• Газеты, часопісы і г.д.
  • Беларуская энцыклапедыя Т. 18

    Беларуская энцыклапедыя Т. 18


    Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
    Памер: 472с.
    Мінск 2004
    973.34 МБ
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    вышэйшай, спец. і сярэдняй адукацыі Беларусі. У 1977—91 заг. кафедры БДУ. Даследаваў праблемы кіравання сац.эканам. працэсамі развіцця нар. адукацыі на Беларусі.
       Тв.: В.НЛеннн о руководстве народным хозяйством. Мн., 1971; В.Н.Леннн о едннстве рабочего двнження н современность. Мн., 1971 (разам з І.Я.Гарэлавым, Л.І.Дзямідавым).
    П. М. Бараноўскі.
    
    ДУБбВІК Барыс Валянцінавіч (н. 26.9.1939, г. Заслаўе Мінскага рна), бел. вучоны ў галіне фармакалогіі. Др мед. н. (1995), праф. (1996). Скончыў Мінскі мед. інт (1962). 3 1966 у НДІ мед. радыялогіі АМН СССР (г. Обнінск, Расія; з 1982 заг. лабараторыі). 3 1995 заг. кафедры ў Мінскім мед. інце. Навук. працы па радыяцыйнай фармакалогіі, радыебіялогіі і інш. Сааўтар адкрыцця і распрацоўкі цэрэбральных радыепратэктараў, сродкаў прафілактыкі генет. пашкоджанняў, што перадаюцца ў спадчыну. Абгрунтаваў новыя падыхо
    
    
    ды да ацэнкі біял. небяспекі неіанізавальных апрамяненняў. Дзярж. прэмія СССР 1991.
    
    ДЎДАРАЎ Вячаслаў Сяргеевіч (н. 22.1.1946, г. Іланскі Краснаярскага краю, Расія), бел. вучоны ў галіне анкалогіі і мед. радыялогіі. Др мед. н. (2003). Скончыў Краснаярскі мед. інт (1969). 3 1984 у НДІ анкалогіі і мед. радыялогіі (з 1994 заг. ангіяграфічным кабінетам). Навук. працы па інтэрвенцыйнай радыялогіі, распрацоўцы новых метадаў аптымальнага спалучэння рэгіянарнай поліхіміятэрапіі, эмбалізацыі, хіміяэмбалізацыі і фізікахім. уздзеянняў (гіпертэрмія, прамянёвая тэрапія) у лячэнні хворых на рак лёгкіх, печані і інш. органаў.
       Тв:. Справочннк по рентгеноэндоваскулярным вмешательствам в онкологнн. Мн., 1995 (у сааўт.); Некоторые закономерностм днагностмческой н лечебной эффектнвностн прнмененмя йодмзнрованного масла прн рентгеноэндоваскулярных вмешательствах в онкологмм (у сааўг.) // Внзуалнзацня в клнннке. 1998. № 13; Эффектнвность рентгеноэндоваскулярных вмешательств в комплексном н комбнннрованном леченнн онкологнческнх больных (у сааўт.) // Укр. радіологічнмй журн. 2003. № 2.
    
    ДЎДЧАНКА Мікалай Рыгоравіч (н. 21.3.1944, г. Чэлябінск, Расія), бел. харэограф, рэжысёр. Засл. дз. маст. Беларусі (1999). Скончыў Вышэйшую прафсаюзную школу ВЦСПС у Ленінградзе (1966). 3 1966 арганізатар і маст. кіраўнік харэаграфічнага ансамбля «Вяснянка» ў Магілёве. 3 1974 арганізатар (з В.Гаявой) і маст. кіраўнік, у 1997—2003 дырэктар і гал. балетмайстар ансамбля «Харошкі», з 2003 маст. кіраўнік харэагр. студыі пры ім. 3 1977 гал. балетмайстар эстрады Бел. філармоніі, адначасова ў 1978—82 выкладаў у Мінскім харэаграфічным вучылішчы. 3 1984 рэжысёр Бел. філармоніі. 3 1991 маст. кіраўнік Рэсп. дырэкцыі нац. маст. праграм пры Мінве культуры Беларусі. 3 1993 рэжысёр і харэограф ансамбля «Бліскавіца». Балетмайстарпастаноўшчык опер «Дзікае паляванне караля Стаха» У.Солтана (паст. 1989), «Кармэн» Ж.Бізэ (пасТ. 1990). Аўтар сцэнарыяў і пастаноўшчык юбілейных мерапрыемстваў, у т.л. міжнар., свят горада Мінска (1986, 1987, 1988) і інш. бел. гарадоў. ІЛ.Чэбан.
    
    ДЎКЕ (Duque) Педра (н. 14.3.1963, Мадрыд), першы касманаўт Іспаніі. Скончыў вышэйшую тэхн. школу авіяц. інжынераў Мадрыдскага політэхн. унта (1986). Працаваў у Еўрап. цэнтры касм. аперацый (Германія). У 1993—94 і 2002—ЮЗ у Цэнтры падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю.А.Гагарына, у 1996—98 у Касм. цэнтры імя Л.Джонсана (ЗША). Здзейсніў 2 палёты ў складзе экіпажаў касм. караблёў (KK): 29.10—7.11.1998 на КК «Дыскаверы», 18—27.10.2003 на КК «Саюз ТМА3» і Міжнар. касм. станцыі (пасадка на КК «Саюз ТМА2»). У космасе правёў 18,8 сут. Нац. Вялікі крыж «За заслугі ў аэракасманаўтыцы» (1998). У.С.Ларыёнаў.
    
    
    ДУНДАРАЎ Залімхан Анварбегавіч (н. 28.3.1958, с. Нажайюрт, Чэчня, Расія), бел. вучоны ў галіне хірургіі. Др мед. н. (2003). Скончыў 2і Маскоўскі мед. інт (1981). 3 1991 у Гомельскім мед. інце (з 1995 заг. кафедры). Навук. працы па хірургіі печані, жоўцевывадных шляхоў, падстраўнікавай залозы, хірург. гастраэнтэралогіі і інш.
       Тв.: Основные звенья патогенеза экспернментального ангногенного сепснса // Здравоохраненне. 2002. № 4; Особенноста реакцнн ннтнмы сосудов эндокарда // Там жа. № 5.
    
    
    
    П.Дуке.                РДэвіс.
    
    дурбвіч Аляксандр Пятровіч (н. 21.11.1957, в. Карытніца Вілейскага рна Мінскай вобл.), бел. вучоныэканаміст. Др экана.м. н. (2001). Скончыў Бел. інт нар. гаспадаркі (1979). 3 1979 у Белкаапсаюзе, з 1980 у Бел. эканам. унце (з 1997 заг. кафедры). Навук. працы па тэарэтыкаметадалагічных праблемах фарміравання нац. мадэлі ўстойлівага развіцця турызму і выкарыстання канцэпцыі маркетынгу ў турызме.
       Тв '. Маркетйнг в предпрнннмательской деятельностм. Мн., 1997; Управленне маркетннгом в турнзме. Мн., 2000; Маркетйнг в турнзме. Мн., 2001; Реклама в турнзме. Мн., 2001; Маркетмнговые нсследовання в турнзме. Мн., 2002 (разам з Л.Анастасавай); Органнзацня турйзма. Мн., 2003 (у сааўт ).
    
    ДЫМКбЎ Міхаіл Пахомавіч (н. 16.10.1951, в. Каменныя Лавы Шклоўскага рна Магілёўскай вобл ), бел. матэматык. Др фіз.матэм. н. (1998). Скончыў БДУ (1973). 3 1973 у Інце матэматыкі Нац. АН Беларусі. 3 2003 у Бел. эканам. унце, адначасова ў БДУ. Навук. працы па тэорыі матэм. кіравання і аптымізацыі дынамічных сістэм. Распрацаваў аператарны падыход да вывучэння экстрэмальных задач для шматпараметрычных і гібрыдных сістэм, якія шырока выкарыстоўваюцца пры матэм. мадэліраванні сучасных інфарм. сістэм і навукаёмістых тэхналогій.
       Тв:. Квадратнчная задача оптммнзацнн в лннейных 2D снстемах управленмя // Автоматака н телемеханнка. 1997. № 6; Методы теорнн целых функцмй в задачах оптнмального управлення // Там жа. 1998. № 9; Entire functions methods for optimization problem in continuonsdiscrete 2D control systems // Multidimensional Signals, Curcuits and Systems. London, 2001 М.П.Савік.
    
    ЕРМАЛОВІЧ 383
    
    Д$ВІС (Davis) Рэйманд малодшы (н. 14.10.1914, Вашынгтон), амерыканскі радыяхімік; адзін са стваральнікаў нейтрыннай астраноміі. Чл. Нац. AH ЗША (1982), Амер. акадэміі мастацтваў і навук (1985). Скончыў Мэрылендскі (1940) і Іельскі (1942) унты. 3 1946 у фірме «Мансанта кемікал компані», з 1948 у Брукхейвенскай нац. лабараторыі, з 1985 праф. Пенсільванскага унта. Навук. працы па радыяхіміі, фізіцы нейтрына. Сканструяваў і пабудаваў на глыбіні 1,5 км у залатым рудніку «Хоўмстэйк» (штат Паўд. Дакота) 615тонны вадкасны дэтэктар, на якім у 1967—93 зарэгістраваў 2 тыс. сонечных нейтрына, чым даказаў, што крыніцай энергіі Сонца з’яўляюцца тэрмаядз. рэакцыі. У 1971—73 удзельнічаў у аналізе проб месяцавага грунту, упершыню дастаўленага на Зямлю амер. касм. караблём «Апалон11». Нац. навук. медаль ЗША (2001). Нобелеўская прэмія 2002 (з М.Кошыба і Р.Джаконі, гл. Дадатак).
       Тв.: Рус. пер. — йсторня проблемы солнечных нейтряно (разам з Дж.Н.Бакалам) // Ядерная астрофнзнка. М., 1986.
    М. М. Касцюковіч.
    
    ДЙМЕЛТ (Dehmelt) Ганс Джордж (н. 9.9.1922, г. Гёрліц, Германія), амерыканскі фізікэксперыментатар. Чл. Амер. акадэміі мастацтваў і навук (1977), Нац. AH ЗША (1978). Скончыў Гётынгенскі унт (1950). 3 1952 у ЗША, з 1955 у Вашынгтонскім унце (з 1961 праф ). Навук. працы па ядз. і электроннай спектраскапіі, атамных і малекулярных пучках, фізіцы элементарных часціц. У 1970я г. распрацаваў метады працяглага (больш за 300 дзён) утрымлівання адзінкавых іонаў, электронаў і пазітронаў у высокавакуумнай эл.магн. іоннай пастцы. Першы выказаў ідэю лазернага ахалоджвання атамаў да звышнізкіх тр (незалежна ад К.Шаўлава\ 1975). Нобелеўская прэмія 1989 (з В.Паўлем, Н.Ф.Рамзеем).
       Тв:. Рус. пер. — Экспернменты с покояшейся нзолхрованной субатомной частнцей // Успехй фнз. наук. 1990. Т. 160, вып. 12.
    М. М. Касцюковіч.
    
    ЕЛАТбМЦАВА Ірына Міхайлаўна (н. 1.3.1929, С.Пецярбург), бел. мастацтвазнавец. Канд. мастацтвазнаўства (1964). Скончыла Ленінградскае мастпрамысл. вучылішча імя В.Мухінай (1953). 3 1953 працавала ў Белдзяржпраекце, з 1955 у Інце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі. У 1957—452 выкладала ў Мінскім маст. вучылішчы, у 1973—86 у Бел. тэатр.маст. інце. Даследуе бел. манум. і манум.дэкар. мастацтва, станковую скульптуру, нар. кераміку. Працуе таксама ў графіцы.
       Тв:. Горны ў сучаснай народнай ганчарнай 'вытворчасці Беларусі // Весці АН БССР. Сер. грамад. навук. 1963. № 1; Роль декоратмвного йскусства в эстетнческом воспнтаннн учаШйхся. Мн., 1965; Художественная керамнка Советской Белорусснй. Мн., 1966; Монументальная летопнсь эпохн. Мн., 1969; В мнре вешей. Мн., 1971; К тайнам творчества. Мн., 1973; Очеркн по нсторня белорусской совет
    
    
    ской станковой скульптуры. Мн., 1974; Станковая скульптура: Понятне о жанрах. Мн., 1975. Л.Ф.Салавей.
    
    ЕЛІСЁЕВА Тамара Паўлаўна (н. 26.8.1949, в. Бель 2я Крычаўскага рна Магілёўскай вобл ), бел. вучоныэканаміст. Др эканам. н. (1998), праф. (2001). Скончыла Бел. інт нар. гаспадаркі (1972). 3 1967 на гасп. і камсамольскай рабоце. 3 1980 у ЦСУ Беларусі. (нач. аддзела, нам. нач. ўпраўлення АПК). 3 1986 у Бел. НДІ эканомікі і інфармацыі АПК. 3 1997 заг. кафедры ў Бел. тэхнал. унце. 3 2000 у Мінскім інце кіравання. Навук. працы па эканоміцы, маркетынгу, інфарм. забеспячэнні кіравання АПК. Даследуе праблемы ўдасканалення ўліку, аналізу і аўдыту на прадпрыемствах у перыяд станаўлення рыначных адносін, метадалогію, сістэмы мадэліравання і прагназіравання рэсурснага патэнцыялу Рэспублікі Беларусь. Аўтар навуч. дапаможнікаў для ВНУ.
       Тв.: йнформацнонноконсультатнвное обслужмванме сельскнх товаропронзводнтелей: опыт, проблемы, путн становлення. Мн., 1997; Снстема маркетннговой мнформацнй — основа регулнрованмя спроса н предложенйй. Мн., 1997; Снстема ннформацмонного обеспечення управлення. Мн., 1999.
    М.П.Савік.
    
    ЕМЯЛЬЯНАЎ Віктар Андрэевіч (н. 3.5.1948, г. Тукумс, Латвія), бел. вучоны ў галіне матэрыялазнаўства і мікраэлектронікі. Чл.кар. Hau. АН Беларусі (2000). Др тэхн. н. (1999), праф. (1998). Скончыў Харкаўскі авіяц. інт (1973). 3 1974 у Гомельскім вытворчым аб’яднанні «Карал» (з 1990 ген. дырэктар). 3 1992 у НВА «Інтэграл» (ген. дырэктар). Навук. працы па матэрыялазнаўстве, тэхналогіі інтэгральных мікрасхем. Даследаваў праблемы атрымання актыўных структур інтэгральных схем, распрацоўкі карпусоў вял. інтэгральных схем, працэсы фарміравання тонкіх метал. плёнак і адаптацыі іх у вытвсць. Дзярж. прэмія Беларусі 1998. Прэміі CM СССР 1990, CM Беларусі 1991.
       Тв.: Структура н органйзацня управлення пронзводством в мнкроэлектронйке. Мн., 1997; Быстродействуютйе цнфровые КМОП БЙС. Мн., 1998; Технологня ммкромонтажа ннтегральных схем. Мн., 2002. М.П.Савік.
    
    ЕРАХАВЁЦ Валерый Канстанцінавіч (н. 7.10.1948, г. СмалявіÑ