Беларуская энцыклапедыя Т. 18
Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 472с.
Мінск 2004
будынка новага вакзала атрымалі Гранпры Рэсп. фестывалю архітэктуры 2001, сярэбраны медаль Сусв. трыенале архітэктуры ў Сафіі 2003. В.М.Чарнатаў.
МІСУРАГІН Ігнацій Арцёмавіч (н. 5.2.1947, г. Віцебск), бел. ваен. дзеяч. Ген.м. (2000). Канд. ваен. н. (2003). Скончыў Калінінградскае вышэйшае ваен.інж. каманднае вучылішча (1968), Ваен.інж. акадэмію імя Куйбышава (1975), Ваен. акадэмію Генштаба (1990). 3 1968 на камандных і штабных пасадах у БВА, у 1970—71 і 1980—85 у Групе сав. войск у Германіі, у Маскоўскай (1975—80) і Адэскай (1985—88) ваен. акругах. У ліп.—вер. 1987 удзельнічаў у ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобьыьскай АЭС. 3 1990 у Беларусі: нач. інж. службы арміі, нам. камандуючага танк. арміяй (камандзір армсйскага корпуса). 3 1995 нач. штаба, нач. інж. войск (з 1997) Узбр. Сіл Рэспублікі Беларусь. 3 2000 нач. Ваен. акадэміі Рэспублікі Беларусь. Працы па гісторыі інж. войск, рэфармаванні сістэмы ваен. адукацыі ў Рэспубліцы Беларусь.
МІХАЛКІВІЧ Аляксандр Паўлавіч (н. 23.3.1939, в. Басіна Навагрудскага рна Гродзенскай вобл.), бел. вучоныэкана
міст. Канд. эканам. н. (1980), праф. (2001). Скончыў Бел. с.г. акадэмію (1963). 3 1965 у Гал. упраўленні, з 1970 нач. аддзела Рэсп. НВА па племянной жывёлагадоўлі Мінва сельскай гаспадаркі Беларусі. 3 1984 у Бел. эканам. унце (з 1989 заг. кафедры). Навук. працы па распрацоўцы тэарэт. падыходаў і методык арганізацый бухгалтарскага уліку на с.г. прадпрыемствах.
Тв:. Калькуляцня себестонмостм продукцнм в АПК. Мн., 1999 (разам з І.М.Белым); Бухгалтерскнй учет на сельскохозяйственных предпрнятнях. Мн., 2000 (у сааўт.); Бухгалтерскнй учет в зарубежных странах. Мн.. 2003.
МІХАЛКІН Уладзімір Міхайлавіч (н. 30.6.1927, г. Бабруйск Магілёўскай вобл.), савецкі военачальнік. Маршал артылерыі (1989). Скончыў Ленінгрэдскае артыл. вучылішча (1953), Ваен артыл. акадэмію імя Калініна (1962). У Чырв. Арміі з 1941 (добраахвотна). У Вял. Айч. вайну шафёр, тэлефаніст, з 1944 ад’ютант камандуючага артылерыяй 42й арміі. Пасля вайны камандаваў артыл. падраздзяленнямі, з 1965 камандзір артыл. палка, дывізіі. 3 1974 нач. ракетных войск і артылерыі танк. арміі БВА. 3 1979 нач. штаба — нам. камандуючага, з 1982 1ы нам. камандуючага, у 1983—91 камандуючы (з 1987 нач.) ракетнымі войскамі і артылерыяй Сухап. войск СССР. Б.Дз.Далгатовіч.
МІХЁЕЎ Валерый Міхайлавіч (н. 2.10.1952, Капенгаген), бел. сацыёлаг і філосаф. Др сацыялаг. н. (2001), канд. філас. н. (1994). Скончыў Мінскі пед. інт (1974) і Гродзенскі с.r. інт (1990). Настаўнічаў. У 1976—91 на камсамольскай і парт. рабоце. 3 1996 у Брэсцкім аблвыканкоме. 3 1997 у Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (з 1999 заг. аддзелаў кадравай і ўліковай работы і па сувязях з грамадскімі аб’яднаннямі, нам. нач. гал. ідэалаг. ўпраўлення, з 2003 нам. нач. ўпраўлення па ўзаемаадносінах з органамі мясц. самакіравання). Навук. працы па праблемах філасофіі гісторыі, сац. філасофіі, сацыя. логіі духоўнага жыцця. Заснавальнік і адзін з аўтараў серыі тэматычных кніг: «Дзяржаўнае кіраванне: вопыт, праблемы, шляхі вырашэння» (1999), «Дзяржаўнае кіраванне: практыка і перспектывы» (1999), «Дзяржаўнае кіраванне: палітыка ў дзеянні» (2000). За серыю гісторыкаліт. партрэтаў выдатных дзея199/аС" ^сеРас Булгакаўская прэмія 7вл Славянскмй Нострадамус. Ч. 1—2.
Брест, 1993; Тоталнтарный мыслнтель. Брест, 1994; Фнлософсконсторнческая концепцня Н.Я.Даннлевского. Брест, 1994; Прошлое. Настояшее. Будушее (нсторнкофнлософская мысль Росснн XIX—XX вв ). М„ 1995; Самобытные нден Н.Я.Даннлевского. М., 1996; Духовное наследне. Мн., 1997; Соцнальные взгляды русскнх мыслмтелей н современность: (Опыт снстем. аналнза н сннтеза). Мн., 2000.
МІЧЎЛІС Эдмунд Францавіч (н. 22.2.1937, с. Дзірцыемскае Тукумскага
рна, Латвія), бел. юрыст, педагог. Генмаёр. Канд. юрыд. н. (1968), праф. (1992). Засл. юрыст Беларусі (1996). Скончыў Акадэмію КДБ СССР (1964). 3 1967 у ваен. навуч. установах Масквы і Мінска. 3 1978 у Інце нац. бяспекі Рэспублікі Беларусь (у 1978—84 нач. кафедры, нам. нач. інта). 3 1988 нам. начальніка Акадэміі ФСБ Расіі. 3 1996 у Мінскім інце кіравання, з 1998 заг. кафедры. Навук. працы па праблемах крымін. права і крыміналогіі. Адзін з аўгараў прац «Дзяржаўныя злачынствы» (1974), «Савецкае крымінальнае права» (1981), «Савецкая крыміналогія. Спецыялізаваны курс» (1987). Удзельнічаў у распрацоўцы законаў СССР і Беларусі.
Ге.: Уголовное право Республнкн Беларусь. Особенная часть. Мн., 2001 (у сааўт.); Престушіення протнв государства, порядка управлення н ннтересов службы. Мн., 2002 (у сааўт.). М.П.Савік.
МОРАВА Антаніна Пятроўна (н 27.7.1950, с. Грачанае Валгаградскай вобл., Расія), бел. вучоныэканаміст, дзярж. дзеяч. Др эканам. н. (2003). Скончыла Бел. інт нар. гаспадаркі (1971), Інт павышэння кваліфікацыі інфарм. работнікаў (1982), філіял НьюЙоркскага інта развіцця эканомікі Сусв. банка ў Мінску (1993). У 1974— 80 і ў 1984—94 у Інце эканомікі АН Беларусі (з 1989 заг. сектара, з 1992 заг. аддзела), у 1980—84 у Бел. НДІ навук.тэхн. інфармацыі Дзяржплана Беларусі (з 1981 заг. сектара). 3 1994 у апараце Кабінета Міністраў, з 1995 у Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (з 1997 нач. эканам. ўпраўлення). 3 2001 міністр працы і сац. абароны Рэспублікі Беларусь. Навук. працы па праблемах сац. палітыкі, працоўных адносін, рынку працы, эканам. заканамернасцей, макраэканамічным аналізе.
Тв.: Характер, структура м факторы формнрованмя экономнческмх отношенмй. Мн., 1992 (у сааўг.); Соцмальная полнтнка в сфере трудовых отношеннй. Мн., 2000; Полнтнкоэкономнческне проблемы становленмя соцнальноорнентнрованной экономнкн Беларусм. Мн., 2001 (у сааўт.); Органнзацня заработной платы: Опыт, проблемы, рекомендацнн. Мн., 2002 (у сааўт.).
МРЙЧАК Аляксандр Генадзевіч (н. 14.5.1953, Мінск), бел. вучоны ў галіне кардыялогіі. Др мед. н. (1988), праф. (1991). Акад. Бел. мед. акадэміі (1998). Скончыў Мінскі мед. інт (1976). 3 1981 у Бел. мед. акадэміі паслядыпломнай адукацыі (з 1991 заг. кафедры, у 1993— 95 прарэктар, з 1998 рэктар). Чл. Камісіі па Дзярж. прэміях пры CM Беларусі, чл. рэдкалегіі час. «Здравоохраненне», «Меднцннскне новостн», «Меднцнна». Навук. працы па вывучэнні ролі нейрагарманальных сістэм у развіцці сардэчнасасудзістай паталогіі кардыялагічных і эндакрыналагічных захворванняў, па пытаннях электрафізіялогіі сэрца, патагенезу парушэнняў рытму сэрца, праблемах інтэрвенцыйнай кардыялогіі і інш.
Тв:. Днагностнка карднологмческнх заболеваннй. Мн., 1990; Профнлактнка преждевре
НАВАЖЫЛАЎ 431
менной н внезапной смертн. Мн., 2000 (разам з У.В.Гарбачовым).
МЎРАД (Murad) Ферыд (н. 14.9.1936, г. Уайтынг, ЗША), амерыканскі вучоны ў галіне фармакалогіі. Др філасофіі (1965). Скончыў Кліўлендскі унт (1965). 3 1971 дырэктар Цэнтра навук. даследаванняў, адначасова праф. (з 1975) Віргінскага унта (г. Шарлатсвіл). У 1981—89 праф. Станфардскага, з 1988 Чыкагскага унтаў. Навук. працы па вывучэнні ролі аксіду азоту ў кардыяваскулярнай сістэме. Выявіў, што ў арганізме аксід азоту выдзяляецца пры распадзе нітрагліцэрыны, і дапусціў, што менавіта ён расшырае крывяносныя сасуды. Нобелеўская прэмія 1998 (з Р.Фурхгатам і Л.Ігнарай, гл. Дадатак).
Ф.Мурад. А.М.Мызгін.
МЎХІН Генадзь Мікалаевіч (н. 27.12.1956, Мінск), бел. юрыст. Др юрыд. н. (2003). Скончыў Мінскі радыётэхн. інт (1979), Мінскую вышэйшую школу МУС СССР (1989). Працаваў у аддзелах аператыўнатэхн. і крымін. вышуку Бел. УУС па транспарце МУС СССР (1979—89). 3 1992 у Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь (з 2000 нач. кафедры крыміналістыкі). Навук. працы па праблемах тактыкі і методыкі раскрыцця злачынстваў, якія атрымалі грамадскі рэзананс.
Тв.. Обшественно опасные деянмя лмц с псмхнческнмн аномалнямм. Мн., 1999; Раскрытне преступленнй. Молодечно, 2000; Крммнналйстнческая теорня отклоняюшегося преступного поведенмя. Мн., 2001; Крммнналнстнка. Мн., 2002.
МЫЗГІН Аляксандр Міхайлавіч (н. 25.4.1965, г. Гомель), бел. спартсмен (веславанне на байдарках і каноэ). Засл. майстар спорту СССР (1990). Скончыў Гомельскі унт (1990). 3 1996 трэнер па веславанні на байдарках і каноэ спарт. тва «Дынама». Чэмпіён свету (1989, Балгарыя; 1990, Польшча) на байдарцычацвёрцы на дыст. 10 000 м, сярэбраны прызёр (1985, Белыія) на байдарцычацвёрцы на дыст. 1000 м. Сярэбраны прызёр IX Спартакіяды народаў СССР (1986, Масква) на байдарцыдвойцы на дыст. 1000 м. Чэмпіён СССР на байдарцычацвёрцы (1985, Масква — на дыст. 500, 1000, 10 000 м; 1987, Масква — на дыст. 500 м; 1989, Масква — на дыст. 10 000 м; 1990,
Масква — на дыст. 10 000 м; 1991, г. РастоўнаДоне — на дыст. 10 000 м); сярэбраны прызёр чэмпіянату СССР (1988, Масква) на байдарцыдвойцы на дыст. 1000 м. А.А.Дубовік.
М^НСФІЛД (Mansfield) Пітэр (н. 9.10.1933), англійскі вучоны ў галіне фізікі і радыялогіі. Чл. Лонданскага каралеўскага тва (1987). Др філасофіі (1962). Скончыў каледж Квін Мэры Лонданскага унта (1959). 3 1962 працаваў у Ілінойскім, з 1964 у Нотынгемскім (з 1979 праф.) унтах. Навук. працы па праблемах выкарыстання магнітнага рэзанансу ў медыцыне. Распрацаваў метад матэм. пераўтварэння электрамагн. выпрамянення ядраў вадароду ў хім.
П Мэнсфілд
А.Ф Мяснікоў
злучэннях у аптычны відарыс пры даследаванні жывых аб'ектаў. Нобелеўская прэмія 2003 (з ГІ .Лотэрбурам', гл. Дадатак).
МЯДЗВЁДЗЕЎ Сяргей Віктаравіч (н. 11.9.1955, г. Курск, Расія), бел. вучоны ў галіне тэхн. кібернетыкі і інфарматыкі. Др тэхн. н. (2003). Скончыў Курскі політэхн. інт (1977). 3 1977 у СКБ3 Мінва аўтамаб. прамсці СССР (Мінск). 3 1986 у НВА «Комплекс». 3 1993 у Аб’яднаным інце праблем інфарматыкі Нац. АН (з 1994 заг. лабараторыі). Адначасова ў Бел. нац. тэхн. унце (з 1997). Навук. працы па тэорыі і метадах аўтаматызаванага праектавання тэхнал. аснашчэння зборачназварачных аперацый. Распрацаваў тэарэт. асновы шматварыянтнага сінтэзу канструкцый прыстасаванняў, кандуктараў і стэндаў для аснашчэння вырабаў аўтатрактарнай і с.г. тэхнікі і інш.
Тв '. Автоматнзацвя проектнровання технологнческнх процессов н средств оснашення. Мн., 1997 (у сааўт.); Компьютерные технологмм проектнровання сборочносварочной оснасткн. Мн., 2000. М.П.Савік.
«МЯНбЦІРА» («Menotyra» «Мастацтвазнаўства»), літоўскі навук. ілюстраваны часопіс. Выдаецца ў Вільнюсе з 1995 на літ. мове 4 разы на год Літ. АН. Асвятляе праблемы развіцця літ. мастацтва старажытнасці і сучаснасці, нац. спецыфіку літ. маст. культуры, сувязі прафес. мастацтва Літвы з інш. краінамі, асаблівасці розных маст. стыляў і
інш. Змяшчае артыкулы па архітэктуры і мастацтве ВКЛ, Літвы, Беларусі: «Віленекі’ ліцейны цэх вола’ва XVI—XIX стст.» Р.Індрулайцітэ (1996), «Агляд гісторыі кунтушавых паясоў» (1996) і «Гродзенская каралеўская шаўковая мануфактура і яе кунтушавыя паясы» (1997) Г.Марцінайцене, «Вопіс рэчаў Любчанскай кунсткамеры 1647 г.» (1996), «Рэестр уласнасці Януша Радзівіла (1579—1620), складзены ў Койданаве ў 1627 годзе» (1999) і «Ð