• Газеты, часопісы і г.д.
  • Беларуская энцыклапедыя Т. 18

    Беларуская энцыклапедыя Т. 18


    Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
    Памер: 472с.
    Мінск 2004
    973.34 МБ
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    зеяння антрапагенных фактараў (асабліва радыеактыўнага забруджвання) на аснове цытагенет. даследаванняў, цытагенет. маніторынгу.
       Тв:. Карыялогія флоры як аснова цытагенетычнага маніторынгу. Мн., 1991 (разам з В.І.Парфёнавым); Радноактнвное загрязненне растнтельностн Беларусм. Мн., 1995 (у сааўт.); Определнтель высшнх растеннй Беларусн. Мн., 1999 (у сааўт.).
    
    
    ДЗМІТРЫЕЎ Аляксей Леанідавіч (н. 23.9.1958, г. Гродна), бел. вучоны ў галіне медыцыны, фізіялогіі. Др мед. н. (1998), праф. (2000). Скончыў Гродзенскі мед. унт (1981), дзе і працуе з 1983 (з 2000 праф. кафедры мед. рэабілітацыі і немедыкаментознай тэрапіі). Навук. працы па праблемах развіцця, лячэння і прафілактыкі астэахандрозу пазваночніка і артрозаў суставаў.
       Тв.. Мануальная терапяя болевого снндрома прн остеохондрозе позвоночннка. Гродно, 1997.
    
    ДЗМІТРЫЕЎ Анатоль Максімавіч (25.7.1938, г.п. Краснагародскае Пскоўскай вобл., Расія — 5.10.2002), бел. вучоны ў галіне механізацыі с.г. вытвсці. Чл.кар. Акадэміі агр. навук Беларусі (1994). Др тэхн. н. (1983), праф. (1986). Скончыў Латвійскую с.г. акадэмію (1960). 3 1966 у Цэнтр. НДІ механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (Мінск; з 1972 заг. лабараторыі, з 1984 нам. дырэктара). 3 1993 дырэктар Бел. н.д. і канструктарскатэхнал. інта мясной і малочнай прамсці. 3 2001 праф. Бел. агр. тэхн. унта. Навук. працы па інтэнсіфікацыі тэхнал. працэсаў перапрацоўкі с.r. адходаў, выкарыстанні расліннай сыравіны ў мясамалочнай вытвсці.
        7в.: Стямуляцяя роста растеннй. Мн., 1986 (разам з Л.К.Страцкевічам); Ресурсосбереженне в мясомолочной промышленностн. Мн., 2000 (разам з У.С.Ветравым).
    
    ДЗЮБібК Анатоль Фёдаравіч (27.6.1895, г. Брэст — 3.1.1976), савецкі вучоныметэаролаг, заснавальнік касм. метэаралогіі. Др фіз.матэм. н. (1945), прафесар. Вучыўся ў Маскоўскім унце (1915—17). 3 1930 у Дзярж. геафіз. інue. У 1932—51 у Цэнтр. інце прагнозаў. 3 1943 у Маскоўскім унце (у 1947—71 заг. кафедры). Навук. працы па метэаралогіі і фізіцы атмасферы. Выканаў даследаванні па вызначэнні ветру і верт. скарасцей па полі ціску, прагнозе надвор’я па мясц. назіраннях, метадах экстрапаляцыі барычнага поля, выкарыстанні аэралагічных даных пры прагнозе надвор’я, інтэрпрэтацыі спадарожнікавай інфармацыі пра воблачнасць, праблеме ўтварэння ападкаў і
    
    
    інш. Удзельнік метэаралагічнага абслугоўвання экспедыцыі ІДз.Папаніна, транспалярных пералётаў сав. лётчыкаў і палётаў стратастатаў.
       Тв:. Мспользованме ветра на высотах в целях прогноза погоды. М., 1936; О цнркуляцнн в атмосфере м тмпах цнркуляцнн атмосферы над Европой н Западной Снбнрью. Свердловск; М., 1947.
       Літ:. Б е р е з м н В.М. К семмдесятнлетню профессора А.Ф.Дюбюка // Фнзнка атмосферы н океана. 1965. Т. 1, № 7.
    М.М.Касцюковіч.
    
    ДЗЯДКбЎ Анатоль Іванавіч (н. 24.7.1944, в. Лучын Рагачоўскага рна Гомельскай вобл.), савецкі касманаўтвыпрабавальнік. Ваен. лётчык 1га класа. Палкоўнік. Скончыў Харкаўскае вышэйшае ваен. авіяц. вучылішча лётчыкаў (1966), Ваен.паветр. акадэмію імя Ю.А.Гагарына. У 1970—83 у Цэнтры падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю.А.Гагарына. Прайшоў падрыхтоўку па праграме «Спіраль» і палёту на касм. караблях «Саюз» і арбітальных станцыях «Салют».
       Літ:. Советскне н россяйскне космонавты, 1960—2000. М., 2001. УС.Ларыёнаў.
    
    ДЗЯДбВА Людміла Мікалаеўна (н. 22.8.1951, г. Вазнясенск Мікалаеўскай вобл., Украіна), бел. вучоны ў галіне стаматалогіі. Др мед. н., праф. (2001). Скончыла Адэскі мед. інт (1974). 3 1984 у Бел. мед. унце (з 2003 заг. кафедры). Навук. працы па дыягностыцы, прагназіраванні, лячэнні і прафілактыцы асн. стаматалагічных захворванняў.
       Тв'. Vacuumd’Arsonvalision for treatment oral disease. Paris, 1994 (разам з Л.Дзянісавым); Сястематнка заболеваннй перяодонта // Стоматол. журн. 2002. № 2; Леченне чувствнтельностн дентнна в условнях экспернмента (разам з А.С.Саламевічам) // Пародонтологня. 2003. № 2.
    
    
    
    ДЗЯМ’ЙНАЎ Сяргей Яўгенавіч (н. 3.10.1952, г. Варонеж, Расія), бел. фізік. Др фіз.матэм. н. (1998). Чл. НьюЙоркскай АН (1994), Амер. астрафіз. тва (1996). Скончыў Варонежскі фіз.тэхн. інт (1975). 3 1975 у Інце фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў Нац. АН (з 1989 заг. аддзела). Навук. працы па квантавай нізкатэмпературнай фізіцы металаў, крыягенных эл.магн. сістэмах. Даказаў і эксперым. пацвердзіў з’явы кагерэнтнага магн. прабою і няпругкага электрондыслакацыйнага рассеяння ў металах. Распрацаваў магутны крыяправодны трансфарматар.
        Тв '. Квантовые явлення в алюмяння прн магннтном пробое (разам з В.І.Гасцішчавым) // Журн. экспернм. н теорет. фмзякм. 1978. Т. 74, вып. 3; Preparation and study of Т1 based superconductors (y сааўт.) // Progress in High Temperature Superconductivity. New York, 1989; Physicalengeneering problems of hyperconducting transformer construction (разам з А.А.Драздом, С.П.Закатавым) // Advance Criogenic Engeneering. 1996. Vol. 41.
    М.П. Савік.
    
    
    380 ДЗЯНІСАЎ
    
    ДЗЯНІСАЎ Леанід Сяргеевіч (н. 15.6.1931, с. Жаралёва Калужскай вобл., Расія), бел. вучоны ў галіне зваркі. Др тэхн. н. (1991). Акад. Бел. інж. акадэміі (1995). Скончыў Усесаюзны завочны машынабуд. інт (1962, Масква). 3 1988 у Бел. н.д. праекгнатэхнал. інце будва. 3 1992 у Інце зваркі і ахоўных пакрыццяў (у 1992—2000 нам. дырэктара). Навук. працы па тэорыі і пракгыцы павышэння якасці ў зварачных працэсах. Распрацаваў тэхн. асновы сертыфікацыі, элементы тэорыі і метады кіравання якасцю ў зварачнай вытвсці. Прэмія CM Беларусі (1981).
       Тв.: Разработка а внедренае эффектавных методов повышення качества сварных работ в стромтельстве. Мн., 1981; Повышенне качества сварка в стронтельстве. М., 1982; Экономая матернальных а энергетнческнх ресурсов прн пронзводстве сварных конструкцай. Могплев, 1995 (разам з І.М.Кузьменкам, С.К.Паўлюком). М.П.Савік.
    
    ДЗЯНІСАЎ Сяргей Дзмітрыевіч (н. 21.6.1954, в. Арэхаўка Уздзенскага рна Мінскай вобл.), бел. вучоны ў галіне анатоміі. Канд. мед. н. (1981), праф. (1993). Скончыў Мінскі мед. інт (1977), дзе і працуе (з 1986 прарэктар, з 1992 1ы прарэктар). Навук.. працы па вывучэнні эвалюцыі вегетатыўнай нерв. сістэмы ў чалавека і жывёл у норме і пры ўздзеянні шкодных фактараў і інш. Дзярж. прэмія Беларусі 1994.
       Тв:. Вегетатнвная нервная састема. Мн., 1994.
    
    ДЗЯРЎГІНА Таццяна Фёдараўна (н. 13.6.1928, Мінск), бел. вучоны ў галіне дэндралогіі. Канд. біял. н. (1967). Скончыла Бел. тэхнал. інт (1952). 3 1963 у Інце эксперым. батанікі Нац. АН Беларусі. Навук. працы па анатоміі, марфалогіі і фізіялогіі дрэвавых раслін. Дзярж. прэмія Беларусі 1976.
       Тв.: Баологая древесных растенай. Мн., 1975 (у сааўт.); Сезонный рнтм роста лаственных а древесных пород. Мн., 1976; Структурные особенноста лнстьев хвойных. Мн., 1986 (разам з М.Дз.Несцяровічам і А.І.Лычковым).
    
    ДЗЯЧАК Пётр ІванавіЧ (н. 1.1.1949, в. Рагадашч Іванаўскага рна Брэсцкай вобл.), бел. вучоны ў галіне цеплагазазабеспячэння, вентыляцыі і дрэваапрацоўкі. Др тэхн. н. (1998). Скончыў Бел. нац. тэхн. унт (1972), дзе і працуе (з 1999 праф.). Навук працы па навуктэхн. асновах кіравання цеплавільготнасным рэжымам захоўвання пладоў, агародніны і бульбы. Распрацаваў і ўкараніў у вытвсць сістэму малых пылавых вентылятараў і фільтраў для ачысткі паветра на дрэваапр. прадпрыемствах.
       Тв.: Расчет распределення воздуха прн храненаа сельскохозяйственной продукцнн навалом Ц Нзв. вузов СССР. Стрво м архатектура. 1989. № 2; Расчет потерь теплоты заглубленных частей зданай (разам з С.А.Макарэвічам) // Водоснабженае а саннтарная техннка.
    
    
    1992. № 8; Управленне температурновлажностным режнмом храненая овошей а картофеля // Энергетака. 2002. № 2.
    
    ДЗЯШКбЎСКАЯ Ала Арсеньеўна (н. 4.2.1942, г. Варонеж, Расія), бел. вучоны ў галіне фізікахіміі шкла; пачынальнік даследаванняў па іоннапрамянёвай мадыфікацыі шкла ў Беларусі. Канд. тэхн. н. (1969). Чл. НьюЙоркскай АН (1995). Скончыла БПІ (1964). 3 1969 у Бел. унце інфарматыкі і радыёэлектронікі. У 1993—98 працавала ў Германіі. Навук. працы па фізіцы іоннай імплантацыі шкла, даследаванні фізікахім. працэсаў у розных відах шкла пасля іоннапрамянёвага ўздзеяння. Распрацавала тэхналогію стварэння звыштрывалых пакрыццяў на шкле, металах і кераміцы, якія забяспечваюць высокую мех. і адгезійную трываласць, зноса і тэрмаўстойлівасць без страты празрыстасці.
       Тв:. Veranderung der Oberflachenschichten von Glasem durch lonenimplantation // Glastechnische Berichte. 1986. № 11; Монная нмплантацня стекла a ee эффекты // Фундаментальные вопросы аонной нмплантацам АлмаАта, 1987; lonbeamstimulated processes in glasses Ц Nuclear Instruments and Methods in Physics Research. 2000. B. 166—167.
    А.І.Болсун.
    
    ДНЕПРАСбжСКІ. біялагічны заказнік рэсп. значэння ў Лоеўскім рне Гомельскай вобл., у міжрэччы Дняпра і Сажа. Засн. ў 1999 для аховы каштоўных лясных фармацый і лугавых згуртаванняў з комплексамі рэдкіх і знікаючых відаў раслін і жывёл. Пл. 14 556 га. Ландшафты з паверхневым заляганнем алювіяльных пяскоў ці ландшафты плоскай поймы з грывамі, старыцамі, астанцамі пахаваных рачных рэчышчаў (рэчышча Прадняпра). Глебы дзярноваслабападзолістыя пясчаныя, дзярновападзолістаглеяватыя і глеевыя, поймавыя дзярновыя, часта забалочаныя. Пад лясамі (хваёвымі, дубовымі, чорнаальховымі) 48% тэрыторыі. У флоры 656 відаў вышэйшых сасудзістых раслін, з іх у Чырв. кнізе 15 відаў: званок лілеялісты, павойнік прамы, гваздзік армерыяпадобны, фіялка багнавая, вадзяны арэх плывучы, цыбуля мядзведжая, касач сібірскі і інш. У фауне млекакормячых 35 відаў, птушак — 140, з іх у Чырв. кнізе: соня арэшнікавая, малы бугай, вялікая белая чапля, бусел чорны, каршачок, пустальга звычайная, кулон вялікі і інш.                           П./.Лабанок.
    
    ДбГЕРЦІ, Дохерці, Доэрці (Doherty) Пітэр Чарлз (н. 15.10.1940, г. Брысбен, Аўстралія), аўстралійскі і амерыканскі вучоны ў галіне імуналогіі. Чл. Аўстрал. АН (1983), Лонданскага каралеўскага тва (1987). Скончыў Квінслендскі унт (1962). Др філасофіі (1970). Працаваў з 1963 у Інце даследаванняў жывёл (г. Брысбен), з 1967 у НДІ Эдынбурга. У 1972—75 і 1982—88 у Аўстрал. унце (г. Канбера). 3 1988 у дзіцячым шпіталі, адначасова з 1992 праф. унта Тэнесі (г. Мемфіс, 3UIA).
    
    
    Навук. працы па механізмах імуналагічнай талерантнасці, памяці. Высветліў механізм распазнавання чужародных клетак імуннымі лімфацытамі. Нобелеўская прэмія 1996 (з Р.Цынкернагелем).
    В.Ф.Ермакоў.
    
    
    
    ДбГІЛЬ Леанід Піліпавіч (н. 15.4.1947, в. Церабені Чашніцкага рна Віцебскай вобл.), бел. вучоныэканаміст. Др эканам. н. (1999), праф. (2003). Скончыў Бел. с.г. акадэм