• Газеты, часопісы і г.д.
  • Беларуская энцыклапедыя Т. 18

    Беларуская энцыклапедыя Т. 18


    Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
    Памер: 472с.
    Мінск 2004
    973.34 МБ
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    ½м сельского хозяйства БССР. Мн., 1927; Пасёлкі; Оптымум тэрыторыі і эфект землеўпарадкавання. Мн., 1928.
    
    КЛІМАКбЎ Яўген Віктаравіч (н. 28.9.1952, г. Тула, Расія), бел. дзеяч тэатра лялек. Засл. дз. культуры Беларусі (1998). Скончыў Бел. тэатр.маст. інт (у 1980 тэатр. фт, у 1990 аддз. планавання і арганізацыі тэатр. справы). Працаваў у Мінве культуры Беларусі (1979—85). 3 1985 дырэктар (у 1995—98 і маст. кіраўнік) Бел. дзярж. тра лялек у Мінску. Віцэпрэзідэнт Бел. цэнтра УНІМА (з 1997).
    
    КЛІМЕНКА Анатоль Віктаравіч (н. 9.2.1963, г. Караганда, Казахстан), бел. спартсмен (стральба кулявая, вінтоўка). Майстар спорту СССР (1981). Засл. майстар спорту Беларусі (1994). Скончыў Бел. інт фіз. культуры (1985). Чэмпіён свету (1990, Масква; 1994, г. Мілан, Італія) у камандным заліку (вінтоўка баявая — ВБ і вінтоўка пнеўматычная — ВП); сярэбраны прызёр (1994) у асабістым заліку (ВП). Чэмпіён Еўропы (1993, г. Брно, Чэхія); 3разовы ў 1998, г. Лахці, Фінляндыя — у камандным заліку, ВБ; 1998, Талін — у камандным заліку, ВП. Сярэбраны прызёр чэмпіянатаў Еўропы (1997, Лахты — у камандным заліку (вінтоўка малакаліберная — ВМ); 1998, Лахты — у асабістым заліку і 2разовы ў камандным (ВБ); бронз. прызёр (1995, г. Цюрых, Швейцарыя) у асабістым заліку (ВМ). Ўладальнік Кубка свету (1993, г. Мюнхен, Германія, ВП) у асабістым заліку; пераможца і прызёр этапаў Кубка свету (1993— 2002). А.А.Дубовік.
    
    КЛІМЁНКА Валерый Адамавіч (н. 19.5.1960, зернесаўгас імя Ушакова Акломінскай вобл., Казахстан), бел. сацыёлаг. Др сацыялаг. н. (1998), канд. эканам. н. (1991). Скончыў Бел. політэхн. інт (1984). 3 1984 у Бел. філіяле Усесаюзнага н.д. і праектнага інта працы Дзяржбуда СССР. 3 1990 у Інце сацыялогіі Нац. АН Беларусі (у 1990—93 вучоны сакратар, з 2002 заг. сектара сац. стратыфікайыі). У 1999—2000 нач. упраўлення па рабоце з дыпламат. корпусам і замежнымі ўстановамі Гал. ўпраўлення «Дыпсервіс» Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. На
    
    
    КЛЮЧАРОВА         407
    
    вук. працы па сацыялогіі адукацыі, праблемах сац. стратыфікацыі і сац. мабільнасці ў пераходным грамадстве, каштоўнасных арыентацый моладзі.
       7k: Современная белорусская молодежь: соцнальные орнентацмн, положенме, тенденцнн н перспектмвы развнтня. Мн., 1993 (у сааўт.); Кваліфікацыя працаўніка ва ўмовах рынку // Весці АН Беларусі. Сер. грамад. навук. 1995. №3; Образованне в трансформнруемом обшестве. Мн., 1996; Прммененме соцмологнческнх методов в учебновоспнтательном процессе. Мн., 2000 (у сааўт.); Снстема образовання Беларусм на пороге XXI века // Соцнологня. 2000. №1—2; Дмнамнка ценностных орнентацнй молодежн в трансформмруемом обшестве. Мн., 2001 (у сааўт.).
    
    КЛІМКбЎ Васіль Ціханавіч (н. 18.5.1938, хутар Зацішча Круглянскага рна Магілёўскай вобл.), бел. вучоны ў галіне гідратэхнікі. Др тэхн. н. (1997). Скончыў БСГА (1962). 3 1962 у Бел. НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі (у 1983—92 заг. лабараторыі). 3 1998 у Бел. НДІ меліярацыі і лугаводства (заг. лабараторыі), з 2002 праф. Бел. нац. тэхн. унта. Навук. працы па тэхналогіі будва і эксплуатацыі асушальных дрэнажных сістэм. Распрацаваў шэраг канструкцый меліярацыйных воднагасп. устройстваў (дрэнажных труб, фільтраў буравых свідравін і інш.), метады іх выпрабаванняў, а таксама адпаведныя нарматыўныя дакументы.
       Тв.: Завнснмость осушмтельного действня дренажа от конструкцнм дренажных труб // Мелнорацмя переувлажненных земель. Мн., 1974; Методнческне указання по расчетам дренажа нз новых матермалов. Мн., 1975 (разам з А.І.Мурашкам, Я.Р.Сапожнікавым).
    В. М. Кандрацьеў.
    
    КЛІМбВІЧ Іосіф Іосіфавіч (н. 29.8.1945, в. Карытніца Лідскага рна Гродзенскай вобл.), бел. вучоны ў галіне хірургіі. Др мед. н., праф. (2001). Скончыў Гродзенскі мед. унт (1969), дзе і працуе. Навук. працы па сасудзістай хірургіі, клінічнай біяхіміі, парэнтэральным харчаванні, карэкцыі метабалізму ў хірург. хворых, пытаннях абмену амінакіслот і роднасных злучэнняў.
       Тв:. Амннокнслоты н нх пронзводные в патогенезе м леченнн облнтернруюшего атеросклероза сосудов ннжннх конечностей (обзор) // Уч. зап. Гродн. фнл. Негос. янта соврем. знаннй. 1999. №3; Облмтернруюшнй атеросклероз сосудов ннжннх конечностей я роль свободных амннокнслот н нх пронзводных в патогенезе н леченнн. Гродно, 2000; Свободные амннокнслоты н пх пронзводные плазмы кровн у больных легочной н сосуднстой патологней: (Проблемы патогенеза н лечення). Гродно, 2003.
    
    КЛІМЧЎК Віктар Ігнатавіч (н. 28.10.1946, в. Сіманавічы Драгічынскага рна Брэсцкай вобл.), бел. рэжысёр. Засл. дз. маст. Беларусі (1999). Скончыў Куйбышаўскі інт культуры (1982). 3 1985 рэжысёр Віцебскай лялечнай трупы пры Бел. тры імя Я.Коласа, з 1990 маст. кіраўнік створанага на аснове лялечнай трупы Бел. тра «Лялька». Яго пастаноўкі вылучаюцца высокай эстэтыкай, маст. густам, разнапланавасцю. Сярод іх: «Дзед і Жораў» В.Вольскага (1986),
    
    
    «Сказ пра Гаўрылу зпад Полацка» П.Сіняўскага (1988), «Папялушка» Я Шварца (1991), «Дапытлівы слонік» Р.Кіплінга (1993), «ХлопчыкЗорка» О.Уайльда (1995), «Чароўная зброя Кэндзо» М.Супоніна (1996, Гранпры на Міжнар. фестывалі «Белая Вежа» ў Брэсце, 1998; прыз на Міжнар. фестывалі ў Субаціцы, Югаславія, 2000), «Брэменскія музыкі» ВЛіванава і Ю.Энціна (1998), «Ладдзя Роспачы» Р.Асвяціча паводле У.Караткевіча (2000) і інш.
    
    КЛІРЫК АСТРОЖСКІ. псеўданім бел.ўкр. пісьменнікапалеміста, грамадскага дзеяча канца 16 ст. Належаў да літ. кола пісьменнікаў Астрожскай школы, куды ўваходзілі А.Курбскі, І.Федаровіч, Г. і М. Сматрыцкія, Д.Налівайка і інш. У навук. лры існуюць розныя гіпотэзы адносна асобы К.А.: лічыцца, што пад гэтым псеўданімам пісаў малады М.Сматрыцкі, святар Васілій, пісьменнік Г.Дарафеевіч, невядомы віленскі манах. Найбольш верагодна, што пад гэтым псеўданімам выступаў манах Клеха, як К.А. называе М.Сматрыцкі ў адным са сваіх уніяцкіх твораў. У напісанай у форме памфлета царк.гіст. аповесці «Гісторыя пра.. Фларэнцкі сінод, праўдзіва напісаная...» (1598) К.А. асаблівую ўвагу звяртаў на падзеі Брэсцкай царк. уніі 1596, выкрываў яе ініцыятараў — вышэйшую правасл. іерархію, рэзка крытыкаваў рымскага папу і яго двор, адмоўна ставіўся да любых экуменічных захадаў. У творы шырока цытуецца Біблія, творы айцоў нарквы, высокая кніжнасць спалучаецца з фалькл. матывамі, вобразамі, сімваламі. Твор быў шырока вядомы ў Віленскай і Маскоўскай Русі, яго цытавалі амаль усе пісьменнікіпалемісты (ці падтрымлівалі, ці абвяргалі ў залежнасці ад канфесіянальнай прыналежнасці). Пяру К.А. належаць творы «Алказ Іпацію Пацею» (1598), «На другі ліст вялебнага Іпація Пацея... да Канстанціна Астрожскага... пісаны» (1599) ад імя К.К.Астрожскага. Крытыцы тэалаг. і гіст. поглядаў К.А. прысвечана некалькі раздзелаў у «Апалогіі» М.Сматрыцкага.
       Тв:. Нсторіа о лнстрнкійском, то ест, о разбойннческом, Ферарском або Флоренском Снноде, вкоротце правднве спмсаная (1598) // Памятннкн полемнческой лмтературы в Западной Русн. СПб., 1903. Кн. 3.; Отпнс на Лнст в Бозе велебного отца йпатіа, Володнмерского і берестейского епнскопа, до ясне освецоного княжатн Костентнна Острозского, воеводы кмевского. О залецанью н прехвалянью Восточной церквп з Заходным Костелом Унен або Згоды (1598) // Там жа; На Другій Лнст велебного отца Нпатіа, володымерского н берестейского епнскопа, до ясне освецоного кнежатя Константана Острозского, воеводы кіевского... пнсаный (1599) // Пам’яткм полемічного пнсьменства кінця XVI і початку XVII ст. Львов, 1906.
       Літ:. Яременко П.К. Памфлетм Клірнка Острозького — украінського пнсьменннкаполеміста кінця XVI віку // Наукові запнскн Дрогобмцького педінстмтута. Пнтання літературн. Дрогобнч, 1962. Внп. 7.; Гісторыя беларускай дакастрычніцкай літаратуры. Т 1. Мн.. 1968; Грнцай М.С., Ммкнтась
    
    
    В.   Л., Ш о л о м Ф.Я. Давня украінська література. Кмів, 1978. У.Г.Кароткі.
    
    КЛбЎСКІ Данііл Давыдавіч (н. 16.8.1929, г. Гродна), расійскі вучоны ў галіне тэорыі і тэхнікі сувязі. Др тэхн. н. (1966), праф. (1967). Засл. дз. нав. і тэхн. Рас. Федэрацыі (1991). Чл. Акадэміі інж. навук Рас. Федэрацыі (1995). Скончыў Ленінградскі электратэхн. інт сувязі (1953). 3 1960 у Паволжскай акадэміі тэлекамунікацый і інфарматыкі ў г. Самара (з 1964 заг. кафедры). Навук. працы па стварэнні сістэм перадачы дыскрэтных паведамленняў па радыёканалах сувязі. Прапанаваў алгарытм аптымальнага адаптыўнага паэлементнага прыёму дыскрэтных паведамленняў у шматмэтавых каналах з выкарыстаннем перыяд. зандзіравання канала і адвароі най сувязі (алгарытм К.—Нікалаева).
       Тв.. Передача днскретных сообшеннй по радноканалам. 2 нзд. М.. 1982; Моделм непрерывных каналов связн на основе стохастнческмх дмфференцнальных уравненнй. М., 1984 (разам з В.Я.Кантаровічам, С.М.Шырокавым); Дорога мз Гродно. Самара, 1994.
    М. М. Касцюковіч.
    
    КЛЮНЯ Уладзімір Леанідавіч (н. 24.5.1953, в. Вялікія Якетаны Астравецкага рна Гродзенскай вобл.), бел. вучоныэканаміст. Др эканам. н. (2000), праф. (2001). Скончыў Гродзенскі пед. інт (1975). 3 1979 у БДУ (з 1991 заг. кафедры). Навук. працы па метадалогіі эканам. даследаванняў, пытаннях трансфармацыі эканам. сістэмы ва ўмовах глабалізацыі сусв. эканомікі, сац.эканам. пераўтварэнняў у агр. сектары эканомікі. Адзін з аўтараў навуч. дапаможнікаў для ВНУ «Асновы эканамічнай тэорыі» (ч. 1—3; 1995—97), «Эканамічная тэорыя» (2001) і інш.
       Тв.: Влмянне научнотехннческого прогресса на преобразованне матернальной основы сельско.хозяйственного пронзводства. Мн., 1984; Экономмческме проблемы взаммодействня обобшествлення промзводства н отношеннй собственностн. Мн., 1985 (у сааўт.); Обобшествленне сельскохозяйственного пронзводства н развнтме соцнальноэкономнческнх факторов труда. Мн., 1991 (у сааўт.); Агропромышленный комплекс в условнях переходной экономнкм. Мн., 1999.
    
    
    КЛЮЧАРбВА Ганна Аляксандраўна (н. 30.1.1949, г. Горкі Магілёўскай вобл.), бел. вучоны ў галіне клінічнай медыцыны. Др мед. н. (1999), праф. (2000). Чл. Еўрап. Асацыяцыі па захворваннях печані. Скончыла Мінскі мед. інт (1972). у 1972—79 працавала ў Мінскай інфекц. бальніцы. У 1980—91 і з 1998 у Бел. мед. акадэміі паслядыпломнай адукацыі (з 1998 заг. кафедры). У 1