• Газеты, часопісы і г.д.
  • Беларуская энцыклапедыя Т. 18

    Беларуская энцыклапедыя Т. 18


    Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
    Памер: 472с.
    Мінск 2004
    973.34 МБ
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    ƒ Бел. сан.гігіенічным НДІ, з 1981 у Мінскім мед. інце. 3 1983 вучоны сакратар сектара геранталогіі АН Беларусі. 3 1988 у інце
    
    
    радыебіялогіі (з 1995 заг. лабараторыі эндакрыналогіі). Навук. працы па гарманальных і малекулярнаклетачных механізмах рэгуляцыі вугляводнага, тыроіднага і кальцыйфосфарнага абмену пры дзеянні іанізавальнага выпрамянення, радыеадчувальнасці біял. мембран і карэкцыі парушэння іх функцыі ва ўмовах фракцыянавання і камб. дзеяння іанізавальнага выпрамянення.
       Тв:. Влнянне ноннзнруюшего нзлучення на актввность шелочной фосфатазы в транспорт
       ⁴⁵Са прн гнпотнреозе // Докл. АН Беларусв. 1997. Т. 41, № 5; Раднобнологня. Гродно, 2003 (разам з Э.А.Галіцкім, У.К.Песцісам).
    
    БАГНІЧ Сяргей Анатолевіч (н. 12.6.1964, г. Гарадок Віцебскай вобл ), бел. вучоны ў галіне спектраскапіі арган. злучэнняў. Др фіз.матэм. н. (2000). Скончыў БДУ (1986). 3 1986 у Інце малекулярнай і атамнай фізікі Hau. АН Беларусі. Навук. працы па даследаванні транспарту энергіі электроннага ўзбуджэння ў неўпарадкаваных арган. асяроддзях і яго кам’ютэрным мадэліраванні. Устанавіў асн. заканамернасці міграцыі энергіі трыплетнага ўзбуджэння ў цвёрдых растворах арган. злучэнняў і высветліў механізмы залежнасці яе эфектыўнасці ад прыроды цвердацельнай матрьшы і ўласцівасцей сістэмы ў цэлым.
       Тв:. Ммграцня трнплетных возбужденнй сложных молекул в неупорядоченных средах н в снстемах с огранпченной геометрмей // Фнзнка твердого тела. 2000. Т. 42, № 10; Origin of delayed fluorescence of a laddertype methylpoly(paraphenylene) doped with Pt(II) octaethylporphirin (разам з Х.Бэслерам) // Chemical Physies Letters. 2003. Vol.381, № 3—4.
    
    БАЕЎ Аляксей Раманавіч (н. 18.7.1951, г. Баранавічы Брэсцкай вобл.), бел. фізік. Др тэхн. н. (1999). Скончыў БДУ (1973). 3 1974 у Інце цепла і масаабмену, з 1976 у Фіз.тэхн. інue, з 1980 у Інце прыкладной фізікі Нац. АН Беларусі. Працы па акустыцы і гідрадынаміцы палярызавальных асяроддзяў. Распрацаваў фіз. асновы выкарыстання магнітавадкасных гукаправодаў для кіравання патокамі акустычнай энергіі.
       Тв:. Ультразвуковые преобразователн с магннтнымв контактнымн жйдкостямн. Мн., 1985 (у сааўт.); Магннтные жндкостн в технйческой акустнке н неразрушаюшем контроле. Мн., 1999 (разам з Г.Я.Канавалавым, А.А.Маёравым). М.П.Савік.
    
    БАЁШКА Аляксандр Аляксандравіч (н. 25.12.1952, в. Цяплухі Асіповіцкага рна Магілёўскай вобл.). бел. вучоны ў галіне медыкабіял. навук. Др мед. н. (1997), праф. (2003). Скончыў Мінскі мед. інт (1975). 15 гадоў працаваў практычным урачом. 3 1990 у Бел. мед. унце. Навук. працы па праблеме тромбаэмбалічных ускладненняў. Распрацаваў і ўкараніў у клінічную практыку сучасныя метады дыягностыкі і лячэння вострага інфаркту кішэчніка, траўмаў сасудаў брушной поласці, варыкознай хваробы.
        Тв:. Послеоперацнонный тромбоз глубокмх вен ннжннх конечностей н тромбоэмболня
    
    
    легочной артернп: эппдемнологня, патогенез, профнлактнка. М., 2000; Неотложные состояння: днагностнка, тактмка, леченме: Справ. для врачей. Мн., 2002 (разам з П.І.Булаем, І.В.Васілеўскім); Анрнологня н сосуднстая хмрургня: Курс лекцнй. Мн., 2003.
    
    БАЖАНАЎ Уладзімір Аляксандравіч (н. 27.2.1946, г. Таганрог, Расія), бел. гісторык, палітолаг. Др гіст. н. (1998), праф. (2003). Скончыў Унт дружбы народаў імя П.Лумумбы ў Маскве (1974). 3 1974 на камсам. і парт. рабоце ў Мінску, выкладчык Мінскай Вышэйшай парт. школы. 3 1989 у Інце паліталогіі і сац. кіравання, БДУ, з 1996 заг. кафедры паліталогіі, дэкан сац.эканам. фта Акадэміі парламентарызму і прадпрымальніцтва, з 1998 праф. кафедры паліталогіі і сацыялогіі Рэсп. інта вышэйшай школы БДУ. 3 2001 заг. кафедры паліталогіі Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Даследуе органы дзярж. улады, у т.л. Рэспублікі Беларусь, правы чалавека.
       Тв.: Восхожденне к абсолютной властн: (большевнкн н сов. государство в 20е гг.). Мн., 1995; Органы государственной властн Республмкн Беларусь: Метод. пособне. Мн., 1999; Полнтвческая снстема обшества. Мн., 2001; Констмтуцня Республнкн Беларусь н права человека. Мн., 2001; Констнтуцня Республнкм Беларусь: полнтол. аналнз: Учеб.метод. пособне. Мн., 2001; Полнтологня: Курс лекцнй. Мн., 2002 (у сааўт.); Нсторня белорусской государственностн: Учеб. пособне. Мн., 2002 (разам з В.Я.Астапоўскім. У.І.Маліноўскім); Методологня современной полнтнческой наукй. Мн., 2004.
    
    
    БАЖЙНАЎ Вікгар Пятровіч (н. 21.1.1941, г.п. Зіядзін Самаркандскай вобл., Узбекістан), бел. артыст аперэты (драм. тэнар). Засл. арт. Беларусі (2002). Скончыў Дзярж. інт тэатр. мастацтва ў Маскве (1970). У 1953—65 артыст хору, саліст Арэнбургскага тра муз. камедыі. 3 1970 саліст Бел. дзярж. муз. тра. Яго выканальніцтва вылучаецца жанравай характарнасцю, тэмпераментам, сакавітым гумарам. Сярод роляў: Несцерка («Несцерка» Р.Суруса), Сцяпан («Сцяпан — вялікі пан» Ю.Семянякі), Таўкачык («Калі заспявае певень» А.Чыркуна), Рауль, Тасіла, Раджамі, Антал Браш («Фіялка Манмартра», «Марыца», «Баядэрка», «Д’ябальскі наезнік» І.Кальмана), Іанель, Расільён, Арман («Цыганскае каханне», «Вясёлая ўдава», «Фраскіта» Ф.Легара), Айзенштайн, Энрыка, Аманай («Лятучая мыш», «Ноч у Венецыі», «Цыганскі барон» І.Штрауса), Фрэдзі («Мая цудоўная лэдзі» Ф.Лоу), Напалеон («Капялюш Напалеона» О.Штрауса), Гары Трэвар, Баптыста («Цалуй мяне, Кэт!» К.Портэра), Гаспадар шынка і Цэзар Галь («Вольны вецер» І.Дунаеўскага), Пабла («Пацалунак Чаніты» Ю.Мілюціна), Петра («Вяселле ў Малінаўцы» Б.Аляксандрава), Сярожа («Патрабуецца гераіня» В.Баснера), Міколка («Бабскі бунт» Я.Пцічкіна), Джо
    
    
    342 БАЙКОЎ
    
    Янкі («Дарагая Памэла» М.Самойлава), Мендоса («Даратэя» Ц.Хрэннікава).
    В. Г. Брылон.
    
    БАЙкдЎ Уладзімір Пятровіч (н. 15.1.1951, Мінск), бел. вучоны ў галіне машынабудавання. Др тэхн. н.’(1989), праф. (1990). Засл. вынаходнік Беларусі (1990). Скончыў БПІ (1973), дзе і працаваў. 3 1992 заг. кафедры Бел. нац. тэхн. унта, адначасова ў 1997—2002 1ы нам. старшыні Дзяржкамітэта па навуцы і тэхналогіях Беларусі. Навук. даследаванні па распрацоўцы экалагічна бяспечных і энергаэфектыўных хадавых сістэмах трактароў і інш. мабільных колавагусенічных машын. Прапанаваў метады мадэліравання, стварэння і выпрабавання энергаэфектыўных глебаахоўных хадавых сістэм трактароў, камбайнаў і інш. цягаватрансп. машын з эластычнымі рухачамі. Дзярж. прэмія Беларусі 1996.
        Тв:. Тракторные поезда. М., 1980 (у сааўт.); Шнны для тракторных поездов сельскохозяйственных машнн. М., 1988 (разам з У.М.Белякоўскім); Уннфнкацня н агрегатнрованне в проектнрованнн тракторов н технологнческнх комплексов. Мн., 2001 (у сааўт.).
    М. П. Савік.
    
    БАЙРАІІіФЎСКІ Барыс Амуратавіч (н. 10.7.1936, Мінск), бел. вучоны ў галіне цеплаэнергетыкі. Др тэхн. н. (1994). Скончыў БПІ (1959). 3 1964 у Інце цепла і масаабмену АН Беларусі. 3 1970 у Бел. філіяле Энергет. інта імя Г.М.Кржыжаноўскага. У 1979—98 у ВА Мінскэнерга. Навук. працы па ўдасканальванні тэхнал. працэсаў, мадэрнізацыі абсталявання ЦЭЦ, кацельных і цепласетак, распрацоўцы новых метадаў ацэнкі і аналізу іх тэхнікаэканам. паказчыкаў. Прапанаваў шэраг матэм. мадэлей даследуемых тэхнал. працэсаў.
        Тв.: Основы нетраднцнонного аналнза показателей экономнчностн ТЭЦ н обгеднненнй // йзв. АН Беларусн. Сер. фнз.техн. наук. 1995. № 3; Аналнз эффектнвностн работы теплосетей // Там жа. 1997. № 1; Факторный аналнз топлнвонспользовання прм комбнннрованном пронзводстве тепло н электроэнергнн на ТЭЦ // Пром. безопасность. 2003. № 11.
    
    БАЛАБАйбвіЧ Усевалад Канстанцінавіч (н. 1.1.1948, в. Скорычы Карэліцкага рна Гродзенскай вобл.), бел. вучоны ў галіне энергетыкі. Др тэхн. н. (2000), праф. (2003). Скончыў БПІ (1970). 3 1973 у Бел. нац. тэхн. унце (з 2000 праф. кафедры «Цеплавыя эл. станцыі»), 3 2003 нам. дырэктара ТАА «Венядзікт». Навук. працы па тэхнал. абсталяванні, схемах і рэжымах работы паратурбінных установак. Стварыў першую бел. паравую турбіну, новую тэхналогію пуску паравых турбін. Адзін з аўтараў дапаможніка па цеплатэхн. абсталяванні прамысл. прадпрыемстваў (Мн., 1983).
      Тв.: Усовершенствованне схем н режнмов работы теплофнкацнонных паротурбннных
    
    
    установок. Мн., 2000; йскусственные горючне газы. Мн.. 2000 (у сааўт.).
    
    БАЛАКІН Васіль Аляксеевіч (н. 21.5.1935, г. Кінгісеп Ленінградскай вобл., Расія), бел. вучоны ў галіне надзейнасці і даўгавечнасці машын. Др тэхн. н. (1982), праф. (1983). Скончыў Маскоўскае вышэйшае тэхн. вучылішча (1960). 3 1970 у Гомельскім унце (у 1970—72 дэкан фта, адначасова з 1971 заг. кафедры). 3 1989 заг. кафедры Гомельскага тэхн. унта. Навук. працы па пытаннях павышэння надзейнасці работы і зносаўстойлівасці машын. Распрацаваў асновы цеплавога разліку тармазоў і фрыкцыйных муфтаў, тэорыю кантакту полаз—лёд, метады мадэліравання дынамічных і цеплавых працэсаў у машынах, новыя канструкцыі фрыкцыйных тармазоў.
       Тв.: Тренне н нзнос прм высокхх скоростях скольження. М., 1980; Гядродннамнческяе процессы в условнях оплавлення поверхностей трення // Тренне н мзнос. 1995. Т. 16, № 3. БАЛАШЭНКА Сяргей Аляксандравіч (н. 15.8.1962, в. Стайкі Магілёўскага рна), бел. юрыст. Др юрыд. н. (2001). Скончыў БДУ (1989), дзе і працуе (у 1999—2002 дэкан фта кіравання і сац. тэхналогій, з 2002 дэкан юрыд. фта). Навук. працы па праблемах кіравання і аховы навакольнага асяроддзя, экалагічнага заканадаўства і агульнай тэорыі экалагічнага права. Чл. кваліфікацыйнай камісіі па адвакацкай дзейнасці Мінва юстыцыі Рэспублікі Беларусь.
       Тв.: Вопросы обіцей теорнн экологнческого права. Мн., 1991 (разам з А.І.Бабылёвым); Международноправовая охрана окружаюшей среды іі права человека. Мн., 1999 (разам з Т.І.Макаравай); Экологнческое право. Мн., 1999 (разам з Дз.М.Дземічавым); Государственное управленне в областн охраны окружаюшей среды. Мн., 2000; Обзор экологнческого законодательства Республнкн Беларусь. Мн., 2003 (у сааўт.).
    
    БАЛбТА МОХ, гідралагічны заказнік рэсп. значэння ў Міёрскім рне Віцебскай вобл. Засн. ў 1981 для захавання ў натуральным стане тарфянога масіву, які рэгулюе водны рэжым прылеглых тэр. і азёр. Пл. 4840 га. Тарфяны масіў канцовамарэннага ландшафту складзены з вярховага і пераходнага відаў торфу (86% агульнай плошчы). Асн. расліннасць — рэдкалессе. Балотны масіў багаты зараснікамі журавін, дзе расце таксама марошка прысадзістая. У Чырв. кнігу занесены