• Газеты, часопісы і г.д.
  • Беларуская энцыклапедыя Т. 18

    Беларуская энцыклапедыя Т. 18


    Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
    Памер: 472с.
    Мінск 2004
    973.34 МБ
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    ‹каў.
    
    КАРЎНАС Васіль Канстанцінавіч (н. 6.11.1950, г.п. Шарашова Пружанскага рна Брэсцкай вобл ), бел. архітэктар. Скончыў Брэсцкі інж.буд. інт (1973). Працаваў у Мінскім абл. філіяле інта
    
    404 карэцкі
    
    Супольніцтва Беларусі і Расіі і Выканаўчага Кта Саюза Беларусі і Расіі, нач. Дэпартамента сац. палітыкі Пастаяннага Кта Саюзнай дзяржавы). 3 2001 пам. Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — нач. гал. ідэалагічнага ўпраўлення Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. 3 2003 саветнік пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі. Друкуецца з 1971. У збках лірыкі «Белы наліў» (1995), «Знічка» (2003) любоў да Радзімы, апяванне роднай прыроды, тэма кахання. Аўтар кнігі для дзяцей «На загадкі ёсць адгадкі» (2001), п’ес і інш. Складальнік кн. «У вянок Адаму Міцкевічу» (1998).
    
    КАР^ЦКІ Барыс Мікалаевіч (н. 1.1.1961, г. Северск, Украіна), бел. спартсмен (фехтаванне на рапірах). Майстар спорту СССР міжнар. кл. (1984). Засл. майстар спорту СССР (1988). Скончыў Азерб. інт фіз. культуры (1986). 3 1978 спартсменінструктар Спорткамітэта Беларусі. Чэмпіён XXIV Алімп. гульняў (1988, Сеул) у камандным заліку. Чэмпіён свету (1989, г. Дэнвер, ЗША); бронз. прызёр (1985, г. Барселона, Іспанія; 1990, г. Ліён, Францыя) у камандным заліку. Пераможца міжнар. спаборніцтваў «Дружба84» (Будапешт) у камавдным заліку. Чэмпіён СССР (1989, Мінск) у асабістым заліку. Уладальнік Кубка СССР (1988). У 1978—92 чл. зборнай каманды СССР. А.АДубовік.
    
    КАСАЧ Аляксандр Канстанцінавіч (24.4.1918, в. Грамошча Полацкага рна Віцебскай вобл. — 14.11.1989), бел. вучоны ў галіне гісторыі медыцыны, аргцыі аховы здароўя. Канд. мед. н. (1968). Засл. ўрач Беларусі (1964). Скончыў Мінскі мед. інт (1948). 3 1954 заг. Полацкага абл. аддзела аховы здароўя, з 1957 заг. 4га Гал. ўпраўлення Мінва аховы здароўя Беларусі. Садзейнічаў пашырэнню базы лячэбнапрафілакт. устаноў і санаторнакурортнай справы, будаўніцтву на Беларусі і ў курортных зонах СССР многіх санаторыяў, у т.л. Аксакаўшчына, Нясвіж, Друскінінкай. 3 1959 у Бел. інце ўдасканалення ўрачоў (заг. кафедры). У 1973— 89 дырэктар Бел. рэсп. тва гісторыкаў медыцыны. 3 1985 кіраваў музейнай групай у Мінскім мед. інце. Навук. працы па ўкараненні ў практыку прагрэсіўных форм і метадаў мед. дзейнасці, гісторыі развіцця аховы здароўя і медыцыны, праблемах сельскай медыцыны і інш.
       Тв:. Развнтне здравоохранення м меднцнны в г. Мннске в пернод капмталнзма (1861— 1917). Мн., 1968.
    
    КАСЁНКА Ірына Аляксандраўна (н. 28.2.1953, г. Гродна), бел. вучоны ў галіне анкалогіі, прамянёвай дыягностыкі і тэрапіі. Др мед. н. (2000). Скончыла Гродзенскі мед. інт (1976). 3 1976 у НДІ анкалогіі і мед. радыялогіі (з 2001
    
    
    заг. аддзела анкагінекалогіі). Навук. працы па хірург., прамянёвым, камб. і комплексным лячэнні пухлін жан. палавой сферы, аптымізацыі тэрапіі мясцовапашыранага раку шыйкі маткі.
        Тв.\ Практнческая онкогннекологня: Учеб. пособне. Мн., 2003; Клнннческая онкологня: Справ. пособме. Мн., 2003 (у сааўт.).
    
    
    Б.М.Карэцкі
    
    Дз.Л.Каспяровіч
    
    
    КАСМІНСКІ Генадзь Іванавіч (н. 14.1.1937, с. Малая Баёўка Ліпецкай вобл., Расія), бел. вучоны ў галіне тэхналогіі харч. вытвсцей. Др тэхн. н. (2001), праф. (2001). Чл.кар. Бел. інж. акадэміі (2001). Скончыў БПІ (1959). 3 1974 у Магілёўскім унце харчавання (з 1975 заг. кафедры). Навук. працы па распрацоўцы эфектыўных, экалагічна чыстых тэхналогій перапрацоўкі харч. расліннай сыравіны і стварэнні новых відаў харч. прадуктаў з выкарыстаннем рэсурсазберагальных спосабаў і новых культур мікраарганізмаў.
       Тв:. Технологня солода, пнва н безалкогольных напнтков. Мн., 2001; Бнохнмнческне процессы прн сушке трнтнкалевого солода (разам з А.М.Маргуновай) // Междунар. аграр. журн. 2001. № 6; Влнянне температурных режнмов сушкн трнтнкалевого солода на актнвность гцдролнтнческнх ферментов (разам з А.М.Маргуновай) // йзв. вузов. Пшцевая тсхнологмя. 2002. № 5—6.
    
    КАСПЯРрВІЧ Дзмітрый Лявонавіч (н. 15.10.1977, Мінск), бел. спартсмен (гімнастыка спарт.). Засл. майстар спорту Беларусі (2001). Скончыў Акадэмію фіз. выхавання і спорту (2000). 3 1996 інструктарспартсмен Мінва спорту і турызму Рэспублікі Беларусь. Чэмпіён свету (2001, г. Гент, Бельгія) у камандным заліку. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету (1997, г. Лазана, Швейцарыя) у камандным заліку, бронз. прызёр (1999, г. Цяньцзінь, Кітай) у камандным заліку. Чэмпіён Еўропы (2002, г Патры, Грэцыя) у асабістым заліку (апорны скачок); бронз. прызёр у камандным заліку. Бронз. прызёр Універсіяды (2001, Пекін) у вольных практыкаваннях.
    А.А.Дубовік.
    
    КАСТЙНКА Валерый Уладзіміравіч (н. 10.12.1945, г. Купянск Харкаўскай вобл., Украіна), бел. ваен. дзеяч. Генлейт. (1994). Скончыў Мінскае вышэйшае інж. радыётэхн. вучылішча войск ППА краіны (1968), Ваен. камандную акадэмію ППА імя Жукава (1978) і кур
    
    
    сы пры гэтай акадэміі (1988), Ваен. акадэмію Генштаба Узбр. Сіл Рас. Федэрацыі (1992). 3 1968 на камандных і штабных пасадах у войсках ППА (у 1970—71 у Дэмакр. Рэспубліцы В’етнам). 3 1978 камандзір зенітнага ракетнага палка, нач. зенітных ракетных войск корпуса ППА, у 1992—93 1ы нам. камандуючага асобнай арміі ППА. У 1993—2001 камандуючы войскамі ППА Узбр. Сіл Рэспублікі Беларусь.
    
    КАСЦЮКбВІЧ Мікалай Мікалаевіч (н. 21 3.1952, г. Барысаў Мінскай вобл.), бел. фізіктэарэтык; адзін з заснавальнікаў (у 1990—96 вучоны сакратар) Беларускага фізічнага таварыства (гл. Дадатак). Канд. фіз.матэм. н. (1987). Чл.кар. Міжнар. акадэміі арганізац. і кіраўнічых навук (2000). Скончыў БДУ (1974). 3 1977 у Інце фізікі, з 1988 у апараце Прэзідыума Нац. АН Беларусі (у 1997— 2002 нам. гал. вучонага сакратара). Адначасова з 1992 у Бел. рэсп. фондзе фундаментальных даследаванняў. Навук. працы па агульнай тэорыі адноснасці (АТА), праблемах арганізацыі навук. дзейнасці, гісторыі навукі. Прапанаваў сістэматызацыю гравітацыйных эфектаў (з В.С.Іваніцкай), развіў тэорыю і метады дакладнага рашэння ўраўненняў руху пробных цел у АТА, тэорыю аптымальных тэтрад (з ФЛ.Фе'даравьш).
       Тв'. Обіцее решенне проблемы снмметрнчных фнльбайнов н тетрад // Весці АН Беларусі. Сер. фіз.мат. навук. 1995. №4; Рускабеларускі слоўнік матэматычных, фізічных і тэхнічных тэрмінаў. Мн., 1995 (разам з У.В.Люшцікам і В.К Шчэрбіным); Развмтне наукн Беларусн в 2002 году. Мн., 2003 (у сааўт.). А.І.Болсун.
    
    КАХАНбВІЧ Уладзімір Сямёнавіч (2.7.1929, в. Бранавічы Слуцкага рна Мінскай вобл. — 27.3.1992), бел. вучоны ў галіне энергетыкі; стваральнік навук. школы па энергет. інфарм.вымяральных сістэмах. Др тэхн. н. (1990), праф. (1991). Акад. Бел. інж.тэхнал. акадэміі (1991). Засл. вынаходнік Беларусі (1970). Скончыў БПІ (1953), дзе і працаваў. 3 1958 у Інце цепла і масаабмену АН Беларусі. 3 1964 заг. лабараторыі Бел. філіяла Энергет. інта імя Кржыжаноўскага. 3 1981 заг. кафедры БПА, нам. гал. рэдактара час. «Йзвестня вузов. Энергетнка». Навук. працы па распрацоўцы і ўкараненні аўтаматызаваных інфарм.вымяральных сістэм уліку і кантролю эл. і цеплавой энергіі на базе адзіных інтэгральных масіваў інфармацыі і мікрапрацэсарнай тэхнікі. Прапанаваў шэраг метадаў вызначэння ўсярэдненай магутнасці патокаў энергіі на зменным прамежку часу, аператыўнага кантролю праходжання пікаў нагрузкі на электрастанцыях.
       Тв.: йзмеренне расхода вешества я тепла прм переменных параметрах. М.. 1970; Учет н контроль расхода энергоносмтелей н тепловой энергня: (Методы й прмборы). М.. 1980; йзмеренне н учет электрнческой энергмн. М., 1982 (разам з Ф.А.Зыкіным).
    
    
    кікель 405
    
    КАЦЫГІН Віталь Віктаравіч (6.12.1926, Кіеў — 26.5.1997), бел. вучоны ў галіне механізацыі сельскай гаспадаркі. Др тэхн. н. (1967), праф. (1969). Засл. дз. нав. і тэхн. Беларусі (1978). Скончыў БПІ (1949). 3 1954 у Цэнтр. НДІ механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (Мінск; з 1954 заг. лабараторыі, у 1962—72 і 1975—87 нам. дырэктара, у 1972—75 дырэктар). Навук. працы па абгрунтаванні аптымальных параметраў трактароў і с.г. машын, распрацоўцы праблемы абгрунтавання энергет. сродкаў і механізацыі меліярацыйных работ, па пытаннях устойлівага руху і энерганасычанасці глебаапрацоўчых прылад.
       Тв'. Скоростные энергонасышенные тракторы. Мн., 1979 (разам з М.С.Крынко, Я.С.Мельнікавым); Перспектавные мобнльные энергетнческме средства (МЭС) для сельскохозяйственного пронзводства. Мн., 1982 (у сааўт.); Эффектавность эксплуатацнн МТП. Мн., 1984 (разам з Я.Л.Бейдэрманам, М.А.Кірсісам). Я.С.Мельнікаў.
    
    КАЦЭНБбГЕН Саламон Захаравіч (10.5.1889, Мінск — 1.9.1946), бел. філосаф, сацыёлаг. Праф. (1921). Скончыў Кіеўскі камерцыйны інт (1914) і Пецярбургскі псіханеўралагічны унт (1917). У 1917—20 у Наркамаце сац. забеспячэння Літ.Бел. ССР, нам. нар. камісара асветы БССР. 3 1921 у БДУ: праф., нам. рэктара, дэкан фта грамадскіх навук. У 1924 у Германіі вывучаў навейшую філасофію і сацыялогію, працаваў у музеях першабытнай культуры. 3 1925 у Саратаўскім унце (дэкан фта гаспадаркі і права, заг. кафедры, у 1928—32 рэктар). 3 1932 прарэктар Свярдлоўскага пед. унта. Навук. даследаванні ў галіне дыялект. і гіст. матэрыялізму, сацыялогіі, гісторыі першабытнай культуры. Аўтар прац «Сялянскія войны ў Германіі» (1912), «Філасофскія і сацыялагічныя асновы марксізму» (1915), «Да пытання аб праблеме заканамернасці гістарычнага працэсу» (1925) і інш.
       Тв:. Белорусскнй государственный уннверснтет за 1922—23 академнческнй год. Мн., 1923; Спорные вопросы в ученнн о промсхожденмм брака н семьм. Мн., 1923; Первобытный человек. Мн., 1923.
    А.МДанілаў, А.М.Елсукоў.
    
    КАЧКбЎ Уладзімір Пятровіч (н. 5.1.1938, г. Ахалцыхе, Грузія), бел. вучоны ў галіне выліч. тэхнікі і інфарматыкі. Канд. тэхн. н. (1977). Ганаровы радыст СССР (1988). Скончыў БДУ (1960). 3 1960 у НДІ ЭВМ (з 1975 нач. аддзела). Гал. канструктар ЭВМ EC 1130, ЭВМ сям’і «Мінск9000» (EC 1230, ВМ 2302). Адначасова ў Бел. унце інфарматыкі і радыёэлектронікі. Навук. працы па працэсарах, сістэмах уводувываду, элементнай базе, архітэктуры выліч. комплексаў. Адзін з распрацоўшчыкаў кластэрных суперкамп’ютэраў «СКІФ». Прэмія Ленінскага камсамола 1970.
        Тв.: Электронновычлслнтельная машнна EC1020. М., 1975 (у сааўт.); ПрÐ