Беларуская энцыклапедыя Т. 18
Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 472с.
Мінск 2004
991—98 у Мінскім мед. інце. Навук. працы па дыягностыцы і лячэнні вірусных гепатытаў, імунапаталогіі інфекц. хвароб. Першая на Беларусі пачала займацца пытаннямі хранізацыі віруснага гепатыту В
408 кляймёнаў
Тв:. Ннфекцнонные болезнв с основамн эпндемнолопін. Мн., 1998 (у сааўт); Патофнчнологаческне основы дмсбмоза кншечняка у детей н современные подходы к его коррекішн (разам з С.А.Елінеўскай, Г.Ф.Елінеўскай) // Весці Hau. AH Беларусі. Cep. медыкабіял. навук. 2002. №3; Леченме внрусных гепатмтов. Мн., 2003 (у сааўт.).
КЛЯЙМЁНАЎ Іван Цярэнцьевіч (13.4.1898, с. Старая Сурава Усманскага рна Ліпецкай вобл., Расія — 1938), адзін з арганізатараў і кіраўнікоў работ па ракетнай тэхніцы ў СССР. Герой Сац. Працы (1991, пасмяротна). Скончыў Ваеннапаветраную акадэмію імя Жукоўскага (1928). 3 1932 нач. Газадынамічнай лабараторыі, у 1933—37 нач. рэактыўнага НДІ. Пад яго кіраўніцтвам ствараліся рэактыўныя снарады на бяздымным пораху (М8, М13) для пускавых установак БМ13 («Кацюша»), авіяц. пускавыя ўстаноўкі. Рэпрэсіраваны; рэабілітаваны пасмяротна. Яго імем названы кратэр на адваротным боку Месяца.
КНАЦЬКб Галіна Дзмітрыеўна (н. 28.1.1945, в. Чамаданава Пензенскай вобл., Расія), бел. гісторык. Канд. гіст. н. (1976). Скончыла БДУ (1964). 3 1968 у Інце гісторыі АН Беларусі (у 1979— 86 заг. сектара збору і публікацый дакументаў і гіст. мемуараў). 3 1993 заг. аддзела публікацый дакументаў Нац. архіва Рэспублікі Беларусь. Асн. даследаванні па гісторыі, крыніцазнаўстве і гістарыяграфіі 2й сусв. вайны. Адзін з аўгараў, складальнікаў і рэдактараў збкаў успамінаў «Партыйнае падполле на Беларусі, 1941—1944» (1984—86), «Гомельская стралковая» (1989), даведніка «Мінскае антыфашысцкае падполле» (1995), збкаў дакументаў і матэрыялаў «Беларускія остарбайтэры» (т. 1—3, 1996—98), «Нацысцкае золата з Беларусі» (1998), «Заложнікі вермахта» (1999), «Аграрныя пераўтварэнні ў Вілейскай вобласці, 1939—1941 гг.» (2001), «Халакост на Беларусі, 1941—1944» (2002), «Прымусовая праца беларускага насельніцтва ў Аўстрыі», «Аграрныя пераўтварэнні ў Маладзечанскай вобласці, 1944—1953 гг.» (абодва 2003). Аўтар прац «Рукапісныя выданні партызан Беларусі» (1979), пра военачальнікаў Дз.Р.Паўлава, Л.Р.Пятроўскага і інш. Дзярж. прэмія Беларусі 2002.
КНІЖНІКАЎ Валерый Аляксеевіч (н. 12.7.1953, г. Ярцава Смаленскай вобл., Расія), бел. хімік. Др хім. н. (1999). Скончыў Маскоўскі унт (1975). 3 1976 у Інце фізікаарган. хіміі Нац. АН Беларусі (з 2001 заг. лабараторыі). Навук. працы па металаарган. хіміі і хіміі амінакіслот. Даследаваў хім. ўласцівасці атыянільных вытворных тытанацэну і ніобацэну. Прапанаваў спосабы іх выкарыстання для сінтэзу вытворных тытанацэну і ніобацэну.
Тв:. Сннтез н реакцнн атненнльных пронзводных ннобоцена н тнтаноцена (разам з М.А.Майерам) // Весці Hau. АН Беларусі. Сер. хім. навук. 1998. №1. М.П.Савік.
КНЯЖЫШЧА Леанід Баляслававіч (н. 8.12.1956, г. Віцебск), бел. матэматык. Др фіз.матэм. н. (2001). Скончыў БДУ (1979). 3 1979 у Інце матэматыкі Нац. АН Беларусі. Навук. працы па дыферэнцыяльных ураўненнях. Прапанаваў новую канцэпцыю выкарыстання неманатонных незнакавызначаных функцыяналаў Ляпунова для даследавання асімптатычных уласцівасцей ураўненняў з адхіляючымся аргументам. Распрацаваў абагульненні тэарэмы Барбашына—Красоўскага на розныя класы дыферэнцыяльных сістэм, у т.л. і неаўтаномных з неабмежаванай правай часткай.
Тв:. Локалнзацня предельных множеств н асвмптотнческая устойчнвость уравненнй с запаздываннем. Ч 1, 2//Днфференцмальные уравнення. 1998. Т. 34, №2, 8; Нспользованмс немонотонных функцноналов прн нсслелованнн ограннченностн решеннй уравненмй с запаздыванмем // Там жа. 1999. Т. 35, №1.
М.П.Савік.
КНЙЗЕЎ Станіслаў Нічыпаравіч (н. 6.11.1948, г. Новасібірск, Расія), дзяржаўны дзеяч Беларусі, юрыст, гісторык. Ген.маёр (1994). Канд. юрыд. н. (1999), праф. (2001). Скончыў Томскае ваен. вучылішча сувязі (1969), Вышэйшую школу (Акадэмію бяспекі) КДБ СССР (1982). 3 1969 на адказных пасадах у Прыкарпацкай ваен. акрузе, з 1974 у асобых аддзелах КДБ групы сав. войск у Германіі, потым у Прыкарпацкай і Туркестанскай ваен. акругах. 3 1989 нам., з 1994 нач. ўпраўлення ваен. контрразведкі КДБ Рэспублікі Беларусь. У 1998—2001 нач. Інта нац. бяспекі Рэспублікі Беларусь. 3 лют. 2001 нам. дзярж. сакратара Рэспублікі Беларусь, з верасня 1ы нам. кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта, адначасова са жн. 2002 старшыня Геральдычнага савета. 3 сак. 2003 рэктар Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. У 1995—2001 прэзідэнт рэсп. экалагічнага фонду «Экамір». Аўтар навук. публікацый, падручнікаў і навуч. дапаможнікаў па пытаннях тэорыі і гісторыі дзяржавы і права, тэорыі і практыкі кіравання.
Тв:. Основы ннформацпонноаналптнческой деятельностн. Мн., 1996; Ф.Э.Дзержннскнй н его время. Мн., 1998; Военная контрразведка на террмторнм Беларусн в начале двадцатого века. Мн., 2000; Управленне: нскусство, наука, практнка. Мн., 2002.
КбБРЫНСКІ Рыгор Яфімавіч (н. 12.1.1956, г. Рэчыца Гомельскай вобл), бел. вучоныэканаміст. Др эканам. н. (2001). Акад. Бел. інж. акадэміі (1997). Скончыў Гомельскі унт (1979). 3 1989 у Гомельскім політэхн. інце. 3 1997 заг. кафедры Гомельскага унта. Навук. працы па праблемах мікраэканомікі, арганізацыі і кіравання матэрыяльнатэхн. забеспячэннем прадпрыемстваў на аснове рыначных механізмаў, развіцця акц. тваў, фінансаў прадпрыемстваў, эканомікі рэгіёнаў.
Тв.: Акцнонерные обшества: Созданне, функцнонмрованне н управленне. Гомель, 1995; Стнмулнрованне кооперацнонных связей в промышленностй // Экономнст. 1997. № 5; Экономнческнй механвзм органнзацмй управлення матернальнотехннческнм снабженнем предпрнятнй в условнях становленмя рыночной экономнкн. Гомель, 1998; Рыночный механмзм переходной экономккн регнона. Гомель, 2002 (у сааўт.); Фннансы предпрнятнй. Гомель, 2003.
КбВАЛЬ Алег Сцяпанавіч (н. 3.3.1943, пас. Кагановіч Саратаўскай вобл., Расія), бел. балетмайстар, рэжысёр. Засл. дз. культ. Беларусі (1998). Скончыў Усх.Сібірскі інт культуры (1973). 3 1974 маст. кіраўнік і балетмайстар Палаца культуры Гомельскага шклозавода. 3 1976 маст. кіраўнік і балетмайстарпастаноўшчык арганізаванага ім нар. ансамбля танца «Палескія зоры» пры Бел. унце транспарту ў Гомелі, у 1986—92 маст. кіраўнік Палаца культуры ВА «Гомсельмаш». Аўтар харэаграфічных праграм «Квітней, Беларусь», «Ганчарны круг», «Купальскія ігрышчы», «Рытмы планеты», «Прывітанне, Радзіма мая», «Беларусь ты мая сінявокая», «Мой родны кут», «Сынам Радзімы» і інш.; дзіцячага спектакля «Зямля — наш дом» у НьюЙорку (у сааўт.; паст. 1991). Рэжысёрпастаноўшчык і маст. кіраўнік рэсп. свят, міжнар. фсстываляў, у т.л, міжнар. фестываляў харэаграфіі «Сожскі карагод» (1997, 2002), юных талентаў «Зямля пад белымі крыламі» (2000). І.Л.Чэбан. КбВАЛЬ Уладзімір Іванавіч (н. 7.1.1952, в. Адэльск Гродзенскага рна), бел. мовазнавец. Др філал. н. (1999), праф. (2001). Скончыў Гомельскі унт (1976), з 1975 працуе ў ім (з 1985 нам. дэкана, з 1990 заг. кафедры). Даследуе фразеалогію, этналінгвістыку, міфалогію, лінгвістыку тэксту. Аўтар манаграфій «Беларускія народныя святы і звычаі» (1993, з В.С.Новак), «Народныя ўяўленні, павер’і і прыкметы» (1995), «Усходнеславянская этнафразеалогія: дэрывацыя, семантыка, паходжанне» (1998), «Слоўніка новых і найбольш ужывальных замежных слоў» (1992), «Слоўніка актуальных замежных слоў» (2003) і інш.
Тв:. Чым адгукаецца слова: Фразеалогія ў павер’ях, абрадах і звычаях. Мн., 1994; Слово поведает нам...: (Отраженне мнфол. представленнй в лекснке рус. н белорус. языков). Гомель, 1995.
КбВІ (Covey) Рычард Освальд (н. 1.8.1946, г. Феетвіл, ЗША), касманаўт ЗША Палк. ВПС ЗША. Скончыў Ваен.паветр. акадэмію ЗША (1968), унт Перд’ю (1969). 3 1970 у ВПС ЗША, у 1979—94 у атрадзе касманаўтаў НАСА. Здзейсніў 4 палёты ў складзе экіпажаў касм. караблёў (KK): 27.8—3.9.1985 і 29.9—3.10.1988 на КК «Дыскаверы» (як пілот), 15—20.11.1990 на КК «Атлантыс», 2—13.12.1993 на КК «Індэвар» (як камандзір). У космасе правёў 26,9 сут. Залатыя медалі НАСА «За выключныя заслугі», «За выдатнае кіраўніцтва», «За касмічны палёт» (4).
М. М. Касцюковіч.
кон 409
КОЖАР Ніна Уладзіміраўна (н. 20.4.1952, г. Гродна), бел. архітэктар, гісторык архітэктуры, педагог. Др архітэктуры (2002). Скончыла БПІ (1974). Працавала ва Упраўленні па будве і архітэктуры Мінскага аблвыканкома, з 1977 выкладае ў Бел. нац. тэхн. унце (з 2003 праф.). Работы па гісторыі і арх. тэорыі зах.еўрап. краін, Кітая, Беларусі. Аўтар серыі публікацый у зб. «Архітэктура свету» (М., 1993—97), навучальнаметадычных выданняў.
Тв:. Архнтектурная теорня эпохн романтнзма Германнн н развнтне западноевропейского зодчества второй половнны XVIII— первой половнны XIX вв. Мн., 2000; Архнтекторы. М., 2000 (у сааўт.); Рнсунок пером н тушью. Мн., 2003 (разам з Г.А.Дубавіцкай).
С.А. Сергачоў.
КбЖЫНАВА Ала Андрэеўна (н. 17.12.1963, Мінск), бел. філолаг. Др філал. н. (1999). Скончыла БДУ (1985), з 1988 выкладае ў ім (з 2002 праф.). Навук. працы па семантыцы стараж. слав. тэкстаў, этналінгвістыцы, аксіялогіі, пытаннях выкладання польскай мовы як замежнай. Сааўтар навуч. дапаможнікаў для ВНУ «Польская мова» (2000), «Польская мова: Практычны курс» (2001).
Тв:. йнтровертнрованный образ мнра в твореннях Кмрнлла Туровского. Мн., 1999.
кбЗІН Уладзімір Міхайлавіч (н. 14.2.1947, в. Журавічы Рагачоўскага рна Гомельскай вобл.), бел. вучоны ў галіне скурных і венерычных хвароб. Др мед. н., праф. (2001). Скончыў Віцебскі мед. унт (1971). Навук. працы па патагенезе і тэрапіі нейрадэрматозаў, псарыязе, інфекцыях, якія перадаюцца пры палавых кантактах.
7в.: Дерматологня. Мн., 1999; Оксндат торфа (ОТ) в терапнн крупнобляшечных н дмффузных форм псорназа // Вестн. фармацнн. 2000. Вып. 1—2; йммуноорнентнрованная терапня хронпческого урогеннтального хламмдноза // Дёрматовенерологня на рубеже третьего тысячелетмя. Мн., 2003.
кбЗЛА Пётр