Беларуская энцыклапедыя Т. 18
Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 472с.
Мінск 2004
лей аўтамабіляў і трактароў. Дзярж. прэмія Беларусі 2000.
Тв:. Электротермнческая технологня нанесенйя зашнтных покрытчй. Мн., 1966 (разам з І.А.Купрыянавым, А.І.Шаўцовым); Теорня й практвка газопламенного напылення. Мн., 1993 (у сааўт.); Зашнтные коррознйностойкме покрытая. Мн., 1996 (у сааўт.); Теорчя й практнка нанесення заіцнтных покрытвй. Мн., 1998 (у сааўт.).
ІВАШКЁВІЧ Алег Анатолевіч (н. 19.9.1954, г. Белая Царква, Украіна), бел. хімік. Др хім. н. (1998). Скончыў БДУ (1976), дзе і працуе (у 1987—93 заг. лабараторыі; з 1993 нам. дырэктара, з 1997 дырэктар НДІ фіз.хім. праблем). Навук. працы па фізікахіміі тэтразолаў, тэрмічным раскладанні і гарэнні кандэнсаваных сістэм, прыкладной квантавай хіміі. Распрацаваў новае пакаленне высокаэфектыўных кампанентаў кампазіцый для энергет. устройстваў і арганізаваў іх прамысл. вытвсць. Выявіў і
даследаваў новы від гарэння — вадкаполымнае гарэнне (разам з інш.).
Te.: A New Type of SelfOrganization in Combustion (y сааўт.) // Nature. 1986. Vol. 323, №6; DFT Study of Electronic Structure and Geometry of Neutral and Anionic Silver Clusters (разам з В.Э.Матулісам, В.С.Гурыным) // Joum. Molecular Structure (Theochem). 2003. Vol. 664—665, №11; Квантовохнмвческое йсследованне относнтельной устойчнвостн нзомеров Nзамешенных тетразолов (у сааўт.) // Журн. обшей хнмнн. 2003. Т. 73, вып. 2.
ІГНАРА (Ignarro) Луіс (н. 31.5.1941, НьюЙорк), амерыканскі вучоны ў галіне фармакалогіі. Др філасофіі (1966). Скончыў Калумбійскі унт (1962). 3 1979 праф. Цюланскага унта (г. Новы Арлеан), з 1985 праф. мед. школы (г. ЛосАнджэлес). Навук. працы па вывучэнні ролі аксіду азоту ў кардыяваскулярнай сістэме. Незалежна ад Р.Фурхгата выявіў, што газ, які вьшзяляецца і расшырае крывяносныя сасуды пры распадзе нітрагліцэрыны ў арганізме, — аксід азоту. Нобелеўская прэмія 1998 (з Фурхгатам і Ф.Мурадам; гл. Дадатак).
ІГЎМНАЎ Сяргей Аляксандравіч (н. 11.11.1967, Мінск), бел. вучоны ў галіне педыятрыіпсіхатэрапіі. Др мед. н. (2000). Скончыў Мінскі мед. унт (1990). 3 1991 у Рэсп. дыспансеры радыяцыйнай медыцыны. 3 1995 у Бел. мед. акадэміі паслядыпломнай адукацыі (заг. курса дзіцячай псіхатэрапіі). Навук. працы па вывучэнні псіхічных расстройстваў у насельніцтва пасля Чарнобыльскай аварыі.
Тв.: Обшая пснхотерапня. Мн., 1999 (у сааўт.).
ІЗЕТГБкГАВІЧ Алія (8.8.1925—21.10.2003), дзяржаўны і паліт. дзеяч Босніі і Герцагавіны. Др тэалогіі. У 1946 асуджаны за калабарацыянізм у час 2й сусв. вайны і ў 1983 — за «ісламскі фундаменталізм», правёў у турмах Югаславіі 8 гадоў. Аўтар «Ісламскай дэкларацыі» (1970, апубл. ў 1990). У 1989 стварыў і ўзначаліў мусульм. Партыю дэмакр. дзеянняў, якая разгарнула барацьбу за выхад Босніі і Герцагавіны са складу Югаславіі. Прэзідэнт Босніі і Герцагавіны з 1990. Аўтар прац па тэорыі і гісторыі ісламу.
М. СДаўгяла.
ІЛЫНА Зінаіда Макараўна (н. 28.8.1937, в. Зарэчча Аршанскага рна Віцебскай вобл.), бел. вучоныэканаміст. Др эканам. н. (2000), праф. (2000). Акад. Міжнар. АН інфармацыі, інфарм. працэсаў і тэхналогій (2001). Скончыла БСГА (1959). 3 1959 на камсам. рабоце ў Віцебскай вобл. 3 1974 у Бел. НДІ эканомікі і арганізацыі сельскай гаспадаркі, з 1980 у Інце агр. эканомікі Нац. АН Беларусі (заг. аддзела). Даследуе фундаментальныя асновы рыначных адносін у аграпрамысл. комплексе, тэорыю і метадалогію нац. харч. бяспекі і механізмы яе дасягнення, фарміраванне і функцыянаванне харч. рынкаў. Адзін з аўтараў кн. «Нацыянальная бяспека Рэспублікі Беларусь. Сучасны стан і
перспектывы» (2003), навуч. дапаможніка «Рынкі сельскагаспадарчай сыравіны і харчавання» (2000).
Тв:. Проблемы продовольственной безопасностн н нх решенне: Теорня, методологчя, практнка. Мн., 1998; Рынок продовольствня м сельскохозяйственного сырья: Методологмя, проблемы формнровання, перспектнвы развнтня. Мн., 1998; Научные основы продовольственной безопасностм. Мн., 2001.
ІЛЬЮІІІЧАНКА Аляксандр Фёдаравіч (н. 26.5.1956, Мінск), бел. вучоны ў галіне матэрыялазнаўства. Др тэхн. н. (1998), праф. (2001). Акад. Бел. інж. акадэміі (1997). Вынаходнік СССР (1985). Скончыў БПІ (1978). 3 1978 у Інце парашковай металургіі з доследнай вытвсцю (з 1997 дырэктар). Адначасова з 1997 у Бел. агр. тэхн. унце. Навук. працы па парашковай металургіі, ахоўных пакрыццях, кампазіцыйных матэрыялах. Распрацаваў асновы тэорыі фарміравання ахоўных парашковых пакрыццяў ва ўмовах зменлівага ціску навакольнага асяроддзя, метады і спосабы дыягностыкі працэсаў плазменнага напылення кампазіцыйных парашкоў. Дзярж. прэмія Беларусі 2000.
Тв:. Компьютерное моделнрованне процессов плазменного напыленпя покрытнй. Мн., 1998 (у сааўт ); Плазменные процессы в пронзводстве мзделнй электронной техннкй. Т. 1—3. Мн., 2000—2001 (у сааўт.); Остаточные напряження. Мн., 2003 (у сааўт.).
М.П.Савік.
ІНСТЫТЎТ АГРАРНАЙ ЭКАНбМІКІ Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Засн. ў 1957 у
Мінску як Эканомікі і арганізацыі сельскай гаспадаркі Беларусі НДІ. У 1988 перайменаваны ў Эканамічных праблем аграпрамысловага комплексу Беларускі НДІ. Пасля аб’яднання з інш. інтамі ў 1994 пераўтвораны ў Эканомікі і інфармацыі аграпрамысловага комплексу Беларускі НДІ, у 1999 перайменаваны ў Бел. НДІ агр. эканомікі. 3 2000 сучасная назва. Аддзелы (2004): арганізац.вытв. структур і эканам. рэгулявання; рынку; інфармацыі. У структуру аддзелаў уваходзяць сектары па асобных праблемах агр. эканомікі (вытв.тэхн. аграсервісу, зямельных адносін, прыватызацыі, цэнаўтварэння, эканам. аналізу, фін. і падатковай палітыкі, інвесціравання і выкарыстання капіталу, прац. рэсурсаў, знешнеэканам. адносін і маркетынгу, сац. развіцця сяла і інш. Аспірантура з 1957, дактарантура з 1996.
Асн. кірункі навук. даследаванняў: распрацоўка аптымальных малэлей і механізмаў кааперацыі і інтэграцыі суб’ектаў гаспадарання АПК, метадычных асноў індыкатыўнага планавання і прагназіравання с.г. вытвсці, арганізац.эканам. механізму рэфармавання прадпрыемстваў і aprцый АПК, развіцця агр. рынку працы і стымулявання работнікаў сельскай гаспадаркі, харч. бяспекі краіны, фарміравання эфектыўнай сістэмы маркетынгу — збытавой і знешнеэканам. дзейнасці АПК і інш. Інт — галаўная аргцыя па распрацоўцы дзярж. навук.тэхн. праграмы «Аг
394 інстытут рапрамкомплекс» па раздзеле «Эканоміка аграпрамысловай вытворчасці» на 2001—05. Інт выдае час. «Весці Акадэміі навук Беларусі. Серыя Аірарныя навукі», «Агроэкономнка»; міжведамасны тэматычны зб. «Эканамічныя пытанні развіцця сельскай гаспадаркі Беларусі». Выдадзены працы: «Інвестыцыйная дзейнасць у сістэме АПК» А.П.Шпака (1998); «Прагноз сацыяльнаэканамічнага развіцця аграпрамысловага комплексу Рэспублікі Беларусь да 2015 г.» (1999); «Рыначнае развіццё аграхарчовага комплексу: вывады і прапановы» (2000), «Эканамічная рэформа і прадпрымальніцтва, эфектыўныя метады» (2001), «25 год пошуку ісціны» У.Р.Гусакова (2003); «Курсам аграрных рэформ» (2001), «Навуковыя асновы перспектыўнага развіцця АПК Рэспублікі Беларусь» (2001), «Рэфармаванне аграпрамысловага комплексу» (2002); «Эфектыўнасць спецыялізацыі і кааперацыі ў сельскай гаспадарцы Рэспублікі Беларусь» (2002) і інш. У інце працавалі і працуюць акад. Нац. АН Беларусі Ў.РГусакоў і Г.М.Дыч, чл.кар. Нац. АН Беларусі І.М.Качура, дры эканам. н. \.П.Вараб’ёў, Л.П.Догіль, П.В.Лешчылоўскі (гл. Дадатак), У.В.Міласердаў, М.Ф.Пракапенка, В.М.Шапіра, К.П.Шпак і інш.
Літ:. Белорусскнй научнонсследовательскнй ннстнтут аграрной экономвкв, 1956— 2001: (45 лет). Мн., 2001. М.І.Салаўцоў.
ІНСТЫТЎТ ДЗЯРЖАВЫ I ПРАВА Нацыянальнай а к а д э м і і навук Беларусі, навуковая ўстанова. Засн. ў 1999 на базе прававых аддзелаў Інта філасофіі і права Нац. АН Беларусі. Аддзелы (2004): тэорыі і гісторыі дзяржавы і права, канстытуцыйнага, адм. і міжнар. права, прац. і грамадз. права, прыродарэсурснага, агр. і экалагічнага права; сектары: прававых праблем навук. дзейнасці, параўнальнага правазнаўства і праблем удасканалення заканадаўства; аспірантура, савет па абароне кандыдацкіх і доктарскіх дысертацый.
Гал. кірункі даследаванняў: аналіз фактараў, якія ўплываюць на працэс фарміравання прававой дзяржавы, стану правасвядомасці сучаснага бел. грамадства; распрацоўка праблем суадносін нац. і міжнар. права, фарміравання аптымальнай сістэмы органаў дзярж. кіравання, аховы прац. правоў грамадзян і ўдасканалення гасп. заканадаўства ва ўмовах фарміравання прававой дзяржавы, дзярж. рэгулявання с.г. вытвсці і прававога становішча яго суб’ектаў; павышэнне эфектыўнасці прыродарэсурснага заканадаўства ва ўмовах пераходу да рынку; удасканаленне заканадаўства ў навук. і інавацыйнай сферах. Інт займаецца распрацоўкай і экспертызай праектаў нарматыўных прававых актаў, канцэпцый і праграм: новая рэдакцыя Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб зямлі, праекты законаў «Аб сялянскай (фермерскай) гаспадарцы», «Аб горадабудаўнічым планаванні, заніраванні і забудове тэрыторыі», «Аб экалагічным страхаванні ў Рэспублійы Беларусь», «Аб дзяржаўных гарантыях і палтрымцы інавацыйнай дзейнасці», канцэпцыя рэфармавання мясц. кіравання і самакіравання ў Рэспубліцы Беларусь і інш. Выдадзены працы: «Гісторыя дзяржавы і права Беларускай ССР» (т. I—2, 1975—76), «Палітычная сістэма: стан і развіццё» А.У.Матусевіча (кн. 1—2, 1992), «Падаткі: праблемы прававога рэгулявання» Л.М.Мароза (1999), «Каментарый да Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь» (2000), «Вяршэнства права — аснова пабудовы прававой дзяржавы» (2001), «Прававыя праблемы стварэння
Саюзнай дзяржавы» (2001), «Працоўнае права» (2002), «Аграрнае права Рэспублікі Беларусь. Агульная частка» І.П.Кузьміч і М.В.Сторажава (2003), «Гісторыя Беларусі: станаўленне нацыянальнай дзяржаўнасці (1917—22 гг.)» В.А.Круталевіча (2е выд. 2003), «Земскае самакіраванне ў Беларусі (1905—17)» В.П.Слабажаніна (2е выд. 2003) і інш. У інце працуюць (працавалі) чл.кар. Hau. АН Беларусі С.П.Маргунскі, ВЛ.Семянкоў, М.В.Сторажаў, ВХ.Шабайлаў, дры юрыд. навук. КМ.Абрамовіч, ВА.Круталевіч, АУ .Матусевіч, АУ.Цікавенка і інш.
У.П.Ізотка.
ІНСТЫТЎГ КАМАНДНАІНЖЫНЁРНЫ Міністэрства па н а д звычайных сітуацыях (МНС) Рэспублікі БелÐ