Узнікненне кнігадрукавання ў Еўропе і Беларусі
Алесь Суша
Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 152с.
Мінск 2017
The work of this printing house included dictionaries, textbooks, liturgical and polemical literature. The first known issue, “Daily Prayers”, was published in 1595.
In total, more than 40 editions in Cyrillic and several dozen in Polish were published here. This publishing house reached a very high level in book design, especially in the woodcut technique. Moreover, the initials from F. Skaryna’s boards were used in the early books.
It worked intermitlently till 1749.
^E3WW#^5«feWW
ПОСЛЕДОВАТЕЛЙ ПЕРВОПЕЧАТННКА —
шткш
н^лз/К
ШЛШШАШМТІШ \ З/КАПВДШЛ^НЛет
Р^н/лч е 8 4 ^KHHfAVZ у4ЛТМ ^Н7т^НІН ыым ыкімзі МЛНЛЧ^ЛМШЧі&Ч^
К&$Ьм |ЖКЖТІШНБ^^^уу ш& ым^ д4 АА ТБ^АГН^’ІлеКглЎсіШАСА
™Н ^НН^ЖНУНІ ААПнт&шпей^лтн СА ПШ нп4тн НМ^ д^мнтй^лл^уБмшне. Нм<^^гГН^А$у ^ТМ МЛ'Тк ТБЖ „ Н
Псалтыр. Вільня: П. Мсціславец, 1576 Псалтйрь. Вйльна: П. Мстйславец, 1576 Psalter. Vilnia:
Р. Mscislaviec, 1576
УЗНІКНЕННЕ КНІГАДРУКАВАННЯ Ў ЕЎРОПЕ I БЕЛАРУСІ — ||116
ПАСЛЯДОЎНІКІ ПЕРШАДРУКАРА
6
^ШГЛ^О<ТБЛІУДБД„ <НД 'ДБДБД,<НДДБ|ДДДЛЛАД^ ^МЛАМЧ^ЛЙІШКЛ • KM а КЖ^«ЛнЬкОБЛ.Іаі«Б я^олнй'л’У’нкр тняп • іХлл^^однфд^д ІЗА^Л, ШДЛЛМ^Ь ^'К К^Лй.«|НЛйЖ(|ЦНД|ЛЛЛД« A рМЬЖНЦНАМННДЛАбЛ’АЛШ ндддь^рндлкжд. НАДПЖЯІ нь П^^Т&ІД&С <т М «^
ГДА
4
Евангелле. Вільня: друкарня Мамонічаў, 1600
Евангелйе. Вйльна: тйпографйя Мамонйчей, 1600
Gospel. Vilnia: printed by Mamonicy, 1600
ЧТМІ
вАШ'ГД a
МШЛЙШГН ^ЛГ&ШІ п«мн
‘ЫЛІіМЛЛ
ЫЫЬКбННлК
? ММЮіўКіііі ^Н^ММА. • <’ЛШПГЙН„ 1 іло&^ »л»
^ОЛііГГА^НН^Л^н^н TIAHSHriA. ^мюпоеу'гснк tt^tru 7 мтд&ктке нй«ў s ллышлені аііЧ'Ы’ГЫЛЛН «J^bf7H»yW
Х?™*МШН'^ такчкі кнлгымль пр^акц , йЛлт«« пш , ^^ „
ЛН ? ЫіСІДАНАПфА6Л<'МЛМ,Ь HtWiMiCfo ПЛ £ ЛХ°£пЫ*П<>АЫГМіІ^ ГЛЛЦЛ^НЛЛ<І^,НА^НйіА(е^ ПіГр'іаІІіЛлКІА£ЬІ 1& ‘ П^З&^ЛНЦІН Hnftnt^AHlfJH , ?і( імім.'імлль nfuxt^qitt шкдднід логфнк fi^MtA • ШС«Ж« 4ф^Ч>£к&м frrpdjrj^ g^yjJM^ ШН%^ Htnff&MM^KfyHfrHtiH; НГАКіГЮО вн КЫЫЦ^ KltnttHU П«|4ЕНПйп«,Г4Нй^^ЖД ЖАПОНДІ . KW&TH SotnfW'i*nffliiUt’ri,,fA 9KAA\ttlf ? HUO^AljJfHIC f HCAAH^fttlf . K^W^^fc ЧЧЛНЖ Ш&[СЖСНІС Шй ^ * Гцдынл
Евангелле ву'чыцельнае. Вільня: В. Гарабурда, каля 1580
Евангелне учйтельное. Вйльна: В. Гарабурда, около 1580
Didactic Gospel. Vilnia: V. Haraburda ,1580
——УЗНІКНЕННЕ КНІГАДРУКАВАННЯ Ў ЕЎРОПЕ I БЕЛАРУСІ ||118
Юеа^І^^^я^^Еа^Й — ПАСЛЯДОЎНІКІ ПЕРШАДРУКАРА
Віленская акадэмічная друкарня
Віденская акадэмічная друкарня, ці Віленская друкарня езуіцкай акадэміі, дзейнічала ў 15861805 гг.
Тут штогод выпускаліся да 15 выданняў на польскай і лацінскай мовах: падручнікі, палемічная, царкоўная і свецкая літаратура, жыціі святых, тэалагічныя і філасофскія творы. 3 1737 г. выдаваліся календары, а з сярэдзіны XVIII ст. газеты і часопісы.
Пры афармленні кніг выкарыстоўваліся сюжэтныя ілюстрацыі, партрэты, розныя формы гравюр (арнаментальная і геральдычная). Менавіта ў Віленскай акадэмічнай друкарні ўпершыню ў мастацтве ВКЛ была выкарыстана кніжная гравюра на медзі (1589). У тэхніцы гравюры на метале працавалі A. і Л. Тарасевічы, Л. Вілац, К. Гётке, Л. Крышчановіч і інш.
Внленская академнческая тнпографня
Внленская академпческая тнпографпя, нлп Внленская тнпографня незунтской академнн, действовала в 15861805 гг.
Здесь ежегодно выпускалпсь до 15 нзданнй на польском п латннском языках: учебннкн, полемнческая, церковная н светская лнтература, жнтня святых, теологнческне н фнлософскне труды. С 1737 г. пздавалнсь календарн, а с середмны XVIII в. газеты н журналы.
Прн оформленнн кннг нспользовалнсь сюжетные нллюстрацнм, портреты, разные формы гравюр (орнаментальная н геральднческая). Ііменно в Внленской академнческой тнпографнн впервые в пскусстве ВКЛ была прнменена кннжная гравюра на медн (1589). В техннке гравюры на металле работалн A. п Л. Тарасевнчн, Л. Внлац, К. Гетке, Л. Кршцановнч н др.
Малітвы і службы Багародзіцы Марыі... Вільня, 16781679
Ілюстрацыя каляндарнага цыклуА. Тарасевіча
Молйтвы й службы Богородйце Марйй... Вйльна, 16781679
Нллюстрацйя календарного цйклаА. Тарасевнча
Rosarium et Officium Beatae Mariae... Vilnia, 16781679
The illustration of the calendar cycle of A. Tarasievic
The Academic printing house in Vilnia
The Academic printing house in Vilnia, or the Vilnia Jesuit Academy printing house, operated during 15861805.
It annually published up to 15 editions in Polish and Latin: textbooks, polemical, church and secular literature, saints’ lives, theological and philosophical works. It issued calendars from 1737, and started to produce newspapers and magazines from the middle of the 18th century.
Plot illustrations, portraits, different engravings (ornamental and heraldic) have been used in book design. In 1589 engravings on copper were implemented in books for the first time in the Grand Duchy of Lithuania art.
A. Tarasievic and L. Tarasievic, L. Vilac, K. Hiotkie, L. Kryscanovic and others worked at this printing house and applied the technique of engraving on metal.
Exercitium
Officium
novum &ardcncem Ipintum conjunga acfeperin gratiarum adtione pia verier tantoque Redemptori&hofpici me nuquam ingratum, fed Hdum in omnibus miniftrum oftendam, Amen.
Малітвы i службы Багародзіцы Марыі. Вільня, 16781679.
Ілюстрацыя евангельскага цыклу А. Тарасевіча Молйтвы й службы Богородйце Март.. Вйльна, 16781679. Нллюстрацйя евангельского цйкла А. Тарасевйча Rosarium et Officium BeataeMariae... Vilnia, 16781679. The illustration of the evangelical cycle o f A. Tarasievic
|^tes^si^s№w^^^ggw!
—УЗНІКНЕННЕ КНІГАДРУКАВАННЯ Ў ЕЎРОПЕ I БЕЛАРУСІ—
— ПАСЛЯДОЎНІКІ ПЕРШАДРУКАРА
лоск
Лоская друкарня
Друкарня ў мястэчку Лоск (цяпер Валожынскі рн) была заснавана магнатам Я. Кішкам і дзейнічала ў 15721592 гг. Выдавецкай дзейнасцю тут займаліся кнігадрукары С. Будны, Д. Лянчыцкі, Я. Карцан, Ф. Балямоўскі.
Вядома каля 20 выданняў Лоскай друкарні на польскай і лацінскай мовах, сярод якіх пераклад «Новага Запавету» С. Буднага з прадмовай і каментарыямі(1574).
лоск
Лосская тнпографня
Тнпографня в местечке Лоск (теперь Воложннскнй рн) была основана магнатом Я. Кшпкой н действовала в 15721592 гг. йздательской деятельностью здесь заннмалнсь кннгопечатннкн С. Будный, Д. Ленчнцкнй, Я. Карцан, Ф. Болемовскнй.
Нзвестно около 20 нзданнй Лосской тнпографнн на польском н латннском языках, средн которых перевод «Нового Завета» С. Будного с преднсловнем н комментарнямн (1574).
LQSK
Printing house in Losk
This printing house in Losk (now Valozyn district) was founded by the magnate J. Kiska, and operated from 1572 till 1592. The bookprinters S. Budny, D. Lancycki, J. Karcan and F. Balamotiski worked there.
It is known that about 20 editions in Polish and Latin were published there, and the most famous is a translation of “The New Testament” made by S. Budny (1574).
Новы Запавет C. Буднага. Лоск, 1574 Новый Завет С. Буоного. Лоск, 1574 New Testament by S. Budny. Losk, 1574
ПОСЛЕДОВАТЕЛН ПЕРВОПЕЧАТННКА
MI ffl^»»^«®®W^
I FOLLOWERS OF THE FIRST PRINTER —
4
Евангелле B. Цяпінскага (каля 1580)
Евангелйе B. Тятшского (около 1580) Gospel by V. Ciapinski (1580)
ЦЯПІНА
Цяпінская друкарня
У 1570я гг. у маёнтку Цяпіна (цяпер Чашніцкі рн) дзейнічала друкарня В. Цяпінскага. Менавіта тут каля 1580 г. упершыню ў гісторыі ўсходнеславянскага кнігадрукавання было выпушчана адзінае выданне «Евангелля» паралельна на двух мовах царкоўнаславянскай і старабеларускай. Рукапісная прадмова В. Цяпінскага да «Евангелля» лічыцца адным з лепшых узораў беларускай патрыятычнай публіцыстыкі XVI ст.
тяпнно
Тяпннская тнпографня
В 1570е гг. в нменші Тяпнно (ныне Чашннкскнй рн) действовала тнпографня В. Тяппнского. ІІменно здесь около 1580 г. впервые в нсторнн восточнославянского кннгопечатання было выпуіцено едннственное нзданне «Евангелня» параллельно на двух языках церковнославянском п старобелорусском. Рукоппсное преднсловне В. Тяпннского к «Евангеліію» счнтается одннм нз лучшнх образцов белорусской патрнотнческой публпцпстіікп XVI в.
CIAPINA
Printing House of Ciapina
The printing house owned by V. Ciapinski operated in the 1570 s in the Ciapina estate (now Casniki district). Here in about 1580 the only edition of the Gospel was published in dual languages in Church Slavonic and in Old Belarusian), that was never done before in East Slavonic printing. The preface to the “Gospel” handwritten by V. Ciapinski, is considered as one of the best examples of Belarusian patriotic literature of the 16th century.
УЗНІКНЕННЕ КНІГАДРУКАВАННЯ Ў ЕЎРОПЕ I БЕЛАРУСІ
ПАСЛЯДОЎНІКІ ПЕРШАДРУКАРА
АШМЯНКА МУРАВАНАЯ
Ашмянская друкарня
Друкарня заснавана ў маёнтку Ашмянка Мураваная Ашмянскага павета (цяпер каля в. Мураваная Ашмянка Ашмянскага рна). Па адных дадзеных, яе заснаваў М. Дарагастайскі ў 1590 г., па другіх К. Дарагастайскі ў 1615 г.
Існаванне друкарні пацвярджаецца толькі адной вядомай кнігай кальвінісцкага прапаведніка і рэлігійнага пісьменніка В. Салінарыуса «Цэнзура...» (1615).
ОШМЯНКА МУРОВАНАЯ
Ошмянская тнпографня
Тнпографня основана в поместье Ошмянка Мурованая Ошмянского уезда (теперь около д. Мурованая Ошмянка Ошмянского рна). По одннм данным, ее основал Н. Дорогостайскнй в 1590 г., по другнм К. Дорогостайскнй в 1615 г.
Суіцествованне тнпографнп подтверждается только одной нзвестной кннгой кальвпнпстского проповедннка п релпгпозного ппсателя В. Солннарпуса «Цензура...» (1615).
ASMYANKA MURAVANAJA
The printing house in Asmiany
It was based in Asmyanka Muravanaja area of Asmiany county (today this place is close to Muravanaja Asmyanka village, district of Asmiany). According to some sources, it was founded in 1590 by N. Darahastajski, and to others in 1615 by K. Darahastajski.
The existence of this printing house is confirmed only by a single wellknown book “Censure...” (1615) issued by V. Solinarius, the Calvinistic preacher and the religious writer.
HF
i^dfiet^p^aodpr^ zebyovtakfa* tkiebtedy^hwale ‘BoZey^y $bawientu£ko* dUvet yjamycb siebie.y drugich: rfprawo? wab tdniechali. Oddawam tedy y ojiarut?
pracd moi?: ^. №. me* юіеісе №. Tanu nd swiadectwo wisc^ne ^eldidey powol* nosbi moiey. ’ ‘■Pana Toga zdwfieprofac: a* by on TP. №. memu №. Tanu: ^d^yt^o pobo&ne ^drdnieypracd, kt or a TP. №. moy №. Tan : cbptliwK y $ ^idkim vsiiowaniem dlacbwiyswictey iego,podeymowdb rdcty^ hoynib docpesnib y ^iec^niet ^do* brocifwey To^iey'.ndgrad^di raozyh pdro* via dingo dobrego pr&tyorgdiac. Rainie „ ^u^kim domoji^em W .№. тей № .Ta* ndt pacnym y milym . Prozac ^ytym TP.MTdrnego mnie wieke №. Tana : dbys W. №.moy №. Tan, tepracd odemnie flugi toego wejoiym obem pr^yiaoa^yx mnie y o* neyx az do'koncd №iiosbio»ym Tdnem, obronca, y Tromotorem zojiMb racpyl, W Osmtome *5» Aprilis A. D. j 6 J 5.