КНІГІ ОНЛАЙН
з 0)^1 КЛІ&1ЕНД.ОН. Polacak Published with the financial support of parish Mother of God of Zyrovicy, Cleveland, Ohio, USA. Друкуецца пры фінансавай дапамозе царквы Жыровіцкае Божае Маці, Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы, г. Кліўленд, штат Агаё. Рэдакцыйная калегія: Сьвятлана Белая (рэдактар), Міхась Белямук (сакратар), Янка Салавянюк (мастак), сябры Сяргей Карніловіч, Іна Каханоўская, Вольга Дубаневіч (МакДэрмат), Лідзія ЛазарХаненка, Янка Ханенка. Editorial board : Svetlana Belaia (Editor), Michael Bielamuk (Secretary), Jan Solowienuk (Artist), Members Serge Kamilovich, Ina Kachanovski, Olga Dubanevich (Me Dermott), Lydia LazarChanenka, Yanka Chanenka. Ганаровыя сябры рэдкалегіі: Анатоль Белы, Іосіф Юхо. Прозвішчы падпішчыкаў і ахвярадаўцаў рэдакцыя будзе публікаваць у часопісе. All correspondence shoud be adressed to: S.Belaia or M.Bielamuk, 10915 Lake Rd., Cleveland, Oh. 44102, USA. Tel. (216) 6513451 Фотарэпартаж нашага карэспандэнта Анатоля Яўхімавіча аб красавіцкіх падзеях 1991 года ў Менску чытайце на 29 б. Мхсеніше Зсрагішгпі OFFICE OF THE GOVERNOR RESOLUTION WHEREAS, Byelorussians in Europe are fighting to preserve their language, culture and independence; and WHEREAS, On March 25, 1991, Byelorussians all over the world will mark the 73rd anniversary of the Proclamation of the Independence by the Byelorussian National Republic; and WHEREAS, The ByelorussianAmerican Association of Cleveland will commemorate the 73rd Anniversary of the Proclamation of the Independence by the Byelorussian National Republic on March 24, 1991; THEREFORE, I, George V. Voinovich, Governor of the State of Ohio, hereby designate March 25, 1991 as 73RD ANNIVERSARY OF THE PROCLAMATION OF INDEPENDENCE BY THE BYELORUSSIAN NATIONAL REPUBLIC throughout the State of Ohio, and invite all Ohio's multicultural communities to join in appropriate observances and in paying tribute to the vital role, past and present of the Byelorussian community in all avenues of endeavor, and in fostering cooperation between all segments of our indivisible multiethnic communities. Фотарэпдртаж нашага карэспандэнта Анатоля Яўхімавіча аб красавіцкіх падзеях 1991 года ў Менску чытайце на 29 б. ON THIS 20TH DAY OF MARCH, 1991; Consrtss of tfje ®niteb states ЯавЬіпд^оп. Э€ 20515 ^rndamaiinn Worn Шіій States Benatar Нпшагіі lit. iHetgEnbaum WHEREAS: On this day of March 24, in the year 1991, The ByelorussianAmerican Association will commemorate the 73rd Anniversary of the Proclamation of Independence by the Byelorussian Republic; and WHEREAS: Though the Republic was crushed by the Soviet Army, the memory of this gallant effort will live on in the hearts of the Byelorussian people; and WHEREAS: Freedom is a state of being that cannot be too highly prized. It is a goal that all must continually strive for; and Fob: THE 73bd ANNIVERSARY OF THE PROCLAMATION OF THE INDEPENDENCE OF THE BYELORUSSIAN NATIONAL REPUBLIC Eg: CONGRESSWOMAN MARV ROSE OAKAR WHEREAS, СопдьеАА La especiaLLy pteaAed to note, the 73bd AnniuebAOby о^ the PbocLamation o^ the Independence o^ the ByeLobuAALon NationaL. RepubLLc, which La being cetebrated by the ByetobuAALanAmerican AAAOciation o^ CLevetand, at the ByetobaAAianAmebLcan CuLtubai. Center HOU Webster Road, StrongsviLLe, Ohio on Sandau, Mauch 24, 1991; and WHEREAS, The members oi the ByeLoruASianAmerLcan AAAoctation annuaLty mark. the Independence о^ ByetoruAAta and join with ByetobuAAians abound the Wo bid to preserve their Language and cuiture; and WHEREAS, ALL. ByetonussianA stand together Ln their struggle ior Fbeedom and Independence ^ob ByetobuAALa; now, therefore WHEREAS: Due to the breathtaking changes in eastern Europe, which have set the stage for fundamental structural changes in the Soviet Union, this goal of Byelorussian Independence may still be realized in the not so distant future. THEREFORE BE IT RESOLVED: That I salute the ByelorussianAmerican BE IT RESOLVED, That the СопдьеАА о^ the United States congratulates the ByetoruAsianAmebican AAAOciation o^ Cleveland, as they cetebbate the 73rd Anniversary o^ the Proclamation o^ the Independence o^ Byelorussia, and wishes them continued success Ln the future. Фйц of ФІЕЦЕІапЬ MICHAEL R. WHITE, MAYOR proclamation Designating March 25, 1991, as ’BYELORUSSIAN INDEPENDENCE DAY’ The ByelorussianAmerican Association of Cleveland is observing the 73rd Anniversary of the Proclamation of Byelorussian Independence with a dinner and commemorative program at the Byelorussian IndependenceAmerican Cultural Center, Sunday, March 24,1991, beginning at 1:30 p.m. On March 25, 1918, in the capital city of Minsk, the Rada and its Executive Council solemnly proclaimed the independence of Byelorussia, but the young Republic soon became a victim of Soviet imperialism and brutal occupation. Since that time, the Byelorussian people have been deprived of political and religious freedom in their homeland. Despite persecution, the Byelorussian patriots have continued to fight for the reestablishment of their Godgiven rights and independence. Today, Byelorussia is a member of the United Nations, not as a free country, but under Soviet control I am honored to join with the citizens of Cleveland in extending this warm expression of best wishes to John Chanenka, President of the ByelorussianAmerican Association of Cleveland, the other officers and members as they commemorate this historic day in the lives of all Byelorussians. NOW, THEREFORE, I, Michael R White, the 54th Mayor of the Ci^ of Cleveland, do hereby proclaim March 25,1991, as "BYELORUSSIAN INDEPENDENCE DAY’in Cleveland. I have issued an Executive Order to display the Byelorussian flag above City Hall on this day. I urge all citizens to join me in wishing for those of Byelorussian heritage in this city, state, and nation, freedom for their beloved homeland. IN WITNESS WHEREOF, I have set my hand and caused the Corporate Seal of the City of Cleveland to be affixed on this 25th day of March in the year 1991. ^M MAYOR Polacak Published with the financial support of parish Mother of God of Zyrovicy, Cleveland, Ohio, USA. Друкуецца пры фінансавай дапамозе царквы Жыровіцкае Божае Маці, Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы, г. Кліўленд, штат Агаё. Рэдакцыйная калегія: Сьвятлана Белая (рэдактар), Міхась Белямук (сакратар), Янка Салавянюк (мастак), сябры Сяргей Карніловіч, Іна Каханоўская, Вольга Дубаневіч (МакДэрмат), Лідзія ЛазарХаненка, Янка Ханенка. Editorial board : Svetlana Belaia (Editor), Michael Bielamuk (Secretary), Jan Solowienuk (Artist), Members Serge Kamilovich, Ina Kachanovski, Olga Dubanevich (Me Dermott), Lydia LazarChanenka, Yanka Chanenka. Ганаровыя сябры рэдкалегіі: Анатоль Белы, Іосіф Юхо. Прозвішчы падпішчыкаў і ахвярадаўцаў рэдакцыя будзе публікаваць у часопісе. All correspondence shoud be adressed to: S.Belaia or M.Bielamuk, 10915 Lake Rd., Cleveland, Oh. 44102, USA. Tel. (216) 6513451 Зьмест Пачынальнікі Анатоль Белы. Вытокі нацыянальнай сьвядомасьці (Заканчэньнеі. . 3 Наша гісторыя Вадзім Круталевіч. 25 сакавіка 1918 г. у гісторыі самавызначэньня Беларусі 8 Ірына Масько. Фальшываманэтчыкі старжытнага Полацка . 11 Леанід Лыч. Беларусізацыя (Працяг)..............................14 Эрнэст Ялугін. Сьвечкі на Дзяды.(Працяг)........................18 Памяць зямлі Віктар Новік. Лёс музыканта.....................................24 Яўген Гучок. За што загінуў ён, Грачанікаў?.....................28 Пад белчырвонабелым сьцягам Анатоль Яўхімавіч. «Мы выйдзем шчыльнымі радамі...» ... 29 Згукі Бацькаўшчыны Віктар Шніп. Баляда 25 Сакавіка.................................33 Зьніч. Беларусі (Да Сьвята).....................................33 Анатоль Дарожскі. «Не давайце чужынцамі быць!» .... .33 «Вянок » з калекцыі Тацьцяны Лапіцкай...........................34 Роднае слова Сьвятлана Белая. Максімава Яраславія............................36 Масей Сяднёў. «Светлы міг» Яна Чыквіна..........................43 Далёкае і блізкае Міхась Белямук. Пачатак........................................ 46 Пётра Нядзьвецкі. «Ой, ды забалела маё сэрцайка...» .... 49 М.Дубок. Пётра Звонны.......................................... 50 ЗЬрцало жнтнж Міхась Чаромха. Званы Беларусі..................................51 Чарнобыльскі шлях Васіль Якавенка. Наканаваньне...................................55 Ірына Кісялёва. Чарнобыль: спроба аналізу сітуацыі (Працяг) 60 3 жыцьця эміграцыі............................................. 66 Янка Салавянюк. Мастацкае афармленьне вокладкі, ілюстрацыі да артыкулаў «Беларусізацыя», «Максімава Яраславія», «Сьвечкі на Дзяды». На першай бачынцы вокладкі: эскіз іконы Жыровіцкай Божай Маці, якая зна ходзіцца ў царкве Жыровіцкае Божае Маці ў Кліўлендзе. Мастак Янка Сала вянюк. *®Ф®*#®®*®Ф®®®** Пачынальшкі ®®®®®®®®®®®®®®®®®®® Вытокі нацыянальнай сьвядомасьці Анатоль Белы Найбольш ярка працэс фарміра ваньня нацыянальнай самасьвядомасьці беларускага народу праявіўся ў часы паўстаньня ў Беларусі ў 1863 г. Яно выклікала ўздым рэвалюцыйнай публіцыстыкі, спрыяла зьяўленьню най больш значных мастацкіх твораў. Сярод удзельнікаў паўстаньня знаходзіліся Вінцэнт Дунін—Марцінкевіч, Франьцішак Багушэвіч, Арцём ВярыгаДарэўскі, Юльян Бакшанскі і іншыя. Паўстаньне дало магутны штуршок разьвіцьцю нацыянальнай самасьвядомасьці. У беларускую літаратуру прыйшлі нацыя нальныя пісьменьнікі: Франьцішак Багушэвіч, Янка Лучына, Альгерд Абуховіч, Фэлікс Тапчэўскі, Адам Гурыновіч, Марыя Косіч. Але, бадай, самым яркім прадстаўніком рэвалюцыйнай дэмакратычнай думкі тагачаснай Беларусі быў Кастусь Каліноўскі. Яго «Мужыцкая праўда» — першая нелегальная газэта, што зьвярнулася непасрэдна да бела рускага селяніна на яго мове, зьяўляецца сапраўдным узорам публіцыстыкі. Заканчэньне. Пачатак у №2. Дзейнасьць Каліноўскага —яркі паказчык абуджэньня нацыянальнай самасьвядомасьці беларускага народа й адначасова актыўны каталізатар гэтага абуджэньня. Яна ўнесла значны ўклад у разьвіцьцё беларускай літаратурнай мовы, рэвалюцыйнай публіцыстыкі, беларускай дэмакратычнай прэсы, паэзіі.