Беларуская энцыклапедыя Т. 18
Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 472с.
Мінск 2004
ію (1971). 3 1972 у Бел. інце па праектаванні водагасп. і меліярац. будва, у Бел. НДІ эканомікі сельскай гаспадаркі, ва Усесаюзным НДІ планавання і нарматываў. 3 1989 у Бел. эканам. унце (з 1994 заг. кафедры, з 1998 дэкан фта). Навук. працы па праблемах удасканалення механізму гаспадарання прадпрыемстваў АПК, павышэння эфектыўнасці прадпрымальніцкай дзейнасці, арганізацыі і кіраванні бізнесструкгурамі ва ўмовах рызыкі.
Тв.: Экономака предпряятай а отраслей АПК. Мн., 1996 (у сааўт); Предпрнннмательство а малый базнес. Мн., 1996 (разам з Б.Дз.Сямёнавым); Хозяйственный раск а фанансовая устойчавость предпраятай АПК. Мн., 1999; Экономнка предпрнятнй а отраслей АПК. Мн., 2001 (у сааўт.).
ДЙДЭРЭР (Doderer) Хайміта фон (5.9.1896, каля г. Вена — 23.12.1966), аўстрыйскі пісьменнік. Вывучаў гісторыю ў Венскім унце (1921—25). Друкаваўся з 1923. У псіхааналіт. рамане «Забойства, якое ўчыняе кожны» (1938) і гіст. «Кружны шлях» (1940) гратэскавыя алюзіі на тагачаснае жыццё. Вядомасць прынёс рамандылогія з жыцця АўстраВенгрыі пач. 20 ст. «Лесвіца Штрудльгаф» (1951) і «Д’яблы» (1956), адметны эпічным размахам і іроніяй. Аўтар раманаў «Меравінгі» (1962), «Слуньскія вадапады» (1963), «Пагранічны лес» (1967), апавяданняў і інш.
Тв:. Рус. пер. — Слуньскае водопады: Роман; Окольный путь: Повеста а рассказы. М., 1981.
дбЙНІКАЎ Аляксандр Анатолевіч (н. 9.9.1961, Мінск), бел. вучоны ў галіне фіз. акустыкі. Др фіз.матэм. н. (1998). Скончыў БДУ (1983). 3 1983 у НДІ прыкладных фіз. праблем БДУ. 3 1993 старшы, з 1998 гал. навук. супрацоўнік НДІ ядз. праблем БДУ. Навук. працы па тэорыі акустычных радыяцыйных сіл, дынаміцы дысперсных асяроддзяў ва ультрагукавых палях, калектыўнай дынаміцы кавітацыйных кластэраў.
ДРАЗДОЎ 381
Тв.: Acoustic radiation pressure on a rigid sphere in a viscous fluid // Proceeding of the Royal Society of London. Ser. A. 1994. Vol. 447, N 1931; Acoustic radiation force on a spherical particle in viscous heatconducting fluid // Journ. of the Acoustical Society of America. 1997. Vol. 101, N 2; Acoustic radiation interparticle forces in a compressible fluid // Journ. of Fluid Mechanics. 2001. Vol. 444.
ДОЛЬНАШЛЁНСКАЕ ВАЯВрДСТВА, H i ж н e c i л e з c к a e ваяводства (Wojewodztwo Dolnoslqskie), адм.тэр. адзінка на ПдЗ Польшчы. На 3 мяжуе з Германіяй, на Пд з Чэхіяй. Утворана 1.1.1999. Пл. 19,6 тыс. км². Нас. 3 млн. чал. (1999), гарадскога 72%. Адм. цэнтр — г. Вроцлаў. Найб. гарады: Валбжых, Лягніца, ЯленяГура, Свідніца. Большая ч. ваяводства размешчана на Шлёнскай (Сілезскай) нізіне; на Пн Тшабніцкая града (выш. да 272 м), на Пд хрыбты Судэтаў (выш. да 1602 м, г. Снежка). Карысныя выкапні: каменны і буры вугаль, медзь, нікель, граніты, базальты. Клімат умераны. Сярэдняя тра студз. ад 0 °C да 2 °C на раўнінах і катлавінах і 5 °C у гарах, ліп. 18 °C і 10 °C адпаведна. Ападкаў за год 500— 700 мм на раўнінах і да 1200 мм у гарах. Гал. рака Одра з прытокамі НысаКлодзка. Відава, Алава, Быстшыца і інш. Глебы дзярновападзолістыя, бурыя, чарназёмы (на Пд ад г. Вроцлаў). Пад лесам 28% тэр. (елка, хвоя, дуб, ясень). Карканошскі нац. парк. Д.в. — эканамічна развіты рэгіён. Прамсць: каляровая металургія (здабыча і выплаўка медзі), электраэнергетыка, машынабудаванне (вытвсць лакаматываў, пральных машын, халадзільнікаў, радыёэлектронікі і інш.), хім., дрэваапр., цэлюлознапапяровая, тэкст. (баваўняная, ільняная, трыкат.), харч., керамічная. Вырошчваюць пшаніцу, цукр. буракі, ячмень, авёс, pane, бульбу, кармавыя культуры. Гадуюць буйн. par. жывёлу, свіней, авечак. Курорты: КудоваЗдруй, ПаланіцаЗдруй, ШчаўнаЗдруй, Тшабніца і інш. Турызм.
ДОМАШ Валянціна Іосіфаўна (н. 25.11.1939, г. Заслаўе Мінскага рна), бел. вучоны ў галіне біяхіміі і фізіялогіі раслін. Др біял. н. (1997). Скончыла
БДУ (1962). 3 1962 у Інце эксперым. батанікі Нац. АН Беларусі (з 1999 заг. сектара). Навук. працы па вывучэнні біяхім. уласцівасцей, функцый і заканамернасцей метабалізму бялкоў раслін пад уздзеяннем эндагенных і экзагенных фактараў.
74.: Белкм культурных н днкорастутнх кормовых растенмй. Мн., 1990 (разам з А.В.Міроненкам, І.В.Рагульчанка); Белковые ннгнбнторы протенназ у растеннй н нх бнологнческне функцмм // Проблемы экспернментальной ботаннкн. Мн., 1997; Протенназная н мнгнбмторная актмвность белков зерна яровых н ознмых трнтнкале, разлмчных по толерантностн к кнслотностн среды (у сааўт.) // Докл. Нац. АН Беларусн. 2001. Т. 45, № 4.
ДОЎГАЛЬ Павел Мікалаевіч (н. 22.12.1975, Мінск), бел. спартсмен (пяцібор’е). Засл. майстар спорту Беларусі (2000). 3 1995 інструктар па спорце Мінва спорту і турызму Беларусі. Бронз. прызёр XXVII Алімп. гульняў (2000, г. Сідней, Аўстралія) у асабістым заліку. Чэмпіён свету (1996, г. УсцінадЛабай, Чэхія), сярэбраны прызёр (1997, Сафія), бронз. прызёр (1999, Будапешт) у камандным заліку. Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы (2002, г. УсцінадЛабай), бронз. прызёр (1996, Лісабон; 1998, г. Упсала, Швецыя; 1999, г. ЗялёнаГура, Польшча; 2001, Сафія) у камандным заліку. АА.Дубовік.
ДбЎНАР Таісія Іванаўна (н. 15.10.1944, в. Шацк Пухавіцкага рна Мінскай вобл.), бел. юрыст. Др юрыд. н. (1997), праф. (2000). Скончыла БДУ (1973), дзе і працуе. Навук. працы па праблемах гісторыі дзяржавы і права Беларусі, развіцця асн. інтаў феад. права, асаблівасцях рэформ (судовай, адм.тэр. і інш.) і кадыфікацыі заканадаўства ў 16 ст., узаемасувязі тэндэнцый у праве Беларусі з агульнаеўрап. працэсам эвалюйыі права, гісторыі канстытуцыйнага, крымін. і грамадз. права. Адзін з аўтараў «Юрыдычнага энцыклапедычнага слоўніка» (1994), «Энцыклапедыі гісторыі Беларусі» (т. 1—5, 1993—2000), энцыклапедычнага даведніка «Мысліцелі і асветнікі Беларусі» (1995). Сааўтар і адзін з перакладчыкаў энцыклапедычнага факсімільнага выдання «Статут Вялікага княства Літоўскага 1588: Тэксты. Даведнік. Каментарыі» (1989), «Статута Вялікага княства Літоўскага 1566 года» (2003).
Тв:. Уголовное право феодальной Беларусм (XV—XVI вв.). Мн., 1995 (разам з В.А.Шаўкапляс); Мсторня государства н права Беларусн (1917—1996): Курс лекцмй. Мн., 1996 (разам з А.Ф.ВІшнеўскім); Краткнй очерк нсторнн государства н права Республнкн Беларусь: (Послеокт. пернод). Мн., 1997; Крымінальнае права Беларусі: (Закон, злачынства, адказнасць). Мн., 1997 (у сааўт.); Развіццё асноўных інстытутаў грамадзянскага і крымінальнага права Беларусі ў XV—XVI ст. Мн., 2000; Дагаворы і граматы як крыніцы беларускага феадальнага права. Мн., 2000 (у сааўт.); Канстытуцыйнае права Беларусі феадальнага перыялу (па Статутах Вялікага княства Літоўскага 1529, 1566, 1588 гг ). Мн.. 2001; Помнікі пра
ва Беларусі феадальнага перыяду. Мн., 2001; Гісторыя канстытуцыйнага права Беларусі. Мн., 2001 (разам з Р.А.Васілевічам, І.А.Юхо)
П.М.Доўгаль.
У.Н.Дражын.
ДРАЖЫН Уладзімір Несцеравіч (н. 25.9.1947, в. Дражна Старадарожскага рна Мінскай вобл.), дзяржаўны і паліт. дзеяч Беларусі. Скончыў БПІ (1975) і Мінскую вышэйшую парт. школу (1981). У 1965—66 працаваў настаўнікам у Старадарожскім рне. 3 1968 працаваў на Бел. аўтамаб. здзе (г. Жодзіна). 3 1981 у Нясвіжскім рне (сакратар, 2і, 1ы сакратар райкома КПБ, з 1991 старшыня райвыканкома). 3 1998 нам., 1ы нам. старшыні Мінскага аблвыканкома, з вер. 2001 нам. прэм’ерміністра Рэспублікі Беларусь. Дэп. Вярх. Савета БССР (з 1991 Рэспублікі Беларусь) у 1990—95.
ДРАЗДбЎ Юрый Іванавіч (н. 19.9.1925, Мінск), савецкі разведчык, ген.маёр КДБ СССР. Скончыў 1е Ленінскае артыл. вучылішча (1944), Ваенны інт замежных моў (1956), вучыўся ў Інце замежных моў КДБ СССР (1956—57). 3 1956 у КДБ СССР; з 1957 у нелегальнай рэзідэнтуры КДБ СССР у Зах. Берліне, Пекіне, НьюЙорку. У 1979—91 нач. Упраўлення «С» (нелегальная разведка) 1га Гал. ўпраўлення КДБ СССР. Кіраўнік агентурнааператыўнай групы і выканаўца аперацыі па абмене (1962) сав. разведчыка Р.І.Абеля на пілота амер. самалётаразведчыка Р.І.Паўэрса. У снеж. 1979 кіраўнік груп спецназа дзяржбяспекі ў аперацыі «Шторм333» (Кабул, Афганістан). Стваральнік групы спец. прызначэння «Вымпел» КДБ СССР для выканання сакрэтных аперацый за межамі краіны (1981). 3 1992 ген. дырэктар аналіт. цэнтра «HAMAKOH» (Масква). Ганаровы прэзідэнт Асацыяцыі ветэранаў падраздзяленняў спец. прызначэння і спецслужбаў «ВымпелСаюз».
Тв.: Вымысел нсключен. М., 1996; Операцмя ШТОРМ333. М., 1999 (разам з В.М.Куралавым); Запяскн начальннка нелегальной разведкн. М., 2000; Юрнй Андропов н Владммнр Путнн: На путн к возрожденню. М., 2002 (разам з В.І.Фартышавым).
Літ.: Колпакндн All . Прохоров Д.П. Внешняя разведка Росснн. М., 2001.
М. М. Касцюковіч.
382 ДРАМАШКА
ДРАМАШКА Сяргей Яўгенавіч (н. 14.2.1951, г. Львоў, Украіна), бел. вучоны ў галіне матэм. генетыкі. Др біял. н. (2000). Скончыў БДУ (1973). 3 1974 у Інце генетыкі і цыталогіі Нац. АН Беларусі (з 2001 заг. лабараторыі). Навук. працы па праблемах матэм. і камп’ютэрнага мадэліравання генет. працэсаў, выкарыстання інфарм. тэхналогій у біялогіі.
Тв.: Коніюгацня бактернй. Мн., 1978 (разам з М.А.Троіцкім, К.М.Якавенка); Мнформацнонные проблемы моделнровання бнологнческнх процессов. Мн., 1996; Моделнрованне генетнческнх процессов. Мн., 1999.
ДРНбЎШАК (DrnovSek) Янез (н. 17.5.1950, г. Цэле, Славенія), дзяржаўны і паліт. дзеяч Славеніі. Др эканам. навук. Скончыў Вышэйшую школу эканомікі і камерцыі ў г. Марыбар. Працаваў у с.г. аб’яднанні «Засаўе», дырэктарам аддзялення Люблянскага банка ў г. Трбоўле, пам. саветніка па эканам. пытаннях пасольства Югаславіі ў Егіпце. 3 1984 дэп. Скупшчыны Сацыяліст. Рэспублікі Славеніі, чл. рэсп. кта і старшыня камісіі па міжнар. сувязях Саюза прафсаюзаў Славеніі. Чл., старшыня Прэзідыума Югаславіі (1989—90). 3 1992 старшыня партыі Ліберальныя дэмакраты. У крас. 1992 — крас. 2000 і снеж. 2000 — снеж. 2002 прэм’ерміністр Славеніі, са снеж. 2002 яе прэзіДЭНТ. М.С.Даўгяла.
ДРОНЬ Павел Пятровіч (1.3.1929, в. Непамацынаўка Пружанскага рна Брэсцкай вобл. — 14.11.2000), бел. палітолаг і гісторык. Канд. гіст. н. (1965), праф. (1983). Засл. работнік вышэйшай школы Беларусі (1982). Скончыў Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (1965). 3 1958 на прафс., камсамольскай і парт. рабоце ў Брэсцкай вобл. 3 1965 лектар ЦК КПБ, адначасова выкладаў у БДУ. 3 1967 нач. аддзела грамадскіх навук Мінва