• Газеты, часопісы і г.д.
  • Беларуская энцыклапедыя Т. 18

    Беларуская энцыклапедыя Т. 18


    Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
    Памер: 472с.
    Мінск 2004
    973.34 МБ
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 1
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 8
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 9
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 12
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 13
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 15
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    Беларуская энцыклапедыя Т. 16
    інства» («Juniti»; ЗША), 26.7.2000 — «Зорка» (Расія), 10.2.2001 —«Лёс» («Destiny»; ЗША), 14.7.2001 — «Пошук» («Quest»; ЗША), 17.9.2001 — «Пірс» (Расія). Модулі, неабходныя грузы, асн. экіпажы і экспедыцыі наведвання дастаўляюцца на МКС пры дапамозе ракетносьбітаў «Пратот ці «Саюз» (Расія), трансп. касм. караблямі «Спейс шатл» (ЗША), «Прагрэс» і «Саюз» (Расія). На 1.1.2004 маса МКС 178 т, даўж. 52 м, размах панэлей сонечных батарэй 73 м, аб’ём жылых адсекаў 425 м³. Ha МКС працавалі 8 асн. (працяглых) экспедыцый, 16 экіпажаў касм. караблёў «Спейс шатл», 5 экспедыцый наведвання — усяго больш за 100 касманаўтаў з 9 краін (ЗНІА, Расія, Канада, Францыя, Італія, Бельгія, Іспанія. Паўд.Афр. Рэспубліка, Японія). Касманаўты здзейснілі больш за 50 выхадаў у адкрыты космас агульнай працягласцю каля 350 гадз. Завяршэнне зборкі МКС плануецца на пач. 2008. У.С.Ларыёнаў.
    
    МІЖНАРЙДНЫ ГУМАНІТАРНАЭКАНАМІЧНЫ ІНСТЫТЎТ, установа адукацыі. Засн. ў 1994 у Мінску як Гуманіт.эканам. недзярж. інт. Сучасная назва з 2001. У 2002/03 навуч. г. фты: эканомікі і кіравання; юрыд.; сац.паліт. дысцыплін. Навучаецца 4,5 тыс. студэнтаў. На 9 кафедрах каля 200 выкладчыкаў, у т.л. 10 дроў і 65 канд. навук (з іх 16 прафесараў і 53 дацэнты). Навучанне дзённае і завочнае, дзейнічае аддзяленне даінстытуцкай падрыхтоўкі. Аспірантура з 2000. Mae 3 класы з 50 персанальнымі камп’ютэрамі, лінгафонны кабінет, 3 відэакласы, спадарожнікавае тэлебачанне, кабінет крыміналістыкі, бку з кніжным фондам 46,5 тыс. экз., музей «МГЭІ —спартыўны», выдва «Веды». 3 1996 выдаецца навук,тэарэт. час. «Гуманітарнаэканамічны веснік». На базе інта праводзяцца штогод міжінстытуцкія навук.тэарэт. канферэнцыі «Чалавек. Цывілізацыя. Культура». Сярод выхаванцаў інта чэмпіёны і прызёры Алімп. гульняў у Сіднеі, СолтЛейкСіці і інш., 19 чэмпіёнаў свету, 27 чэмпіёнаў Еўропы, 15 засл. майстроў спорту, больш за 50 майстроў спорту міжнар. класа, каля 100 майстроў і кандыдатаў у майстры спорту.
      Літ.: ГЭНЙ спортнвный. Мн., 1999; Гуманнтарноэкономнческнй негосударственный ннстмтут на рубеже тысячелетнй. Мн., 2000; А л п е е в А. Раздумья о судьбах Отечества. Мн., 2003; Гуманнстнческая парадвгма воспнтательной работы в вузе. Мн., 2003.
    
    МІКЁШЫН Міхаіл Восіпавіч (21.2.1835, с. Максімаўка Рослаўскага пав. Смаленскай губ. — 31.1.1896), расійскі і бел. скульптар, графік і жывапісец. Вучыўся ў Пецярбургскай AM (1852—58). У 1876—77 выдаваў час. «Пчела». Паводле праектаў М. выкананы помнікі: «Тысячагоддзе Расіі» ў Ноўгарадзе (1862), Кацярыне II у Пецярбургу (1873), Багдану Хмяльніцкаму ў Кіеве (1888), адміралам У.А.Карнілаву, П.С.Нахімаву ў Севастопалі і інш. Стварыў шэраг замалёвак з жыцця беларусаў («Сцэна колішняга рэкруцкага набору. Клімавічы», 1865; «Паштовая эстафета. Беларусь», 1892,
    
    
    мінскія 429
    
    «Тыпы Магілёўскай губерні» і інш.). Ілюстраваў творы М.Гогаля, Т.Шаўчэнкі, М.Някрасава, А.Пушкіна. У Нац. маст. музеі Беларусі мадэль помніка Багдану Хмяльніцкаму (1870я г.). Іл. гл. таксама да арт. Ноўгарад.
      Тв:. Воспомннання художннка // Неман. 1969. № 11.
      Літ.: Мнкешнн: Альбом. М., 1971; Савннов А. Мнкешнн. М., 1971.
    І.М.Паньшына.
    
    
    
    МІКЎЛІЧ (імя невядома), бел. пісьменнікпалеміст 1й трэці 17 ст. Належаў да уніяцкага брацтва Св. Тройцы ў Вільні. У 1630 вьшаў у Святатроіцкай друкарні «Сняданак віленскім брацкім схізматыкам...», напісаны адразу пасля Львоўскага сабора 1629. У ім М. адлюстраваў складаную рэліг.дзярж. сітуацыю ў 1й трэці 17 ст., калі «грэчаскае» набажэнства Русі было падзелена на тры часткі (віленскія і кіеўскія русіны грэч. абраду, што падпарадкоўваліся канстанцінопальскаму патрыярху, русіны, якія знаходзіліся ў адзінстве з рымскакаталіцкім касцёлам, — рымскаму папу). М. лічыў, што ўсе правы і прывілеі, дадзеныя праваслаўным у папярэднім стагоддзі, законна належаць уніятам, а тыя, хто прызнае духоўную ўладу канстанцінопальскага патрыярха, знаходзяцца паза законам у дзяржаве. Правасл. выданні, у т.л. творы М.Сматрыцкага і Л.Карповіча, лічыў ератычнымі; сцвярджаў, што яны спрыялі бунтам і непаслушэнству прастакоў, што зза іх быў забіты уніяцкі архіепіскап І.Кунцэвіч, прыняў пакутніцкую смерць прапаведнік А.Граковіч. На старонках «Сняданка...» шмат біягр. звестак пра тагачасных пісьменнікаў, нетрадыц. трактоўкі гіст. падзей у дзяржаве.
       Літ.: Кароткі У.Г. ...I памёр, і ўваскрос // ЛІМ. 2001. 5 кастр. У.Г.Кароткі
    
    МІКЎЛІЧ Надзея Анатолеўна (н. 14.1.1953, пас. Цукровы зд Гродзенскай вобл.), бел. эстрадная спявачка. Засл. арт. Беларусі (2000). Скончыла Гродзенскае муз.пед. вучылішча (1972). 3 1972 артыстка вак.інстр. ансамбля «Верасы», з 1981 у Бел. філармоніі, з 1990 у дзярж. аб’яднанні «Белканцэрт». Валодае ігрой на гітары, акардэоне, губ
    
    
    ным гармоніку і інш. Творчай індывідуальнасці ўласцівы эмацыянальная выразнасць, шчырасць, валоданне разнастайнымі песеннымі жанрамі. У рэпертуары песні бел. кампазітараў і паэтаў, аўтарскія творы, у т.л. «Ой бяда», «Мая спеўная душа», «Вясельная», «Грэшніца вясна» і інш. Прэмія Ленінскага камсамола Беларусі 1980.
    Г. Ч.Лянькевіч, Я. Ч.Харавец.
    
    
    М.Мікешын. Тыпы Магілёўскай губерні. Малюнак.
    
    
    МІЛАШ Аскар Уладзіслаў дэ Любіч (28.5.1877, в. Чарэя Чашніцкага рна Віцебскай вобл. — 2.3.1939), французскі паэтсімваліст, дзядзька Ч.Мілаша. Да 1889 жыў на Беларусі, потым у Францыі. У 1896—99 вучыўся ў Эколь дэ Луўр і школе ўсх. моў, вывучаў асіралогію і семіталогію; неаднаразова наведваў радзіму. 3 1916 у Мінве замежных спраў Францыі. 3 1920 дыпламат. прадстаўнік Літвы ў Францыі і Лізе Нацый. Літ. дзейнасць пачаў у канцы 19 ст. Першы зборнік «Паэма Заняпаду» выдаў у 1899. Пісаў драм. творы («Мігель Маньяра», 1913, «Мефібасет», 1914); выдаў кнігі «Элементы» (1911), «Ars Magna» (1924), «Арканы» (1924), «Казкі і легенды старой Літвы» (1930). Аўтар метафіз. і гіст. трактатаў. Пераклаў на франц. мову баладу А.Міцкевіча «Лілея». У паэт. творах М. ёсць вобразы, навеяныя ўспамінамі пра Беларусь. Творы М. перавыдаюцца ў Францыі, Польшчы, Літве. В В.Грыкявецкі.
    
    МІНАЕЎ Іван Васілевіч (12.11.1930, в. Верхнія Савінкі Тульскай вобл., Расія — 29.5.2002), бел. вучоны ў галіне гідрамеліярацыі. Др тэхн. н. (1989). Чл.кар. Бел. інж. акадэміі (1999). Скончыў Маскоўскі інт інжынераў воднай гаспадаркі (1954). 3 1978 у Бел. НДІ меліярацыі і лугаводства (заг. лабараторыі). 3 1997 у Бел. нац. тэхн. унце. Навук. працы па распрацоўцы мадэлей тэхнікаэканам. разліку параметраў меліярац. сістэм з прыродаахоўнымі мерапрыемствамі, інж. схем і мерапрыемстваў па ахове навакольнага асяроддзя пры водагасп. будве.
        Тв'. Мелнорацня н охрана прнроды. М., 1985 (разам з Б.С.Маславым); Экологмческнс совершенные мелворатввные свстемы. Мн.,
    
    
    1986; Осушнтельные снстемы XXI века. М., 1999 (разам з Б.С.Маславым).
    
    МІНСКІ ТЭХНІКУМ ПРАДПРЫ
    МАЛЬНІЦТВА. Засн. ў 1992 у Мінску. Прымае асоб з базавай і сярэдняй агульнай адукацыяй. Навучанне дзённае і завочнае, на камерцыйнай аснове. Mae падрыхтоўчыя курсы. Спецыяльнасці (2003/04 навуч. г.): банкаўская справа; бухгалтарскі ўлік, аналіз і кантроль; камерцыйная дзейнасць; страхавая справа; праграмнае забеспячэнне інфарм. тэхналогій.
    
    МІНСКІЯ ЧЫГЎНАЧНЫЯ ВАК
    ЗАЛЫ. Першыя драўляныя павільёны пасажырскага вакзала ў Мінску ЛібаваРоменскай чыгункі (т.зв. Віленскі вакзал) пабудаваны ў 1871—74. У 1890 на іх месцы ўздоўж чыг. палатна ўзведзены мураваны 1павярховы будынак. Строга сіметрычная аб’ёмнапрасторавая кампазіцыя будынка складалася з цэнтр. аб’ёму з вестыбюлем, аперацыйнай залай і бакавых крылаў з заламі чакання, службовымі і дапаможнымі памяшканнямі. Гал. ўваход цэнтр. часткі быў вылучаны 2павярховымі рызалітамі з вежамі. Перад вакзалам сфарміравалася плошча, забудаваная 1—3павярховымі дамамі; яе дамінантай была воданапорная вежа. У 1940 вакзал рэканструяваны (арх. І.Рачанік), над цэнтр. і бакавымі часткамі надбудаваны 2і паверх. У кампазіцыі вылучалася больш высокая цэнтр. частка, трохвугольны франтон якой завяршаў вялікі арачны вітраж. Пластыку фасадаў па ўсім перыметры ўзбагачаў рытм пілястраў. Сцены, аздобленыя тынкоўкай пад руст, завяршаў развіты карніз. У Вял. Айч. вайну вакзал разбураны, у 1949 адноўлены. Вонкавае аблічча будынка захавана, часткова зменена планіроўка. У 1960я г. пановаму аформлены інтэр’еры. У 1955 пабудаваны павільён білетных кас (арх. С.Баткоўскі, Н.Шпігельман). У сярэдзіне 1950х г. склалася сучасная забудова Прывакзальнай пл. (арх. Б.Рубаненка, Л.Галубоўскі, А.Карабельнікаў, Л.Усава, В.Герашчанка). У 1964 пабудаваны тунэль, праз які ажыццяўля
    
    
    Мінскія чыгуначныя вакзалы. Новы вакзал.
    Фота 2003.
    
     430 МІСУРАГІН
    
      ецца выхад на пасадачныя платформы. 3 канца 1980х г. вялася рэканструкцыя старых і новых будынкаў. У 1991 гал. корпус вакзала разбураны, узведзены новыя будынкі: шматпавярховы службоваадм. корпус і зала чакання для пасажыраў. У 2000 пабудаваны новы будынак вакзала (арх. В.Крамарэнка, М.Вінаградаў, канструктары Л.Валчэцкі, А.Бараноўскі). Кампазіцыя будынка лінейная, выцягнутая ўздоўж чыг. палатна. Яна злілася з ужо існуючымі будынкамі службоваадм. корпуса. Гал. элемент пабудовы — 5павярховая цэнтр. частка з 2 падземнымі паверхамі. Сілуэт пірамідальнага купала, размешчанага над атрыумам (у ім — аперацыйнаразмеркавальны вестыбюль), замыкае перспектыву вул. Кірава. Ад атрыума ўлева і ўправа разыходзяцца крылы вакзала, якія кампазіцыйна пабудаваны паводле прынцыпу кансольнага навісання верхніх паверхаў над ніжнімі. У функцыян. схеме гал. корпуса прадугледжана падоўжная кампазіцыйная вось са шклянымі ліхтарамі верхняга святла, якія асвятляюць пасажы са шматлікімі памяшканнямі для сервіснай абслугі пасажыраў. Да іх прылягаюць асн. памяшканні: касавыя вестыбюлі, залы і зоны чакання, інфармацыйнадаведачная служба, а таксама пошта, ашчадны банк, блок харчавання з барамі, кафэ, рэстаранам, інтэрнет і відэазаламі, камфартабельны блок для пасажыраў з дзецьмі і інш. Сувязь паміж усімі ўзроўнямі гал. корпуса ажыццяуляецца пры дапамозе ліфтаў і эскалатараў, а з перонам — пры дапамозе тэрмінала. Стваральнікі