Беларуская энцыклапедыя Т. 9
Выдавец: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі
Памер: 560с.
Мінск 1999
Лінейчастая паверхня: a — разгортвальная, э датычных да прасторавай крывой L (Р — плос-касць, якая ўтварае ў ся-чэнні з паверхняй кры-вую ABC з пунктам зва-роту В; Sb S2 — полас-ці); 6 — касая (О — цэнтр угваральнай, р і р' — датычныя плоскас-ці да паверхні ў пунктах О і О').
лінкальн 269
л — паказчык пераламлення матэрыялу Л., rj і г2 — радыусы крьшізны яе паверхняў; для выпуклай адносна аб’екта паверхні г >0, для ўвагнутай г <0. Адлегласці ад аптычнага цэн-тра Л. да аб'екта (х) і яго выдарыса (У) звя-заны паміж сабой формулай Л.: 1/Xj - 1/х = 1//' (адлегласці ад Л. ўздоўж ходу светлавога праменя лічацца дадатнымі, супраць ходу — адмоўнымі), Гл. таксама Аберацыі аптычных сістэм, Відарыс аптычны, Павелічэнне аптыч-нае А.І. Болсун.
ЛІНЗА ў геалогіі, геалагічнае цела (горныя пароды, карысныя выкапні і інш.) круглаватай або авальнай формы. Магутнасць найб. ў сярэдзіне, памян-шаецца да нуля па краях.
ЛІНЗА АКУСТЬІЧНАЯ, прыстасаванне для факусіроўкі гуку праз змену даўжыні шляху, які праходзіць у ім акустычныя хваля, і пераламлення гуку на яго гра-нічных паверхнях. Як і аптычная лінза, Л.а. абмежавана дзвюма рабочымі па-верхнямі і робіцца з матэрыялу, ско-расць гуку ў якім адрозніваецца ад ско-расці ў навакольным асяроддзі.
Бываюць з цвёрдых рэчываў, вадкасцей і газаў (апошнія змяшчаюцца ў тонкую аба-лонку). Падзяляюцца на плоска-выпуклыя, плоска-ўвагнутыя, дваякавыпуклыя, дваяка-ўвагнутыя і выпукла-ўвагнугыя; збіральныя, або факусіруючыя (угвараюць хвалевыя франты, якія сходзяцца), і рассейвальныя (якія разыходзяцца); у залежнасці ад паказ-чыка пераламлення — запавольвальныя і паскаральныя.
ЛІНІЯ (ад лац. Ііпеа льняная нітка, шнурок), старажытная мера (адзінка) даўжыні, якой карысталіся да ўвядзен-ня метрычнай сістэмы мер. У розныя часы ў розных краінах мела рознае лі-кавае значэнне. На Беларусі і ў Расіі ў 18 — пач. 20 ст. 1 Л. = 0,1 цалі = 2,54 мм. У Л. вымяралі калібр стралковай зброі (адсюль «трохлінейная вінтоўка»), памер шкла для газавых лямпаў. У сіс-тэме англ. мер 1 Л. = 1/12 цалі = 2, 117 мм. У гадзіннікавай прамысловасці многіх краін да нашага часу выкарыс-тоўваецца швейц. Л., роўная 2,0833 мм.
ЛІНІЯ ў геаметрыі, траекторыя руху пункта; адно з асн. геаметрычных паняццяў. Задаецца каардынатамі рухо-мага пункта, якія залежаць ад часу ці ад інш. параметра. Функцыі, якія апісва-юць рух пункта, павінны задавальняць некат. патрабаванні: неперарыўнасці, дыферэнцавальнасці і інш.
У аналітычнай геаметрыі Л. на плоскас-ці — сукупнасць пунктаў, каардынаты якіх задавальняюць ураўн. x=