2001 — у аблвыканкоме. Даследуе праблемы філасофіі і метадалогіі гісторыі, логіку.
Тв:. Введенне в методологню нсторнн. Брест, 1997; Фплософскнй портрет В.Соловьева. Брест, 1997; Эврмстмческая роль аналогйй в нсторнческом познаннн. Брест, 1999; Метод аналогнн в нсторнческом нсследованнн. Брест, 2000; Homo historicus. Брест, 2001; Логнческне основы правовой практнкн. Брест, 2003; Введенне в фнлософню нсторнн Брест, 2003.
ЛЯЎЧЎК Міхаіл Іванавіч (н. 14.7.1956, в. Малыя Зводы Камянецкага рна Брэсцкай вобл.), бел. фізіктэарэтык. Др фіз.матэм. н. (2000). Скончыў Брэсцкі пед. інт (1977). 3 1982 у Інце фізікі Нац. АН Беларусі. Навук. працы па даследаванні эл.магн. структуры нуклонаў і дэйтрона, фотанараджэнні лмезонаў на нуклонах, інш. пытаннях эл.магн. ўзаемадзеяння адронаў. Прапанаваў новыя метады вымярэння эл.магн. палярызавальнасці нейтрына, што дало магчымасць эксперыментальна атрымаць больш дакладныя значэнні некаторых структурных пастаянных нейтрона.
Тв:. On approaches to measure the electromagnetic polarizabilities of the neutron (разам з Ф.Вісманам, М.Шумахерам) // Eur. Phys. Journ. 1998. Vol. Al, № 2; Deuteron Compton scattering below pion photoproduction threshold (разам з А.І.Львовым) // Nucl. Phys. 2000. Vol. A 674, № 3—4.
ЛЯФАРАЎ Анатоль Хрыстафоравіч (2.2.1913, г. Белагорск, Аўганомная Рэспубліка Крым, Украіна — 10.2.1992), бел. вучоны ў галіне аўтамабіле і трактарабудавання. Др тэхн. н. (1976), праф. (1977). Засл. машынабудаўнік Беларусі (1980). Скончыў Ленінградскі політэхн. інт (1941). 3 1951 нам. гал. канструктара Мінскага аўтамаб. зда. У 1963—81 у БПІ (у 1963—74 заг. кафедры). Навук.даследчыя і канструктарскія працы па праблеме павышэння праходнасці колавых машын — аўтамабіляў і трактароў.
Тв:. Блокнруюшме днфференцналы грузовых автомобнлей. М., 1969 (разам з Л.А.Сцяпанавай); Днфференцналы автомобнлей й тягачей. М., 1972; Энергонагруженность н надежность днфференцнальных механмзмов
транспортнотяговых машнн. Мн., 1991 (у сааўт.). У.У.Яцкевіч.
ЛЯШЧОВА Людміла Мадэстаўна (н. 28.2.1954, г.п. Руднічны Верхнякамскага рна Кіраўскай вобл., Расія), бел. мовазнавец. Др філал. н. (1998), праф. (2003). Скончыла Мінскі інт замежных моў (1976) і працавала ў ім. 3 2000 заг. кафедры Інта дзярж. кіравання Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Даследуе лексічную семантыку, кагнітыўную лінгвістыку, праблему авалодвання роднай і замежнымі мовамі. Аўтар манаграфіі «Лексічная полісемія ў кагнітыўным аспекце» (1996), падручніка «Словы ў англійскай мове: Курс лексікалогіі сучаснай англійскай мовы» (2001), сааўтар і рэдактар навуч. дапаможніка «Практычная граматыка англійскай мовы» (у 4 ч., ч. 1—2, 2003—04) і інш.
МАГАС, горад, сталіца Інгушэціі з 1998.
МАГІЛЁЎСКІ ФІНАНСАВАЭКАНАМІЧНЫ ІНСТЫТЎТ імя В.П.Кав а л ё в а. Засн. ў 1993 у г. Магілёў В.ТІ.Кавалёвым (гл. Дадатак) як недзярж. фінансаваэканам. інт. 3 2001 сучасная назва. У 2003/04 навуч. г. адзін фінансаваэканам. фт; спецыяльнасці: камерцыйная дзейнасць (спецыялізацыя «Камерцыйная дзейнасць на рынку тавараў народнага спажывання»); фінансы і крэдыт (спецыялізацыя «Фінансы»); эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве (спецыялізацыя «Дзелавое адміністраванне»), Навучанне дзённае і завочнае, на камерцыйнай аснове. У інце 1146 студэнтаў, з іх 267 на дзённым аддзяленні. Навуч.выхаваўчы працэс забяспечвае 71 выкладчык, у т.л. 37 дроў і канд. навук. Mae камп’ютэрную залу, музей, бку. Штогод праводзяцца рэгіянальныя навук.практ. канферэнцыі (Кавалёўскія чытанні).
МАГІЛЬНЫ Уладзімір Васілевіч (н. 5.12.1949, Мінск), бел. фізік. Др фіз.матэм. н. (1998). Скончыў БДУ (1972), дзе і працуе. Навук. працы па фотафіз. і фотахім. працэсах у палімерах, стварэнні новых фотаадчувальных матэрыялаў для галаграфіі і інш. аптычных тэхналогій. Даследаваў пераўтварэнне энергіі электроннага ўзбуджэння і мадыфікацыі надмалекулярнай структуры неўпарадкаваных палімерных асяроддзяў. Распрацаваў новыя фотарэзістыўныя матэрыялы і кампаненты для іх вытвсці, матэрыялы для запісу фазавых і палярызацыйнафазавых галаграм.
7в.: Дйнамнка голограмм в полнмерной среде, вызванная образованнем протнвофазной днфракцйонной структуры (разам з Ю.У.Грыцаем) // Оптмка й спектроскопня. 1997. Т. 83, № 5; Спектральная сенсйбнлнзацня фоточувствнтельноств молекулярной среды акцепторамн энергмн электронного возбужденмя // Журн. прнкладной спектроскопнй. 2001. Т. 68, № 1; Полнмерные н фоторегнстрнруюшне матерналы й нх прнмененне. Мн„ 2003.
МАЖЙЙКА Людміла Фёдараўна (н. 15.8.1958, в. Пігановічы Драгічынскага рна Брэсцкай вобл ), бел. вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі. Др мед. н (2003). Скончыла Бел. мед. унт (1984), дзе і працуе (з 2002 заг. кафедры). Навук. працы па акушэрстве і гінекалогіі, эндаскапічнай хірургіі.
Тв.: Акушерскме кровотечення, экстренная помошь. Мн., 1997 (разам з Г.І.Герасімовічам, Т.М.Калгушкінай); Основные методы нсследовання н оператнвные вмешательства в гннекологйй Мн., 1999 (у сааўт.); Гннекологнческне нарушення у детей // Справочннк врача женской консультацнн. Мн., 2001.
МАЖЙЙКА Марына Аляксандраўна (н. 16.3.1958, Мінск), бел. філосаф. Др філас. н. (2001), праф. (2003). Скончыла БДУ (1980), дзе і працуе з 1980 (у 2000—01 заг. кафедры). Навук. працы па сучаснай сац. філасофіі, філасофіі мовы, культуры і рэлігіі, семіётыцы, мастацтвазнаўстве і гісторыі некласічнага мастацтва, сінергетыцы і метадалогіі нелінейных аналітык. Рэдактарскладальнік анталогіі «Экалагічная думка ўсходніх славян» (1995), аўтар цыкла артыкулаў у энцыклапед. выданнях: «Сусветная энцыклапедыя: Філасофія», «Постмадэрнізм» (абедзве 2001), «Гісторыя філасофіі» (2002), «Сусветная энцыклапедыя: Рэлігія», «Навейшы філасофскі слоўнік» (абедзве 2003).
Тв:. Становленне теорйй нелннейных дннамнк в современной культуре: Сравн. аналнз сннергет. н постмодерннст. параднгм. Мн., 1999; Современная западная фнлософмя. Мн., 2000.
МАЗАНІК Сяргей Аляксеевіч (н. 10.11.1954, г. Магілёў), бел. матэматык. Др фіз.матэм. н. (1999). Скончыў БДУ (1977), дзе і працуе (з 1999 заг. кафедры). Навук. працы па звычайных дыферэнцыяльных ураўненнях і дыдактычных праблемах выкладання матэматыкі. Распрацаваў і дастасаваў метад пераўтварэнняў Ляпунова да даследавання лінейных дыферэнцыяльных ураўненняў. Пабудаваў тэорыю прыводных і асімптатычных эквівалентных алгебрадыферэнцыяльных сістэм.
Тв.: Курс днфференцнальных уравненнй. Мн., 1996 (разам з Ю.Багданавым, Ю.Сыроідам); Сйстемы ЛаппоДаннлевского во множестве лннейных снстем // Днфференцнальные уравнення. 1999. Т. 35, № 1.
МАЙЗЕЛЬ Веньямін Міхайлавіч (20.6.1900, Мінск — 28.2.1943), украінскі вучоны ў галіне механікі. Чл.кар. АН Украіны (1939). Скончыў Харкаўскі тэхнал. інт (1921). 3 1922 працаваў інжынера'мканструктарам. 3 1928 выкладаў у ВНУ Харкава (з 1928 праф.). Навук. працы па тэорыі гідратурбамашын, дынаміцы машын, тэорыі пругкасці і тэрмапругкасці. Распрацаваў эксперым. метад вызначэння мех. напружанняў, якія ўзнікаюць пад уплывам тэмпературы ў пругкіх сістэмах (метад М.).
424 МАЙСЕЕНКА
МАЙСЁЕНКА Уладзімір Іванавіч (н. 18.7.1938, г. Лепель Віцебскай вобл.), бел. вучоны ў галіне машыназнаўства і машынабудавання. Др тэхн. н. (1999), праф. (2003). Скончыў БПІ (1960). 3 1964 у Інце механікі і надзейнасці машын Нац. АН Беларусі (з 1989 заг. лабараторыі надзейнасці і металаёмістасці кар’ерных самазвалаў «БелАЗ»), у 1974—80 у Бел. філіяле Усесаюзнага НДІ галургіі. Навук. працы па праблемах роўнатрываласці канструкцыйных сталей, буйнагабарытных дэталей і павелічэння даўгавечнасці машын. Выявіў і вывучыў заканамернасці з’явы макралакалізацыі пластычнай дэфармацыі ў сталях і дэталях машын. На гэтай аснове распрацаваны спосаб вытвсці і выкарыстання буйнагабарытных зубчастых колаў з літых недэфармаваных стальных загатовак, створаны высоканадзейныя літазварныя нясучыя канструкцыі самазвалаў «БелАЗ». Чл. Каардынацыйнага савета Бел. асацыяцыі непаўналетніх вязняў фашызму.
Тв.. Основы структурной равнопрочностм конструкцнонных сталей н элементов крупногабарнтных деталей машнн. Мн., 1999 (разам з П.Л.Марыевым); 0 локалнзацнн пластнческой деформацнн в сталях (у сааўт.) // Докл. АН БССР. 1989. Т 33, № 7.
МАЙСЁЕЎ Атэй Вячаслававіч (9.1.1925, г. Навазыбкаў Бранскай вобл., Расія — 23.11.1985), бел. вучоны ў галіне матэрыялазнаўства і тэхналогіі металаў. Др тэхн. н., праф. (1984). Скончыў Бел. лесатэхн. інт (1953). 3 1950 у Бел. тэхнал. унце (у 1968—80 заг. кафедры). Навук. працы па даследаваннях зносу і ўстойлівасці дрэварэзальных інструментаў, стварэнні новых станкоў і інструментаў. Распрацаваў станкі для вырабу і падрыхтоўкі круглых піл, новы від ратацыйнага рэзання драўніны, тэхналогію павышэння ўстойлівасці дрэваапр. інструменту.
Тв.: Комплексные нсследовання явленмй, сопровождаютнх нзнос древорежушего ннструмента // Мех. технологня древеснны. 1974. № 4; Мзносостойкость сверхтвердых ннструментальных матерналов на основе кубнческого ннтрмда бора прн обработке древесностружечных плмт (разам з В.А.Столярам) // Там жа. 1980. № 10. Я.Г.Міляшкевіч.
МАЙСЕНЯ Людміла Іосіфаўна (н. 2.5.1955, в Вялікая Ліпа Нясвіжскага рна Мінскай вобл.), бел. матэматык і педагог. Канд. фіз.матэм. н. (1987), дацэнт (1990). Скончыла Мінскі пед. інт (1976). У 1976—82 у НДІ адукацыі Мінва адукацыі Беларусі, з 1985 у Бел. унце інфарматыкі і радыёэлектронікі, з 2003 заг. кафедры Мінскага вышэйшага радыётэхн. каледжа. Навук. працы па тэорыі апраксімацыі, распрацоўцы бел. матэм. тэрміналогіі і ўкараненні яе ў працэс выкладання вышэйшай матэматыкі ў ВНУ. Адзін са стваральнікаў і аўтараў «Рускабеларускага матэматычнага слоўніка» (1993) і першай на бел. мо
ве «Матэматычнай энцыклапедыі» (2001).
Тв: Курс вышэйшай матэматыкі. Т. 1—2. Мн., 1994—97 (у сааўт.); Курс вышэйшай матэматыкі; Тэорыя функцый камплекснай зменнай. Аперацыйнае злічэнне. Мн., 2003.
МАКАРАНКА Генадзь Макаравіч (н. 27.4.1937, г. Гомель), бел. вучоны ў галіне машынабудавання. Канд. тэхн. н. (1981), праф. (2000). Чл.кар. Бел. інж. акадэміі (2000). Скончыў Віцебскі пед. інт (1960). 3 1968 у Полацкім унце (у 1989—2000 дэкан фта). Навук. пр