106, 113, 114, 118, 120
Аргаў, 91
Арджанікідзе С., 138
Арцімовіч Казімер, 182
Аскерка Алесь, 181
Астапенка Зьмітрок, 199
Астраносаў, 31
Астрэйка Сяргей, 199
Ачапоўскі Васіль, 74, 281
Бабарэка Адам, 87
Бабарэка П., 91
Багдановіч Анатоль, 87
Багдановіч Максі.м («Багданоўскі»), 79
Багушэвіч Францішак, 86
Бадунова Палута, 77
Байкоў Мікола (Мікола Крывіч), 82, 87, 92
Балашоў, 127, 187
Баліцкі Антон, 63, 77, 84, 90, 92
Балой Лявон, 26, 69, 96
Бараноўскі А., 87
Бараноўскі Кастусь, 90
Бараноўскі Язэп, 90
Барбюс Анры, 148
Берзін Рэйнгольд, 127, 163, 168
Бжастоўскі Ігнат, 181
Бойка Янка, 199
Бруна Джардана, 58
Брэхт Бэртольд, 148
Будзбнны Сымон, 127
Бузук Пятро, 199
Буйніцкі Ігнат, 89
Бурдзейка Андрэй, 86
Бурсэвіч Максім, 199
Бухарын Мікалай, 66
Буш Аўгіньня, 152
Бэхэр Іяганэс, 148
Бяленка, 187
Бялоў, 29
Бялькевіч Янка, 90
Вазьнясенскі Аляксандар, 79
Валасенка Язэп, 26, 69
Валошын Павел, 199
Валынец Флягонт, 199
Васілевіч Язэп, 81, 83, 90
Васькоў, 168
Вашчанка Васіль, 88
Ваян-Куцюр’е Поль, 148
Віжаіхін, 187, 194, 195
Візагэр, 33, 34, 44
Вольны Анатоль, 78
Воўк-Левановіч Язэп, 87
Вуль Ялег, 181
Высоцкі (афіцэр ГПУ) 19, 23, 33, 44, 62, 69
Высоцкі Ізікіль, 135, 145—147
Вярбіцкі, 99, 106
Вярыга-Дарэўскі Арцем, 181,182
Галавінскі Аляксандар, 82
Галубок Уладыслаў, 22
Гародня Алесь (функ), 85
Гартны Цішка, 77
Гарун Алесь, 72, 81, 182
Гарэцкі Гаўрыла, 84, 89, 92, 303
Гарэцкі Максім, 84, 87, 89
Гатоўчык, 118, 127
Гаўрылік Язэп, 199
Глідэн Джозэф, 123
Гітлер Адольф, 155
Горкі Максім, 146, 149
Грамыка Міхайла, 85
Граноўскі М., 163
Грыгаровіч Алесь, 26
Грыневіч Антон, 83, 199
Гук, 31
Гурло Алесь, 84, 92
Далеўскі Францішак, 181
Дан Ф., 66
Даўгяла Зьмітро, 85
Дашук Павел, 26
Дварчанін Ігнат, 199
Джамалбэкаў Ізмаілбэк, 138, 148, 158, 159, 185
Дзешавая, 177
Дзянісенка Пятро, 26
Дзяржынскі Ўладыслаў (Чаржынскі), 87
Доўнар-Запольскі Мітрафан, 79
Доўнар Міхась, 73—75, 79, 94, 122, 185, 196
Дрозд («бацька»), 139
Дружчыц Васіль, 90
Дубінскі Сяргей, 86, 92
Дубоўка Ўладзімер, 85, 303
Дудар Алесь (Тодар Глыбоцкі, Дайлідовіч), 78, 84
Дудзян, 46, 55
Дунін-Марцінкевіч Вінцэнт, 71, 86, 107
Дунін-Марцінкевіч Каміла, 71, 107
Дыбоўскі Бэнэдыкт, 181
Дыла Язэп (Назар Бываеўскі), 83, 84
Езавітаў Кастусь, 83
Еўтух Б., 281
Жарскі Платон, 87, 92
Жаўрыд Павел, 76
Ждановіч Флерыян, 83, 92
Жмачынскі Янка, 71
Жукоўскі, 97, 106
Журулі, 176
Жылка Ўладзімер, 85
Жэбут Адам, 18, 22
Забела Тодар, 86
Заблоцкі, 97, 122
Залкінд, 111,114,127,143,174
Зарэмба Пятро, 90
Зарэцкі Міхась, 78
Заяц Лявон, 82
Зелянкоўскі Адам, 26
Зіноўеў Дзімітры, 182
Зямкевіч Рамуальд, 83
Зянковіч Фэлікс, 181
Ігнатоўскі Ўсевалад, 91, 92, 182
Ілеш Бэла, 148
Ілічонак Пятро, 84, 92
Ільляшэвіч Леапольд, 182
Істамулаў Шыта, 29
Кавалеў, 189, 190
Каганец Карусь, 71, 88
Калечыц П., 75
Каліноўскі Кастусь, 71, 86, 107, 181
Калубовіч Аўген, 19, 164
Калюга Лукаш, 123, 199
Кандраценка Галіна, 20, 60
Канквэст Рабэрт, 282
Канчар, 26, 37, 69
Каравайчык Павел (Каравай, Любецкі), 87
Каравін, 23, 24, 25, 33
Каранеўскі Язэп, 283
Караткевіч, 39
Карл, 138, 160
Кастравіцкі Кароль, 71
Касьпяровіч Мікола, 88, 90
Каткоўскі Ўладыслаў, 182
Кахановіч Міхась, 199
Кахоўскі Анатоль, 138, 146, 185
Кацярына 2-ая, 162, 164
Кернажыцкі К., 86
Кіпель Яўхім, 90
Кіркевіч А., 74, 281
Кіркевіч М., 89
Кісьлякоў, 89
Колас Якуб, 72, 79, 80, 87
Кордзі Барыс, 176, 195
Корзуны (бацька й сын), 50—52, 69
Краскоўскі Янка, 82
Крылоў, 177
Крэшчыхін Пятро, 47, 49, 50, 53, 68, 70
Кузьменка Сьцяпан, 26
Кузьменка Янка, 25, 26, 33, 48 , 62, 63 , 68 , 70, 73, 94, 122, 179
Кулакоўскі, 18
Кульчыцкі С., 74, 281
Купала Янка, 79, 80, 87, 91, 198
Купцэвіч Фэлікс, 87, 92, 199
Курыленка Апанас, 26, 33, 69, 280
Курыленка Васіль, 26
Курыленка Міхал, 26
Курылка, 161
Кучын Валянтын, 138, 146
Лантас Аўген, 25, 26, 73, 75, 94, 113, 122, 138, 146, 179
Лантас Васіль, 26, 69, 96
Ластоўскі Вацлаў, 63, 77, 78, 80, 82, 84
Лебяда Тодар, 22, 190, 283
Лейкін Л. Я„ 63, 66—68, 70, 71
Ленін Уладзімер Ільліч, 30, 43, 129, 151 —153, 155, 172, 188, 282
Лесік Язэп, 63, 80, 91, 182
Лістапад Юры, 31, 200
Ліхадзіеўскі Сьцяпан, 199, 303
Лужанін Максім, 199, 303
Люцко П., 31,32,97
Ляжневіч Алесь, 85
Макарэўскі Аляксей, 89
Мамонька Язэп, 77
Мамчыц Мікола, 90
Марголін Ю. Б., 156
Мартаў (Цэдэрбаўм) Л., 66
Марыя Іванаўна (манахіня-сястра), 177
Марыя Іванаўна (сакратарка Санчасьці), 177
Марыя Сьцяпанаўна, 177
Мэльхісэдэк, 74
Мікалай 2-гі, 191
Міськевіч Хама, 55, 57, 200
Міцкевіч Адам, 90
Молатаў Вячаслаў, 149
Мрый (Шашалевіч) Андрэй, 199
Мустаф’еў, 138, 169
Мялешка Міхал, 86
Мятла Пятро, 199
Мяцельскі, 97, 106
Навіцкі М., 74
Насеньнік Антон, 75, 79, 94, 122, 146, 169
Наскоў, 127
Невядомскі, 35
Некрашэвіч Сьцяпан, 63, 77, 82, 87, 91
Нікановіч Мікола, 199
Новік Мікола, 26
Новікаў, 102—104, 127
Новікі (браты), 18
Папоў, 177
Паўлаў, 51, 52
Паўскі Д„ 73, 74, 94
Пацемкін Р., 162, 164
Пашкевіч Мікола, 76
Пашкевіч Янка, 76
Пашын Ян, 37, 74
Петрыкаў Янка, 97—99, 120—122, 169
Пігулеўскі А., 74, 281
Пічэта Ўладзімер, 85
Попэнгаймэр, 156
Потас У., 91
Пракулевіч Уладзімер, 82
Прышчэпаў Зьмітро, 39, 77, 84, 89, 91, 92 .
Пушча Язэп (Плашчынскі), 85, 107, 303
Пятлюра Сымон, 138
Радкевіч, 83
Райнэр Якуб, 182
Рак-Міхайлоўскі Сымон, 199
Раменскі Філарэт, 74, 281
Рапапорт М., 78
Родзевіч Леапольд, 200
Родзевіч Часлаў, 89, 200
Розэнфэльд, 177
Рудчанка Васіль, 19, 21, 26 ,
Рузвэльт Франклін, 31
Савельлеў, 102—104, 112, 118, 120, 121
Савйнак Лявон, 200
Салагуб Алесь, 200
Салжэніцын Аляксандар, 282
Серада Іван, 80, 198
Серада Наля, 198, 199
Сідарэнка Апанас (Пеначкін), 199
Сіманоўскі, 53—58
Скандракоў Аляксандар, 89
Скарына Францішак, 87, 88
Смоліч Аркадзь, 81, 88, 89, 198
Соркін, 38, 62, 69
Сохіеў Сусламбэк, 120, 122
Сталін, 29, 43, 95, 146, 152, 153, 155, 188, 189, 280, 281
Сталовіч Аўген, 19, 21, 25, 26, 46, 48, 62, 63, 68, 70, 73, 94, 106
Сталыпін, 95
Строганаў, 102—104, 120, 127
Стукаў, 104, 106, 120, 121, 127, 163
Сухан (аграном), 55, 57
Сухан Люба (студэнтка), 281
Сушынскі Язэп, 83, 90
Сьміц Люсьен, 123
Табанькоў Аляксандар, 36—38, 112, 117, 121, 122, 169
Тарашкевіч Браніслаў, 83
Таўбін Юлі, 199
Тацяна, 177
Тліпіеў Алі, 138, 157, 158
Трамповіч Павел, 82
Турук Федар, 81 ,
Турчын Валянтын, 26, 73, 94, 117, 122, 179
Улашчык Мікола, 86
Ульлінскі, 191
Уронскі Эдвард, 182
Усьпенскі Аўген, 199
Федарэнчык, 127
Фіш, 148
Францбэкаў Д., 183
Хабараў Ерафей Паўлавіч, 183, 184